คํานํา

องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระสมณโคดม ได้ตรัสไว้แล้วว่า ศาสนาของพระองค์จะมีอายุยืนนาน ๕,๐๐๐ ปี และในกึ่งพุทธกาล ศาสนาจะเจริญอีกหนหนึ่ง

มาบัดนี้ “วงกรรมฐาน” ได้ก่อกําเนิดขึ้นจากบูรพาจารย์ หลวง-ปู่เสาร์ กนฺตสีโล หลวงปู่มั่น ภูริทตฺโต พระอริยสาวกผู้รู้แจ้งเห็นจริงใน “อริยสัจ” ความจริงอันประเสริฐ ๔ ประการ คือ ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค

ความจริงที่เป็นเนื้อหาสาระแก่นแท้ของพระพุทธศาสนา ได้มีการถ่ายทอดสืบต่อจากรุ่นสู่รุ่น โดยพระอริยสงฆ์ผู้เป็นลูกศิษย์ของท่านพระอาจารย์ใหญ่ ผ่านปฏิปทาเครื่องดําเนิน เพื่อให้เนื้อหาสาระที่เป็นแก่นแท้ของพระพุทธศาสนา ได้หยั่งลงสู่เป้าหมาย คือ “หัวใจของคน”

เพราะทุกหัวใจมี “ทุกข์” เท่ากับทุกหัวใจมีต้นทุนสู่ “ความพ้นทุกข์” หากหัวใจใดจะสามารถก่อให้เกิดความรู้แจ้งเห็นจริงใน “ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค” ได้ก็จะเป็นทั้งประโยชน์ตนและประโยชน์แก่ผู้อื่น

องค์หลวงตามหาบัว ญาณสมฺปนฺโน พระผู้เป็นดั่ง “มหาบุรุษ” พระผู้เป็นเสาหลักวงกรรมฐานในยุคปัจจุบัน ได้ถึงแก่อนุปาทิเสสนิพพานแล้ว ปฏิปทาเครื่องดําเนินของท่านทั้งทางโลกและทางธรรม เปี่ยมด้วยคุณค่าเป็นล้นพ้น ทรงคุณค่าแก่การเล่าขานตราบจนชั่วลูกชั่วหลาน

ชีวประวัติขององค์หลวงตาจึงเป็นสิ่งที่ประณีตลึกซึ้ง ควรค่าในการสงวนรักษาและเทิดทูนบูชาไว้สูงสุด คําพูดคําสอนขององค์หลวงตาในบางครั้งได้ซ่อนความหมายไว้มากมาย เพื่อเป็นอุบายในการสั่งสอนให้เหมาะกับบุคคล ซึ่งมีความแตกต่างหลากหลายกัน เปรียบได้ดั่งบัว ๔ เหล่า ดังนั้นหากมีการตีความผิดพลาดแล้วส่งต่อข้อมูลที่คลาดเคลื่อนเสียแล้ว จะด้วยความรู้เท่าไม่ถึงการณ์หรือด้วยเหตุอื่นใดก็ตามแต่ ก็จะเป็นการตัดทอนและทําลายคุณค่าของข้อมูล แล้วอนุชนคนรุ่นหลังจะเข้าถึงองค์ความรู้แท้ๆ ได้อย่างไร แล้วอนุชนคนรุ่นหลังจะอาศัยสิ่งใดเป็นหลักเกณฑ์

เพื่อให้องค์ความรู้อันเป็นไปเพื่อความพ้นทุกข์ได้หยั่งลงสู่ “หัวใจของคน” เพื่อสงวนรักษาไว้ซึ่งเนื้อหาสาระที่ถูกต้อง เพื่อเทิดทูนบูชาคุณของพระรัตนตรัย และเพื่อการสืบต่อพระพุทธศาสนาให้ยาวนานถึง ๕,๐๐๐ ปี พระอาจารย์สงบ มนสฺสนฺโต จึงได้เมตตาชี้แจงข้อเท็จจริงในประเด็นต่างๆ ไว้ในหนังสือ “ธรรมะจะออกทะเล” เล่มนี้

หากมีข้อผิดพลาดประการใดในหนังสือเล่มนี้ ผู้จัดทําขออภัยมา ณ ทีนี้ และขอน้อมรับไว้แก้ไขปรับปรุง

มูลนิธิพระสงบ มนสฺสนฺโต

มิถุนายน ๒๕๕๔

โง่แล้วขยัน

คําถามวันนี้มันก็เหมือนเมื่อตอนเช้า ตอนเช้าเราต้องขอโทษผู้ประสบภัยก่อน เพราะมันจะเหมือนกับไปทําอะไรให้เขา อันนี้ก็จะขอโทษหลวงตาก่อน พอพูดไปแล้วมันจะกระเทือนไง เราจะขอโทษ ขอโทษเพราะเราไม่ได้ตั้งใจทําอย่างนั้น แต่เราไม่ได้ทําเพื่อเหตุนั้น

อันนี้มันเป็นที่เราไปเทศน์ไว้วันที่ ๒๓ มันไม่มีหมายเลขนะ อันนี้คําถามสด เราไปเทศน์วันที่ ๒๓ แล้วเขาอ่านประวัติวันนั้น แล้วเขาเอาไปขึ้นในเว็บไซต์แล้วมันก็ขัดแย้งกัน พอขัดแย้งกันมันก็เลยมาเป็นคําถามนี้

อ่านคําถาม : “ขอถามความจริงเรื่องลําดับขั้นตอนการบรรลุธรรมของหลวงตา”

โยมได้อ่านประวัติหลวงตามหาบัวที่ลงไว้ในเว็บไซต์หลวงตาดอทคอม แล้วเอามาเปรียบเทียบกับที่หลวงพ่อสงบเทศน์ไว้ในเรื่อง “กว่าจะเป็นหลวงตา” ในเว็บไซต์สงบดอทคอม

อ่านแล้วโยมรู้สึกงุนงงมาก จับต้นชนปลายไม่ถูก เพราะเนื้อหามีความแตกต่างกันในส่วนของลําดับขั้นตอนการบรรลุธรรมของหลวง-ตามหาบัว

ยิ่งถ้าได้อ่านจากแหล่งอื่นอีก ก็ยิ่งแตกต่างกันออกไปอีก โยมจึงไม่ทราบว่า แท้จริงแล้วความจริงเป็นอย่างไร อันไหนจริงอันไหนคลาดเคลื่อน โยมจึงอยากจะขอคําอธิบายจากหลวงพ่อด้วย

ที่มา ในประวัติหลวงตาในเว็บไซต์หลวงตาดอทคอม ในหัวข้อมหาสติมหาปัญญา ลงไว้ว่า…ตอนที่จิตว่างเต็มที่ ความรู้อันนี้จะเด่นเต็มที่ คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ มันรู้รอบหมดแล้ว มันปล่อยของมันหมดไม่มีอะไรเหลือ เหลือแต่ความรู้นี้อย่างเดียว มันมีความปฏิพัทธ์อ้อยอิ่งอยู่อย่างละเอียดสุขุม มันมีความดูดดื่มอยู่กับความรู้อันนี้อย่างเดียว พออาการใดๆ เกิดขึ้นปั๊บ มันก็ดับพร้อม ถ้าครั้งสมัยพุทธกาลเรียกว่า “มหาสติมหาปัญญา” แต่สมัยทุกวันนี้เรียกว่า “สติปัญญาอัตโนมัติ” ก็เหมาะสมกันแล้ว จิตดวงนี้ถึงได้เด่นและสว่างหมด ท่านนําเรื่องนี้ไปถวายหลวงปู่มั่น ท่านก็พูดขึงขังตึงตังว่า “เอ้อ ถูกต้องแล้ว ได้หลักเกณฑ์แล้ว อย่างนี้ล่ะ ผมเป็นที่ถํ้าสาริกา เป็นอย่างท่านมหานี่แหละ เอาให้ได้การเลย”

หลวงพ่อ : เห็นไหม เขาพูดไว้ตรงนี้ แต่เวลาเราเทศน์ เราเทศน์ว่าที่ถํ้าสาริกา มันอยู่ตรงนั่งตลอดรุ่ง

อ่านคําถาม : คําถาม จากชื่อหัวข้อว่า “มหาสติมหาปัญญา” โดยทั่วไปจะหมายถึงขั้นตอนที่ ๓ พระอนาคามี แต่เขาลงคําตอบรับจากหลวงปู่มั่นว่า “เอ้อ ถูกต้องแล้ว ได้หลักเกณฑ์แล้ว อย่างนี้ล่ะ ผมเป็นที่ถํ้าสาริกา เป็นอย่างท่านมหานี่แหละ เอาให้ได้การเลย”

๑. คือตรงนี้กําลังพูดถึงหลวงตาบรรลุธรรมขั้นอนาคามี แต่คําตอบรับของหลวงปู่มั่น ทําไมถึงตอบรับเป็นขั้นสกิทาคามี?

๒. แล้วมีพระบางรูปบอกว่า “หลวงปู่มั่นบรรลุธรรมที่ถํ้าสาริกา โดยการพิจารณาปฏิจจสมุปบาท” ในขณะที่หลวงพ่อสงบบอกว่า “หลวงปู่มั่นบรรลุธรรมขั้นสกิทาคามีที่ถํ้าสาริกา” ตกลงว่าที่ถํ้าสาริกา หลวงปู่มั่นท่านบรรลุธรรมในขั้นตอนใดกันแน่?

นอกจากนี้โยมเห็นว่า มีอีกหลายจุดที่เป็นประเด็นสําคัญ แต่ประวัติหลวงตากลับไม่ได้ลงไว้ ทําให้เนื้อหาขาดการปะติดปะต่อ ไม่สมบูรณ์ เช่น

ขาดเนื้อหาของการพิจารณาในขั้นตอนที่ ๒ พระสกิทาคามี ซึ่งในประวัติจะเห็นได้จากหัวข้อ “โหมเร่งความเพียรเต็มกําลัง นั่งสมาธิตลอดรุ่ง” แล้วข้ามไปเป็นหัวข้อ “ติดสมาธิอยู่ ๕ ปี”

ขาดเนื้อหาและการแสดงเหตุและผลที่ทําให้หลวงตาต้องติดสมาธิ ๕ ปี

ขาดรายละเอียดในขั้นตอนที่ ๔ ของพระอรหันต์ ในประวัติหลวงตา กับ “กว่าจะเป็นหลวงตา” ของพระสงบ อ่านดูแล้วรู้สึกเหมือนจะเป็นคนละเรื่องเดียวกันเลย

ขอความกรุณาให้คําตอบด้วย

หลวงพ่อ : เขาไปอ่านเจอ เขาบอกว่าอ่านประวัติหลวงตาตอนเผา ที่เอาไปเข้าไว้ในเว็บไซต์ แล้วเขาก็อ่าน “กว่าจะเป็นหลวงตา” ของเราที่เอาไปเข้าไว้ในเว็บไซต์ แล้วมันก็จะมาขัดกันตรงนี้ ขัดกันตรงที่ว่า

เขาบอกว่า หลวงตาเวลาขึ้นไปหาหลวงปู่มั่น เวลาขั้นพิจารณาปฏิจจสมุปบาท กับพิจารณามหาสติมหาปัญญานี้ แล้วหลวงปู่มั่นบอกว่า “เออ เหมือนเราที่ถํ้าสาริกา”

เราจะบอกนะ เราต้องขอโทษก่อน เราจะขอโทษครูบาอาจารย์ ขณะที่หลวงตายังอยู่เราไม่ค่อยพูดเรื่องนี้เลย เพราะหลวงตายังอยู่ แล้วเวลาเขาพิมพ์หนังสือ เขาก็อ้างกันว่า เอาไปให้หลวงตาได้ตรวจสอบแล้ว.. ตรวจสอบแล้ว..

คําว่า “ได้ตรวจสอบ” แต่การตรวจสอบอย่างนี้มันคือไม่ได้ตรวจสอบ เพราะเวลาดูของท่านไม่มีหรอก แล้วเมื่อก่อนนะ ในการประพฤติปฏิบัติสมัยก่อนท่านจะเข้มข้นมาก ถ้าผิดเป็นไม่ได้เลย

เราจะขอโทษนะ ขอโทษที่ว่าถ้าพูดไปแล้วมันจะกระเทือนกัน แต่ที่เรากระเทือนกันเพราะหลวงตาท่านพูดอย่างนี้ เวลาท่านอยู่กับหลวงปู่มั่น เวลาคุยเรื่องความเป็นอยู่กับหลวงปู่มั่น ท่านบอกว่า “เหมือนพ่อกับลูก” หลวงปู่มั่นจะรักหลวงตามาก เพราะในธรรมชาติของมนุษย์นะ ดูสิ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ก่อนหน้านั้นยังไม่มีใครเป็นผู้อุปัฏฐากเป็นกิจจะลักษณะ พระพุทธเจ้าก็จะมีพระอุปัฏฐากผลัดเวรกันไป เช่น พระนาคิตะเป็นผู้อุปัฏฐากองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า แต่ถึงเวลาแล้วอยากออกประพฤติปฏิบัติ ก็ขอไปปลีกวิเวก แล้วพระพุทธเจ้าก็บอกว่า “นาคิตะ ไม่มีใครอยู่เลยนะ เธอจะไป แล้วใครจะอุปัฏฐากเราล่ะ”

พระนาคิตะก็เลยวางอัฐบริขารขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าไว้ แล้วปลีกวิเวกไปปฏิบัติอยู่คนเดียว แต่พอไปปฏิบัติแล้วพระนาคิตะก็ทุกข์ใจขึ้นมาว่า “เราได้สร้างกรรมหนักแล้ว เราอุปัฏฐากพระพุทธเจ้าอยู่ แล้วเราหนีมาปฏิบัติเอง” พระนาคิตะทุกข์ใจมาก สุดท้ายต้องกลับไปขอขมา

แล้วก็มีหลายองค์มากที่อุปัฏฐากองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าอยู่ จนพระเขาเห็นว่า องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าไม่มีใครเป็นผู้อุปัฏฐากถาวร ก็เลยลงมติกันเห็นสมควรว่า พระอานนท์ เป็นผู้ที่มีปัญญา จะขอร้องให้พระอานนท์เป็นผู้อุปัฏฐากถาวร ก็ไปขอร้องพระอานนท์ก่อน จนพระอานนท์รับปาก พอรับปากแล้ว ก็มาเฝ้าองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเพื่อประชุมสงฆ์ว่า จะให้พระอานนท์เป็นผู้อุปัฏฐากถาวร ทีนี้ก่อนพระอานนท์จะเป็นผู้อุปัฏฐากถาวร พระอานนท์ก็ขอพรองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าอยู่ ๘ ประการ

๑. จะต้องไม่ให้ลาภสักการะหรือมีของมาฝากพระอานนท์

พระพุทธเจ้าก็ถามว่าเพราะเหตุใด เหตุเพราะเขาจะหาว่าพระอานนท์อุปัฏฐากเพราะอยากได้ลาภ

๒. เวลาพระพุทธเจ้าไปเทศน์ที่ใดแล้วกลับมา ถ้าพระอานนท์ไม่ได้ไปด้วยจะต้องกลับมาเทศน์ให้พระอานนท์ฟังด้วย

พระพุทธเจ้าก็ถามว่าเพราะเหตุใด เหตุเพราะว่าเขาจะหาว่า เวลาพระอานนท์อุปัฏฐากพระพุทธเจ้าอยู่ แต่ถ้าพระพุทธเจ้าพูดอะไรแล้วพระอานนท์ก็ไม่รู้ แสดงว่าพระอานนท์เลินเล่อ

๓. เวลาที่พระอานนท์ไปรับกิจนิมนต์ของใครมาก็แล้วแต่ เวลามานิมนต์พระพุทธเจ้า พระพุทธเจ้าต้องรับปาก พระพุทธเจ้าต้องไป ฯลฯ

พระอานนท์ขอองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าว่า ถ้าจะให้อุปัฏฐากจะต้องให้พร ๘ ข้อนี้แก่พระอานนท์ พระอานนท์ถึงจะยอมอุปัฏฐาก องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็รับปาก พอรับปากแล้วพระอานนท์ก็เป็นผู้อุปัฏฐากองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามาตลอด

ย้อนกลับมาที่หลวงปู่มั่น หลวงปู่มั่นท่านมีหลวงปู่เจี๊ยะอุปัฏฐากมา หลวงปู่เจี๊ยะขออุปัฏฐากมาตั้งแต่ตอนอยู่ที่เชียงใหม่ เวลาเจ็บไข้ได้ป่วยเข้าไปโรงพยาบาลแมคคอร์มิค หมอบอกว่า “ตาย..ตาย..ตาย..” พอพระไปเยี่ยม พอไปกระซิบถามหมอ หมอก็บอกว่า “ตาย..ตาย..หลวงปู่มั่นไม่รอดหรอก” หลวงปู่เจี๊ยะก็อยู่ที่นั่น พระผู้ใหญ่ก็อยู่ที่นั่น พอหมอพูดเสร็จ ท่านเรียกพระผู้ใหญ่เข้ามา “ว่าไง” “เขาบอกว่า ตาย” หลวงปู่มั่นบอกว่า “ไม่ต้องไปฟังเขา กลับ! เรากลับกัน” แล้วไปภาวนาเอง ท่านก็ออกมาจากโรงพยาบาล มาอยู่ที่บ้านหนานแดง

แล้วหลวงปู่เจี๊ยะท่านบอกว่าท่านเป็นพระเด็กๆ แล้วได้ฟังท่านเจ้าคุณอุบาลีบอกว่า “พระผู้ใหญ่ เวลาเจ็บไข้ได้ป่วยนะ ธาตุไฟมันอ่อน พระเด็กๆ ไม่ต้องไปนวดหรอก แค่เอามือคลําไว้ๆ จับไว้เฉยๆ นี่แหละ แล้วธาตุไฟของเราจะเข้าไปในธาตุไฟของพระผู้ใหญ่”

หลวงปู่เจี๊ยะท่านก็อุปัฏฐากหลวงปู่มั่น เอาเงิน ๑ บาทของหนานแดง ไปซื้อนมข้นหวานตรามะลิแล้วมาชงให้หลวงปู่มั่นฉัน หลวงปู่มั่นไม่ยอม หลวงปู่เจี๊ยะก็ออดอ้อน “ครูจารย์..ครูจารย์..คนแก่คนป่วย ถ้าไม่ได้ดื่มนมบ้าง ไม่ได้อะไรบ้าง ร่างกายมันจะอ่อนแอ ครูจารย์..ครูจารย์..” หลวงปู่เจี๊ยะท่านเรียกหลวงปู่มั่นว่าครูจารย์ โอ๊ย..ออดอ้อน..ออดอ้อน.. เพื่อให้หลวงปู่มั่นได้ฉันนม

จากนั้นหลวงปู่เจี๊ยะก็มาอุปัฏฐากอยู่ที่หนองผือ ทีนี้หลวงปู่เจี๊ยะท่านเป็นคนภาคกลาง พอจะทําสิ่งใดไป พระที่อยู่ด้วยกันก็ไม่ค่อยให้เกียรติ พอไม่ค่อยให้เกียรติการอุปัฏฐากมันก็มีการติดขัด หลวงตาท่านเล่าให้ฟังและหลวงปู่เจี๊ยะท่านก็เล่าให้เราฟังเอง

พอหลวงตาท่านเห็นสภาพแบบนั้น หลวงตาก็เข้าไปคุยกับหลวงปู่เจี๊ยะ “เจี๊ยะ เจี๊ยะสอนเรา สอนเรื่องการอุปัฏฐากให้เรา” เสร็จแล้วหลวงตาท่านก็รับต่อจากหลวงปู่เจี๊ยะมา พอรับต่อจากหลวงปู่เจี๊ยะมา ท่านก็ทําได้สมศักดิ์ศรีของผู้อุปัฏฐาก ฉะนั้นหลวงตาท่านอยู่กับหลวงปู่มั่น เห็นไหม หลวงตาท่านเป็นผู้อุปัฏฐากเป็นผู้ดูแล

พวกเราพอเป็นผู้ใหญ่ขึ้นมา เราจะต้องการให้ลูกหลานดูแลเรา เพราะเราจะเหงา นี่พูดถึงโลก คนแก่ถ้าไม่มีลูกหลานคอยดูแลก็จะน้อยเนื้อตํ่าใจทั้งนั้น เพราะความเศร้าความหงอยความเหงา แต่ถ้าเป็นพระอรหันต์แล้วไม่มี พระอรหันต์ไม่มีหรอก ไม่มีอาลัยอาวรณ์ ไม่มีเศร้าไม่มีเหงาไม่มีหงอย แต่ร่างกายมันอ่อนแอ ร่างกายมันก็ต้องการให้คนช่วยเหมือนกัน ช่วยเอานํ้าล้างหน้า ช่วยเข้าห้องนํ้า ก็ต้องมีคนช่วยเหมือนกัน หลวงตาถึงบอกกับหลวงปู่เจี๊ยะ “เจี๊ยะสอนเรา..เจี๊ยะสอนเรา..” หลวงปู่เจี๊ยะก็สอนหลวงตา พอหลวงตารับไม้แล้ว หลวงปู่เจี๊ยะก็ลาออกมาเที่ยว

ฉะนั้นคนที่อุปัฏฐากคนที่ดูแล ความผูกพันระหว่างหลวงตากับหลวงปู่มั่นถึงเหมือนพ่อกับลูก เป็นพ่อกับลูกเพราะท่านอุปัฏฐากมาหมดทุกอย่างเลย แล้วหลวงปู่เจี๊ยะกับหลวงตาท่านก็ภาวนาเป็นด้วย พอภาวนาเป็นขึ้นมาเห็นไหม หลวงตาจะบอกว่า ถ้าเวลาพูดกันเรื่องส่วนตัวนะ เหมือนพ่อกับลูก รักใคร่ เขาผิดหัววัดท้ายวัดก็มหา อะไรๆ ก็มหา เพราะว่าท่านคอยช่วยเหลือหมู่คณะ ถ้าใครผิดพลาดขึ้นมา เพราะความตื่นความตกใจ ไม่กล้าต่อปากต่อคําหลวงปู่มั่นหรอก อะไรเกิดขึ้นมาก็ผิด หลวงตาท่านก็เลยหาอุบายขึ้นมาว่า ใครจะทําผิดก็แล้วแต่ ท่านก็มีส่วนร่วม คือผมก็ผิดด้วย ผิดหัววัดท้ายวัดก็มหา! ใครผิดใครถูกก็มหา!

ด้วยความผูกพันคือเราจะพูดเรื่องนี้ให้เห็นก่อนว่า เวลาความสัมพันธ์ส่วนตัวนั้นก็เรื่องหนึ่ง แต่ถ้าเรื่องธรรมะมันก็เป็นอีกเรื่องหนึ่ง

หลวงตาท่านบอกว่า ท่านรักหลวงปู่มั่นมาก หลวงปู่มั่นก็เมตตาท่านมาก แต่ถ้าพูดเข้าธรรมะทีไรหน้าแตกทุกที ถ้าเข้าธรรมะทีไรกระเด็นทุกที แต่ถ้าพูดกันเรื่องความเป็นไปความเป็นอยู่ส่วนตัวนะ รักเหมือนพ่อกับลูก แต่ถ้าวันไหนหันเข้าหาธรรมะนะ หงายท้องทุกทีเลย คําว่า “หงายท้อง” นี้ก็เพราะหลวงปู่มั่นต้องการให้ลูกหรือให้ผู้สืบทอด ให้ได้ของจริง ให้ได้ความรู้จริง ให้ได้สิ่งที่เป็นหลักเป็นเกณฑ์จริง เพื่อจะเป็นหลักชัยไปข้างหน้า นี่ความเป็นจริงอันนี้เป็นอีกอันหนึ่ง

ฉะนั้นเวลาเราพูด เราถึงขอโทษ เพราะเราจะพูดเรื่องความจริง เราไม่ได้พูดเพื่อกระทบกระเทือนหมู่คณะ เราเป็นห่วงนะ เราเป็นห่วงว่าหลักเกณฑ์ในกรรมฐานของเรา หลักเกณฑ์ในสัจจะของเรามันจะบิดเบือนกันไป ฉะนั้นสิ่งที่เราจะพูดคือเราพูดตรงนี้ เราพูดถึงสัจจะ เราพูดถึงความจริง แต่หมู่คณะเพื่อนฝูงก็ยังเป็นหมู่คณะเพื่อนฝูงเหมือนเดิม แต่ความผิดหรือความเป็นหลักเกณฑ์มันก็ต้องเป็นหลักเกณฑ์ มันไม่ใช่เรื่องลูบหน้าปะจมูก

ฉะนั้นสิ่งที่เขาพูดมานี้มันผิดหมด เราจะบอกว่า “โง่แล้วขยัน” ไอ้พวกโง่แล้วขยันนี้จะทําให้ทุกอย่างผิดหมด ทําความผิดอย่างนี้แล้วก็มาบอกว่า “สรรพสิ่งใดก็เอาไปให้หลวงตาอ่านแล้ว สรรพสิ่งใดก็ให้หลวงตาดูแล้ว”

เวลาเขาไซฟ่อนเงินนะ ในบริษัทหลักทรัพย์เขาไซฟ่อนเงินออกมา เขาไซฟ่อนเงินไปทางไหน ไอ้นี่ก็เหมือนกันที่เขาบอกว่า “หลวงตาอ่านแล้ว..หลวงตาอ่านแล้ว..”

มึงจะไซฟ่อนธรรมะไปอยู่กับมึงหรือ? มึงจะเอาความดีไปอยู่กับมึงหรือ? ไอ้ที่พูดว่า “หลวงตาอ่านแล้ว..หลวงตาอ่านแล้ว..” แล้วก็มีออกมาอย่างนี้มันมีเหตุผลสิ่งใด

อย่างเช่นที่เขาบอกว่า เวลาพิจารณามหาสติมหาปัญญา แล้วหลวงปู่มั่นบอกว่า “เออ ถูกต้องแล้ว ได้หลักเกณฑ์แล้ว”

ได้หลักเกณฑ์อย่างไร…?

อะไรมันคือหลักเกณฑ์…?

มหาสติมหาปัญญา มันคือหลักเกณฑ์ตรงไหน…?

หลักเกณฑ์มันจะต้องตั้งแต่เริ่มต้นนะ

เสียดายวันที่ ๔ เราไม่ได้เทศน์ ถ้าวันที่ ๔ ได้เทศน์จะเรียงอย่างนี้มาเลย วันที่ ๔ ไม่ได้เทศน์แต่เดี๋ยวจะไปเทศน์วันพระ วันที่ ๑๙ เรื่อง “เสียงธรรมหลวงตา” แต่ตอนนี้จะเอาอันนี้ก่อน แล้วเอาไว้วันที่ ๑๙ จะเทศน์ เพราะมันมีเหตุการณ์อย่างนี้แล้วเราจะพูด เราไม่อยากพูดหรอกมันเหมือนกับว่าอวดดีอยู่คนเดียวไง

เราจะบอกนะ เวลาท่านปฏิบัติ สาธุ! ตอนที่ปฏิบัติไม่เป็น ใครก็ไม่เป็น เราก็ไม่เป็น ไม่มีใครปฏิบัติเป็นหรอก แต่เวลาปฏิบัติขึ้นมามันก็มีผิดถูกเป็นธรรมดา แล้วทุกคนเวลาไม่มีทางออก มันก็ทําด้วยความศรัทธา เวลาหลวงตาท่านปฏิบัติใหม่ เห็นไหม ท่านมีศรัทธา แล้วอุปัชฌาย์บอกให้พุทโธ “๗ ปีเป็นสมาธิอยู่ ๓ หน”

อันนั้นคือพุทโธตลอด ด้วยศรัทธา ศรัทธาคือความเชื่อมั่น จิตเป็นเอกภาพ ทําด้วยความตั้งใจ มันเป็นไปได้ แต่พอมาเรียนเป็นมหา พอเรียนจบมหาขึ้นมา ก็มีปัญญาขึ้นมาใช่ไหม มีความรู้มาก ทางทฤษฎีนี่รู้เยอะมาก ก็เลยมากําหนดจิต ดูจิตเฉยๆ ไม่ได้พุทโธ มันก็ทําได้ ทําได้เพราะอะไร ทําได้เพราะคนนั้นคนจริง คนนั้นมีศักยภาพจริง

ตอนอยู่จําพรรษาที่จักราช ทําสมาธินี้แน่นเหมือนหินเลย แต่พอไปทํากลดหลังหนึ่ง เห็นไหม เสื่อมเลย เริ่มเข้าไม่ได้แล้ว ก็ทิ้งกลดเลยแล้วพยายามจะต่อสู้กับตัวเอง พยายามจะแก้ไขเพราะเคยทําได้ แล้วมันไม่ได้เลย เสื่อมอยู่อย่างนั้น ๑ ปีกับ ๖ เดือน

แล้วพอไปเจอหลวงปู่มั่น ตอนไปหาหลวงปู่มั่นครั้งแรก หลวงปู่มั่นมาต้อนรับ พอบอกว่าเป็นมหาชื่ออะไรแล้ว พอมั่นใจแล้ว “คราวนี้เจอแล้ว แล้วเราจะจริงหรือเปล่า?”

เวลาท่านพูดในหนังสือ คนที่จะเอาไปเขียนก็เรียบเรียงดูซะก่อนสิ..! โง่แล้วขยันอย่างนี้มันทําให้เสียหายหมด ไม่รู้ก็บอกว่าไม่รู้ซะ ไม่รู้แต่ก็เขียนให้มันมั่วไปหมดเลย หลักเกณฑ์ไง ที่หลวงปู่มั่นบอกกับหลวงตา เห็นไหม ถ้าความเป็นอยู่ก็เหมือนพ่อกับลูก แต่ถ้าความจริงไม่ได้! ความจริงคือความจริง!

ในเมื่อจิตมันยังไม่เป็นไป พอจิตมันไม่เป็นไปมันเสื่อมหมดแล้วจะทําอย่างไร สุดท้ายแล้วพอไปอยู่กับหลวงปู่มั่น ที่หลวงปู่มั่นบอกว่า “…จิตมันไม่มีอาหารกิน…” ท่านก็สู้นะ ภาวนาไปเรื่อยๆ เพราะเวลาท่านพูดอะไรเราจะจับประเด็นได้ ท่านบอกว่า “ธรรมดาเราก็ไม่ได้ตั้งใจนั่งตลอดรุ่งหรอก แต่พอนั่งไปนั่งไป มันมี…” เหมือนเวลาคนเรานั่ง เห็นไหม เดี๋ยวก็จะปวดท้องเยี่ยว เดี๋ยวก็จะอย่างนู้น คือมันมีกิเลสขึ้นมาไง แต่ทีนี้คนมันเข้มแข็ง “อื้ม..ถ้าอย่างนี้ต้องสู้กัน! อย่างนี้ต้องตลอดรุ่ง!”

คําว่า “ตลอดรุ่ง” ก็เหมือนกับเราทํางาน ถ้าเราไม่มีเหตุมีผลแล้วเราจะทํางานอะไร เดินจงกรมแค่ ๒ นาทีก็เบื่อแล้ว นั่งสมาธิ ๕ นาทีก็จะเลิกแล้ว แต่พอคนไปนั่งแล้วมันมีเหตุมีผล เวลาไปเดินจงกรมแล้วมันมีงานทํา มันก็ทําให้ตั้งใจ พออย่างนั้นปั๊บ พอนั่งตลอดรุ่ง พอนั่งไปแล้ว จิตนะ มันไม่ใช่ว่านั่งตลอดรุ่ง ๖ โมงเย็น นั่งลงไปแล้วมันจะถอนสมาธิตอน ๖ โมงเช้า ไม่มีหรอก! ไม่มี

เวลารวมใหญ่ รวม ๒ ชั่วโมงหรือ ๓ ชั่วโมงหรือ ๑ ชั่วโมง แล้วแต่ว่าบางครั้งบางคราว มันไม่มีหรอกว่านั่งแล้วจะกําหนดเวลาได้ ทีนี้พอมันนั่งไปแล้วตลอดรุ่ง ๑๒ ชั่วโมง มันก็ต้องมีถอนออกมา พอถอนออกมาก็ต้องสู้กันให้มันหลบเข้าไปอีก มันลงสมาธิอีกก็ถอนเข้ามา สู้กันมาตลอด

ฉะนั้นพอสู้กันมาตลอดจนมันถึงที่สุดแล้ว คนเรานะ คนไม่เคยทํางาน พอใครได้ทํางาน โอ้โฮ พอมันได้ผลงานทุกคนจะดีใจมาก ก็ขึ้นไปรายงานผล อันนี้ล่ะที่หลวงปู่มั่นท่านบอกว่า “เอ้อ ถูกต้องแล้ว จิตมันไม่ตาย ๕ อัตภาพเว้ย” นี่ล่ะโสดาบัน เพราะอะไร เพราะจิตสงบแล้วมันต่อสู้กับเวทนา พอต่อสู้กับเวทนาท่านก็สู้ไปเรื่อย ท่านต่อสู้ของท่านไปเรื่อย ทุกคืนๆ เว้น ๒ คืน ๓ คืนแล้วก็เอาที พอเว้น ๒ คืน ๓ คืนก็เอาที แล้วหลวงปู่มั่นท่านเห็นว่า มันจะเกินไปแล้ว ท่านถึงบอกว่า “ม้านะ ม้าถ้ามันคึกคะนอง เขาก็จะไม่ให้มันกินนํ้ากินหญ้า แต่ถ้ามันพอประมาณ เขาก็ให้มันกินเล็กน้อย แต่ถ้าม้ามันดีเขาก็จะให้กินตามปกติ”

นั่นท่านเตือนกันแค่นี้เอง เพราะทุกคนมันนักปัญญาด้วยกัน เขาก็จะรู้ว่าอะไรควรไม่ควร

พอนั่งไปก็พิจารณาซํ้า โสดาบันมีหนเดียวนะ สมุจเฉทปหานนี่มีครั้งเดียว พอพิจารณาซํ้าเข้าไป..ซํ้าเข้าไป..

ฟังให้ดี! ฟังให้ดีนะแล้วไปหาหลักฐานมา คําเทศน์ของท่านนั่นไปเปิดดูให้ชัดๆ แล้วไปเก็บหลักฐานมาโต้แย้งข้อมูลที่นี่!

พอพิจารณาไป..พิจารณาไป..ครั้งแรกเห็นไหม พอพิจารณาไป “เวทนาไม่ใช่เรา เราไม่ใช่เวทนา” นี่คือได้โสดาบัน ทีนี้ก็นั่งตลอดรุ่งต่อไป มันสืบต่อไป ท่านบอกท่านก็พิจารณาของท่านไป พิจารณากายไปนะ กายกลับคืนสู่สภาพเดิมของเขา นํ้าเป็นนํ้า ดินเป็นดิน ลมเป็นลม ไฟเป็นไฟ มันปล่อยหมด มันแยกหมด พอมันแยกหมดมันก็ขาด อย่างนี้คือรวมใหญ่ เหมือนของหลวงปู่มั่นที่ถํ้าสาริกา

พอรวมใหญ่ขึ้นไปแล้วมันมีความสุขมาก ถ้าใครมาถึงขั้นตอนนี้มันจะมีความสุขมาก พอมันมีความสุขของมัน มันก็ฝังใจ พอฝังใจก็ขึ้นไปหาท่านอีก ขึ้นไปรายงานหลวงปู่มั่น ไปบอกว่า “ทําไมไม่เป็นอย่างนั้นอีก ทําไมไม่รวมอย่างนี้อีก” หลวงตาท่านนั่งตลอดรุ่งก็เพราะอยากจะให้มันเป็นอย่างนี้อีก

แล้วหลวงปู่มั่นท่านก็บอกว่า “มันก็เป็นหนเดียวเท่านั้นแหละ มันจะบ้าเรอะ เป็นเหมือนเราที่ถํ้าสาริกานี่เป็นอย่างนี้”

“...เป็นอย่างนี้...” คือ มันอยู่ในขั้นที่นั่งตลอดรุ่ง ไม่เกี่ยวกับมหาสติมหาปัญญา ไม่เกี่ยวกันเลย! ไม่เกี่ยวกัน!! อย่าไซฟ่อนความดี อย่าไซฟ่อนเงินของเขา อย่าไปทําลายหลักการของหลวงตา อย่าไซฟ่อนออกไป! ถ้าไปพูดว่าเป็นสภาวะแบบนั้น มันไม่เป็นความจริง

ฉะนั้นพอท่านบอกว่า “มันก็เป็นหนเดียวเท่านั้นแหละ เป็นเหมือนเราที่ถํ้าสาริกา มันก็เป็นหนเดียวเท่านั้นแหละ” คนเราพอภาวนาไปแล้ว ถ้าเป็นหนเดียวเท่านั้นแหละแล้วมันจะมีข้างหน้าอีกไหม มันจะมีข้างหน้าอีกไหมก็มันเป็นแล้วนี่

จะบอกว่าที่ท่านติด ๕ ปี โดยธรรมชาติของการปฏิบัติมันก็ต้องมีติดบ้าง หลวงปู่มั่นท่านก็ติดของท่านมาตลอด แล้วท่านก็แก้ไขของท่านมา ฉะนั้นหลวงตาเวลาท่านมาติด ๕ ปี เพราะมันมีคําพูดของหลวงปู่มั่นเข้ามารองรับด้วยไง

ธรรมดาของคนเรา ถ้าเราทําอะไรแล้วเรามีผลงานแล้วเราก็มั่นใจใช่ไหม แล้วยังมีคนมาพูดอีกว่า “มันมีหนเดียว” แต่คําว่า “หนเดียว” คือมันหนเดียวเฉพาะตรงนี้ แต่ข้างหน้ามันจะต้องไปอีก ทีนี้พอมีความเข้าใจอย่างนั้นแล้วท่านก็อยู่ตรงนี้เลย ติดอยู่ตรงนี้ ๕ ปี จนหลวงปู่มั่นบอกว่า “มหา จิตเป็นอย่างไร? จิตเป็นอย่างไร?”

จนสุดท้าย “จิตเป็นอย่างไร?”

“จิตดีครับ”

แล้วหลวงปู่มั่นก็บอกว่า “สุขอย่างนั้น มันสุขเศษเนื้อติดฟัน”

ด้วยความกระทบ ด้วยความที่ครูบาอาจารย์ท่านชักท่านลากออกมา หลวงตาท่านก็ออกมาพิจารณา

การพิจารณา จะพิจารณาในอะไร? ไม่มีทางพิจารณาได้นะ จิตของคนพอสงบแล้วมันพิจารณาไม่ได้หรอก จิตของคนสงบแล้วถ้าจะมาพิจารณา มันจะต้องเห็น เห็นกาย เห็นเวทนา เห็นจิต เห็นธรรม การเห็นนั้นคืออะไร คือการขุดคุ้ยหากิเลส

อย่างเช่น ที่เราทําความสงบของใจแล้วเราจะพิจารณากาย นั่นเราพิจารณาอะไรกัน? ที่เราพิจารณากายกันอยู่นี้ มันคือการคิดการพิจารณาโดยสามัญสํานึก ไม่ได้พิจารณาโดยอริยสัจ!

ส่วนการพิจารณาโดยอริยสัจ พอจิตสงบแล้วมันเห็นกาย พอเห็นกาย ถ้าเห็นกายจริง โดยจิตนะ มันจะขนพองสยองเกล้า ถ้าพิจารณาอย่างนี้ไปมันจะเป็นโสดาบัน พอพิจารณาโสดาบันจบแล้ว จับกายได้ ทําซํ้าไป พิจารณาไปมันจะกลับคืนสู่สถานะเดิมของมัน เห็นไหม เหมือนกับเว่ยหลาง ที่ว่า “กายเป็นโพธิ จิตเป็นกระจกใส” ถ้าพิจารณาไปจนดินเป็นดิน นํ้าเป็นนํ้า ลมเป็นลม ไฟเป็นไฟ กลับคืนสู่สภาวะเดิมของเขา จิตมันแยกออกมา โลกนี้ราบเป็นหน้ากลอง “กายเป็นโพธิ จิตเป็นกระจกใส” ราบหมด ราบหมดแล้วเว่ยหลางก็ติดอยู่ตรงนี้ ครูบาอาจารย์ก็ติดตรงนี้

คนภาวนาเป็นมันจะรู้! มันจะรู้ขั้นตอนของมัน ถ้าคนภาวนาไม่เป็นก็คือไม่เป็น พอไม่เป็นก็จับต้นชนปลายไม่ถูก เห็นไหม

สุดท้ายแล้วพอหลวงตาท่านออกพิจารณา ท่านก็บอกว่าท่านเห็นอสุภะ การเห็นอสุภะนี่ล่ะคือมหาสติมหาปัญญา

ถ้าพูดถึงเรื่องการพิจารณากาย พิจารณากายครั้งแรกเป็นพระโสดาบัน พิจารณากายละสักกายทิฐิ พิจารณากายครั้งที่ ๒ มันจะละอุปาทาน อุปาทานคือความยึดมั่น คือความยึดติดในกายนั้น พอละอันนี้เสร็จปั๊บมันจะปล่อยหมด พอปล่อยหมดจะเข้าอสุภะนี่มันหาได้ยากมาก มันติดหมด ทําไมหลวงปู่คําดีติด ทําไมหลวงปู่ฝั้นติด ทําไมครูบาอาจารย์ติด ติดหมดทุกองค์ ติดหมด ติดคือการที่จิตมันไม่เห็นกายตามความเป็นจริง

ฉะนั้นพอออกไปพิจารณาอสุภะ คําว่า “พิจารณาอสุภะ” ก็คือมันจับกายได้ พอจับกายได้มันก็พิจารณาไป ท่านบอกว่ามันจะเร็วมาก ของที่ถูกต้องคือ ท่านได้ขึ้นไปหาหลวงปู่มั่น ไปบอกว่า “ที่บอกให้ออกพิจารณาก็ออกพิจารณาแล้วนะ ตอนนี้นอนไม่ได้เลย ตอนนี้ไม่ได้นอนเลย” ความจริงมันคือข้อนี้ ความจริงของขั้นมหาสติมหาปัญญาคือตอนนี้ นอนก็ไม่ได้นอน หลับก็ไม่ได้หลับ ทุกข์มาก..ทุกข์มาก.. พอขึ้นไปหาหลวงปู่มั่น หลวงปู่มั่นก็บอกว่า “ไอ้บ้าสังขาร” ถ้าขั้นมหาสติมหาปัญญา บอกว่า “ไอ้บ้าสังขาร” มันจะถูก แต่ถ้าขั้นมหาสติมหาปัญญา บอกว่า “เออ ถูกแล้ว ได้หลักได้เกณฑ์แล้ว ผมก็เป็นที่ถํ้าสาริกา”

ไอ้ขี้โม้!!

ไอ้หลอกลวง!!

มึงเอามาจากไหน?!!

ไอ้โง่แล้วขยัน มึงเอามาจากไหน! ไม่มีในความเป็นจริง ไม่มีในความเป็นจริง แต่ถ้าเป็นขั้นมหาสติมหาปัญญา แล้วหลวงปู่มั่นบอกว่า “ไอ้บ้าสังขาร..ไอ้บ้าสังขาร..” ถ้ามันใช้ปัญญามากต้องกลับมาที่พุทโธ..ต้องกลับมาที่พุทโธ หลวงตาท่านบอกว่า ท่านต้องกลับมาที่พุทโธเหมือนกับเด็กๆ เลย เหมือนกับผู้ฝึกหัดใหม่เลย เพื่อจะได้ให้จิตมันพัก ถ้าจิตมันไม่ได้พัก มันทํางานของมันโดยมรรคญาณไป มันจะทํางานของมันด้วยความเพลิดเพลิน มันจะแรงของมันไป ก็ออกสู่ข้างนอกหมด

ถ้าขั้นของมหาสติมหาปัญญา หลวงปู่มั่นจะบอกว่า “ไอ้บ้าสังขาร” แต่ถ้า “เออ ถูกต้องแล้ว ได้หลักเกณฑ์ถูกต้องแล้ว” นี่คือขั้นโสดาบัน ขั้นแรก! ไม่เกี่ยวกัน!!

เวลาพิจารณาธรรมของท่านไปจนถึงที่สุด พอถึงที่สุดแล้ว มันจะกลืนเข้ามาที่ใจ แล้วมันทําลายลง พอมันทําลายลงที่ใจแล้ว นี่ล่ะที่ว่าจิตว่าง

พอคําว่า “จิตว่าง” นี่ก็อีกล่ะ ในประวัติที่เขาอ่านตอนเผา บอกว่า “...ตอนที่จิตว่างเต็มที่ ความรู้อันนี้จะเด่นเต็มที่ คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ...”

หลวงตาท่านไม่เคยพูดอย่างนี้เลย ท่านพูดว่า “ขั้นนามธรรม รูปไม่มี มันเป็นขันธ์ ๔ คือมี เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ” อันนี้เป็นวิทยานิพนธ์ของหลวงตา

แล้วถ้าเป็นวิทยานิพนธ์ของหลวงปู่คําดีก็เป็นอีกอย่างหนึ่ง ถ้าเป็นวิทยานิพนธ์ของหลวงปู่ชอบก็อย่างหนึ่ง วิทยานิพนธ์ของหลวงปู่เจี๊ยะก็อย่างหนึ่ง ถ้าเป็นวิทยานิพนธ์ของหลวงปู่ขาวก็เป็นอีกอย่างหนึ่ง

อันนี้เป็นวิทยานิพนธ์ของท่าน มันเลยไม่ขัดแย้งกัน แต่ในความเป็นจริง เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ มันก็มีรูป แต่มีรูปในการวิทยานิพนธ์ของผู้อื่น แต่เวลาของท่าน ท่านบอกว่า “ของท่านเป็นขันธ์ ๔ ขันธ์ ๔ มันเป็นนามธรรมล้วนๆ มันมีเวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ มันรู้ของมัน”

แต่อันนี้มันไปเอามา หลวงตาเวลาท่านพูดแต่ละครั้ง คําพูดนั้นมันสอนใคร เหมือนเวลาเราพูดกับคนในบ้านของเรา เราก็พูดอย่างหนึ่ง ถ้าเราพูดกับผู้ที่เราไปติดต่อประสานงานเราก็พูดอย่างหนึ่ง เราพูดกับเจ้านายพูดกับผู้ที่สูงกว่าเราก็พูดอย่างหนึ่ง อันนี้ก็เหมือนกัน ธรรมะเวลาพูดกับผู้ปฏิบัติ แล้วผู้ปฏิบัตินั้นอยู่ในขั้นตอนไหน ถ้าพูดกับผู้ปฏิบัติที่เริ่มขั้นตอนแรก ท่านก็พูดแบบเปรียบเทียบ อย่างเช่นบอกว่า “ธรรมะมีอยู่แน่นอน แต่มันมีจอกแหนมันบังอยู่ ถ้าแหวกจอกแหนก็จะเห็นนํ้าแน่นอน” อันนี้มันเป็นธรรมะขั้นยืนยันว่าธรรมะมีจริง

แต่เวลาท่านพูดถึงหลักเกณฑ์ของท่าน เวลาใครภาวนาเป็นขึ้นไปแล้ว ท่านก็จะบอกว่า “จอกแหนนี้เราต้องรวบมันขึ้นมา แล้วเอาจอกแหนขึ้นไปบนบก ตากให้แห้ง แล้วต้องเผามันทิ้ง” เวลาท่านพูดมันเป็นหลักเป็นเกณฑ์ เป็นชั้นเป็นตอน ฉะนั้นเวลาคําพูดของท่านนั้นท่านพูดกับใคร แล้วคนนั้นภาวนาเป็นหรือเปล่า

ถ้าท่านพูดกับคนที่ไม่ภาวนา ท่านก็จะพูดเป็นตัวอย่างเป็นแบบอย่าง พูดให้มีกําลังใจ แต่ถ้าเวลาจะพูดกับผู้ปฏิบัติขั้นตอนโสดาบัน ท่านก็พูดหยาบๆ นะ สกิทาคามี อนาคามี พอถึงขั้นของอนาคามีกําลังจะขึ้นอรหันต์ ท่านจะพูดแบบละเอียดยิบเลย ผิดนิดหนึ่งก็ไม่ได้เลย

ฉะนั้นถ้าจะอ้างว่า “ก็เป็นคําพูดของท่านจริงๆ”

เวลาพูดกับผู้ปฏิบัติที่ท่านบอกว่าต่อปากต่อคํา ท่านพูดคลาดเคลื่อนไม่ได้เลย แต่เวลาพูดกับพวกปฏิบัติไม่เป็น มันก็ต้องพูดแบบยกตูด เวลาท่านยกตูดนักภาวนาเคยได้ยินไหม เวลาหลวงตาท่านพูดแบบยกตูดไอ้พวกภาวนา เพราะกลัวมันจะน้อยใจ กลัวมันจะไม่ปฏิบัติ ท่านก็บอกว่า “เออ ถูกต้อง ดีงาม” ไอ้พูดอย่างนี้คือพูดแบบยกตูด ท่านพูดแบบรักษานํ้าใจก็มีเยอะไป

คําพูดธรรมะของหลวงตาในช่วงท้ายๆ หลังๆ มานี้ท่านพูดแบบรักษานํ้าใจ ถ้าพูดแบบรักษานํ้าใจกับข้อเท็จจริงที่ท่านจะพูดแบบเข้มข้นมันแตกต่างกันไหม

เราจะบอกว่าเดี๋ยวเขาก็จะบอกว่า “สิ่งที่เอามาเขียนนี้ก็เอามาจากหลวงตาทั้งนั้น ก็มีในเทปหลวงตาเหมือนกัน ก็เอามาจากหลวงตานี่แหละ”

แต่เอามาจากหลวงตาแล้วหลวงตาท่านพูดกับใคร? หลวง- ตาพูดกับผู้ปฏิบัติ หรือหลวงตาพูดกับผู้อ่อนหัด หรือพูดกับพวกเด็กๆ ที่เริ่มปฏิบัติ ท่านพูดกับใคร?

ฉะนั้นถ้าจะอ้างว่า “หลวงตาพูด ทําตามความเป็นจริง”

อย่าไซฟ่อนธรรมะของหลวงตา อย่าไซฟ่อนให้ธรรมะนี้อ่อนแอลง แล้วหลักเกณฑ์มันจะไม่เหลือ หลักเกณฑ์มันจะไม่มี

ฉะนั้นในขั้นที่บอกว่ามันว่างหมด เห็นไหม “…มันมีความปฏิพัทธ์อ้อยอิ่งอยู่อย่างละเอียดสุขุม มันมีความดูดดื่มอยู่กับความรู้อันนี้อย่างเดียว พออาการใดๆ เกิดขึ้นพั้บ มันก็ดับพร้อม ถ้าครั้งพุทธกาล เรียกว่า มหาสติมหาปัญญา…”

อันนี้คือท่านพูดแบบเปรียบเทียบเป็นบุคคลาธิษฐานให้เห็น อย่างเช่น คนทํางานประสบความสําเร็จ แล้วจะบอกคนที่ทํางานไม่เป็น เขาก็จะยกการทํางานนั้นมาให้เห็นแบบอย่าง แต่การทํางานอย่างนั้นมันจะมีรายละเอียดอีกมหาศาลเลย

ท่านก็นําเรื่องนี้ไปเล่าถวายหลวงปู่มั่น ท่านก็พูดอย่างขึงขังตึงตังว่า “เอ้อ! ถูกต้องแล้ว ได้หลักได้เกณฑ์แล้ว อย่างนี้ล่ะ ผมเป็นที่ถํ้าสาริกา…”

เวลาท่านพูดอย่างนี้ แล้วเราก็เอามาคิดเองเออเองว่าเป็นมหาสติมหาปัญญาเลยหรือ? เป็นเลยหรือ?

เพราะเราเห็นมาเยอะ เห็นมาตลอดนะ ในหนังสือที่พิมพ์ออก มาๆ เมื่อก่อนจะไม่ได้เลย ตอนที่ท่านยังเข้มข้นอยู่ แต่สุดท้ายแล้วท่านเห็นว่า มันเอากันไม่อยู่แล้ว เพราะก่อนหน้านั้นก่อนที่ท่านจะออกมาช่วยโลก เรื่องธรรมะนี้ท่านจะตรวจเอง แล้วทุกอย่างจะผ่านท่านเอง เพราะว่าเรื่องกรรมฐาน ต้องเป็นคนปฏิบัติมันถึงจะรู้ได้

คนปฏิบัติเหมือนกับนักบินอวกาศจะออกนอกโลก เวลาความ เร็วของจรวดจะออกจากแรงดึงดูดของโลก ถ้าออกไม่ถูกเวลาออกไม่ถูกสถานที่ ก็ออกไม่ได้ ฉะนั้นเวลาปฏิบัติไป จะคลาดเคลื่อนนิดหนึ่งไม่ได้เลย แล้วถ้าคลาดเคลื่อนนิดหนึ่งไม่ได้ เวลาพูด ผู้ปฏิบัติกับผู้ปฏิบัติพูดคุยกัน เขาจะฟังออกเลยว่าคนนั้นเป็นหรือไม่เป็น

ฉะนั้นตอนที่ท่านยังเข้มข้นอยู่ เรื่องอย่างนี้ท่านจะตรวจสอบเองหมด แต่พอออกมาไทยช่วยไทยแล้ว ออกมาช่วยโลกแล้วมันมีกรณีอย่างนี้ขึ้นมา คนโน้นก็พิมพ์คนนี้ก็พิมพ์ แล้วพอใครพิมพ์แล้วก็จะไซฟ่อนเอาความดีใส่ตัว ไซฟ่อนเอาธรรมของหลวงตาออกไปหมดเลย

มันเป็นไปไม่ได้หรอก มันเป็นสิ่งที่เป็นไปไม่ได้ เราเห็นแล้วเราก็พูดไม่ออก อย่าให้เอ่ยชื่อหนังสือหลายเล่มเลยนะ หนังสือที่พิมพ์มาหลายเล่มมากที่มันเป็นความเห็นของผู้เขียน แต่ถ้าผู้เขียนจะบอกว่าเป็นความเห็นของตัว มันก็ไม่มีใครจะรับแจกใช่ไหม ก็เลยบอกว่าอันนี้หลวงตาเทศน์ ทั้งที่มีหลวงตาเทศน์อยู่แค่ ๒ คํา นอกนั้นมันเขียนเองหมดเลย เราเจออย่างนั้นมาเยอะ ฉะนั้นถ้าจะพูดบอกว่า “ก็หลวงตาเทศน์” ถึงจะหลวงตาเทศน์ก็เทศน์เป็นการรักษานํ้าใจ ไม่ใช่ความจริง

อ่านคําถาม : ขาดเนื้อหาในขั้นตอนที่ ๒, มันเป็นขั้นที่ ๓ (นี่อีกเรื่องหนึ่ง), เนื้อหาขาดความเป็นจริง, ติดสมาธิ ๕ ปี

หลวงพ่อ : รายละเอียดมันก็ใช่หมดแล้วล่ะ อันนี้มันเป็นคําถามมาด้วย เพราะว่าเขาเอาไปออกในเว็บไซต์ แล้วพอคนเข้าไปอ่านมันก็ต้องเป็นประเด็น แล้วประเด็นนี้เราก็ดูมาอยู่แล้ว เราถึงบอกว่า “ไอ้พวกนี้โง่แล้วขยัน” ถ้าโง่แล้วขยันมันก็จะสร้างปัญหาขึ้นมา แล้วมันก็จะมีปัญหาไปข้างหน้า

เราจะบอกว่า ถ้ามีปัญหาอะไรก็ให้เขาแสดงออกมา แล้วเดี๋ยวเราจะแก้ไขไป เราก็อยู่ที่นี่ เราไม่ได้ไปไหนหรอก ไม่ต้องห่วงว่าเราพูดแล้วเราจะหนีไปไหน เพียงแต่ว่า เพราะเราไปเทศน์วันที่ ๒๓ เรื่องนี้เราเห็นมานานแล้ว ฉะนั้นมันยังไม่ใช่เวลา แต่พอวันที่ ๒๓ เราได้ไปเทศน์ เราก็ไปเรียงไว้ให้เป็นหลักเกณฑ์ เห็นไหม

ถ้าเขาจะเขียนอย่างนี้มันก็ขัดแย้งกันอยู่แล้ว ถ้ามันจะขัดแย้งกันอยู่แล้วทําไมไม่ถามเราสักคําหนึ่ง ถ้าไม่ถามแสดงว่า ข้อมูลเอ็งถูก ข้อมูลข้าผิด ถ้าข้อมูลเราผิด เราพูดแล้ววันนี้ ถูกหรือผิด? แล้วถ้ายังมีปัญหาก็ให้ดําเนินต่อมา เราถึงบอกว่า อันนี้คือโง่แล้วขยัน

ขอตอบปัญหานี้สัก ๒-๓ หน้านะ เพราะว่ามันค้างไว้เยอะ แล้วมันใกล้เคียงกันด้วย

ถาม : ๓๔๘. ผมภาวนาผิดพลาดตรงไหน และควรแก้ไขอย่างไรครับ?

หลวงพ่อ : อันนี้มันเหมือนกันเลยนะ เห็นไหม ความเห็นคล้ายๆ กัน แล้วมีความเข้าใจผิดเหมือนกัน

ถาม : ผมภาวนาโดยความรู้การเคลื่อนไหวของร่างกาย ควบคู่ไปกับการรู้ลมหายใจ และนึกพุทโธเร็วๆ ผมจึงเห็นความรู้สึกของตัวเองว่า

หลวงพ่อ : อย่างนี้แล้วเขาก็คิดว่านี่เป็นธรรมไง ฟังนะ

ถาม : ๑. อารมณ์ต่างๆ เช่น ความพอใจหรือความไม่พอใจ ความสุขและความทุกข์ หรือความอยากในกามราคะ อารมณ์เหล่านี้มีการขยับตัวยิบๆ แย็บๆ แล้วก็ดับไป แต่จิตที่นึกพุทโธๆ นี้ไม่ดับ จิตที่นึกพุทโธๆ นี้ไม่มีการเปลี่ยนแปลง

หลวงพ่อ : นี่คือคําพูดของเขานะ นี่คือคําถาม

ถาม : ๒. อารมณ์ต่างๆ ที่ได้กล่าวมา มันไม่ใช่ตัวเรา ไม่ใช่ของของเรา แต่จิตที่นึกพุทโธๆ เร็วๆ เป็นตัวเรา เป็นของของเรา อารมณ์กับจิตที่นึกพุทโธนี้จึงไม่ใช่ตัวเดียวกัน

๓. เวลามีเรื่องมากระทบจิต จนเกิดความทุกข์ในใจขึ้นมา ความทุกข์จะอยู่ในส่วนของอารมณ์ซึ่งมีการเปลี่ยนแปลง เกิดและดับได้ แต่จิตที่นึกพุทโธๆ นี้ไม่มีความทุกข์ จิตที่นึกพุทโธนี้ไม่มีการเปลี่ยนแปลง ฉะนั้นผมจึงไม่ทุกข์ใจในความทุกข์ที่เกิดขึ้น

๔. เวลาผมพิจารณาอสุภะ ความอยากในกามราคะจะขยับตัวยิบๆ แย็บๆ แล้วดับไป แต่จิตที่นึกพุทโธๆ ไม่ดับ

๕. ตราบใดที่ผมนึกพุทโธๆ เอาไว้เรื่อยๆ จิตที่นึกพุทโธๆ จะไม่ดับ จิตที่นึกพุทโธๆ ไม่มีการเปลี่ยนแปลง จิตที่นึกพุทโธๆ เป็นตัวเรา เป็นของของเราอยู่ตลอดเวลา

ขอรบกวนเรียนถามหลวงพ่อว่า ผมภาวนาผิดพลาดตรงไหนและควรแก้ไขอย่างไร?

กราบขอความกรุณาหลวงพ่อ ด้วยความเคารพอย่างสูงครับ

หลวงพ่อ : มันก็เป็นจินตนาการ เป็นวิปัสสนึก เพราะเราศึกษากันมา เห็นไหม พอเราพุทโธๆ ไปแล้วเห็นความเกิดดับ เห็นกามราคะเกิดยิบๆ แย็บๆ เพราะอะไรรู้ไหม เพราะหลวงตาเทศน์ไว้บ่อย ท่านบอกเลยว่า เวลาท่านพิจารณาอสุภะแล้ว พิจารณาจนหายไปเลย

แล้วสุดท้ายนะ มันหายไปเลย ไม่มีคําตอบ คือไม่มีการสรุป ไม่มีขณะจิต ท่านก็ไม่เอา แล้วท่านก็ไปเอา “สุภะ” เอาความสวยความงามมาแนบไว้ที่จิต เอาแนบไว้กับความคิดเลย เอาที่สวยงามที่สุด เอาสเปกที่ดีที่สุดเลยมาแนบไว้ที่มัน ชอบอะไรก็เอามาแนบมันไว้ พอมันพิจารณาแล้ว มันปล่อยแล้วใช่ไหม แล้วกิเลสมันก็หลอกไงว่าไม่มีๆ ก็เลยไปเอามาแนบไว้ๆ พอแนบไว้มันก็ต้องรู้สึกเป็นธรรมดา มันก็ขยิบขยับออกมา “นี่ไงไหนว่าไม่มี”

จะมีไม่มีนี่มันต้องพิสูจน์กันอีกเยอะมาก แล้วการภาวนานี้มันจะต้องผ่านโสดาบัน สกิทาคามีก่อนแล้วมันจึงไปถึงอสุภะ แล้วถ้ายังไม่ได้ออกพิจารณา มันจะเป็นอสุภะได้อย่างไร

ฉะนั้นพุทโธให้ชัดๆ พุทโธไปเรื่อยๆ ให้จิตสงบเข้ามา

นี่เขาถามให้เราตอบเขา เราไม่ได้ตอบคนอื่น ถ้าตอบเขานะ ทุกคนจะบอกเลยเห็นไหม บอกว่าโดยธรรมชาติของเพศตรงข้าม มันก็ต้องมีอารมณ์ความรู้สึก ก็พยายามจะระงับมัน..ระงับมัน..ด้วยการพิจารณาเป็นอสุภะ การที่พิจารณาอย่างนี้มันคือพิจารณาโดยปัญญา แต่มันไม่ใช่พิจารณาโดยข้อเท็จจริงหรอก

พิจารณาโดยปัญญาเพื่ออะไร เพื่อระงับจิตเราไง ระงับความคิดเราไง ระงับความคิดเราไม่ให้ไปคิดเรื่องอย่างนี้ไง ถ้าเราไม่คิดเรื่องอย่างนี้ เราคิดเรื่องอย่างอื่นก็ได้ อย่างเช่น เราจะสอนพระเป็นประจํา พระเขาถามว่า เวลาเราปฏิบัติ เราผ่านประสบการณ์อย่างนี้มาได้อย่างไร เราจะบอกว่า เราก็คิดแผ่เมตตาไว้ก่อนเลย ในเมื่อเป็นเพศแม่ เป็นพี่เป็นน้อง เป็นญาติ เราจะไม่ไปยุ่งกับเขา ถ้าเราคิดว่าเขาเป็นญาติของเรา แล้วเราจะไปคิดเรื่องเสียหายไหม นี่ก็คือปัญญาเหมือนกัน แต่ปัญญามันคิดเพื่อรักษาใจ ไม่ได้คิดเพื่อแก้กิเลส มันยังแก้กิเลสไม่ได้หรอก เพราะยังไม่ได้พุ่งเข้าไปสู่ตัวจิต แล้วมันจะแก้กิเลสกันที่ไหน ฉะนั้นถึงต้องให้สงบเข้ามาก่อน

อย่างเขานี่คือยังไม่ได้พิจารณาสิ่งใดเลย แต่เราไปคิดถึงธรรมะไง เอาความรู้สึกเราไปเปรียบเทียบไง แล้วก็บอกว่า “มันก็ยิบๆ แย็บๆ แล้วมันก็ปล่อยเข้ามา”

คนเรานะ เวลาอารมณ์มันดีมันก็ไม่นึกอะไรหรอก อย่างเช่น เราไปเที่ยวไหนกลับมานะ เราก็จะบอกว่า “ไม่ไปไหนอีกแล้ว สุขสบายมาก” แต่เดี๋ยวก็ไปอีกล่ะ กินเหล้าเมาแปล้ แล้วก็บอกว่า “พรุ่งนี้จะไม่กินอีกแล้ว” แต่เดี๋ยวก็กินอีก อันนี้ก็เหมือนกัน ถ้ามันภาวนาอยู่ จิตมันยังอยู่กับคุณงามความดีก็จะคิดดีอย่างนี้ แต่ถ้าเดี๋ยวมันแฉลบออกนะ ยุ่งเลย

“๒. อารมณ์ต่างๆ ที่ได้กล่าวมา มันไม่ใช่ตัวเรา พุทโธเฉยๆ เวลานึกพุทโธไปจนมันไม่เป็นเรา อารมณ์กับพุทโธไม่ใช่อันเดียวกัน”

พุทโธๆ นี้มันยังพุทโธได้ ถ้าถึงที่สุดจะพุทโธจนพุทโธไม่ได้ ถ้ามันลงไปจนถึงอัปปนาสมาธิจะพุทโธไม่ได้เลย ถ้ายังพุทโธได้ มันคือวางเฉยๆ ฉะนั้นเราจะบอกว่า มันยังพุทโธได้ มันยังเป็นไปได้ เพียงแต่ว่าสติเราดีมันก็ปล่อยวางได้

“๓. เวลาจิตกระทบความรู้สึก ความทุกข์ แต่จิตใจเราก็ไม่ทุกข์”

อันนี้มันเป็นอารมณ์หนึ่ง แล้วเดี๋ยวมันจะเกิดอีก

ถ้าเราพิจารณาอสุภะมันก็เป็นอสุภะ ส่วนการพิจารณากายเพื่อให้มันเห็นไตรลักษณ์ มันก็แปรสภาพเหมือนกันแต่ไม่ใช่อสุภะ มันเป็นไตรลักษณ์ มันคืนสู่สภาพเดิมของเขา เวลามันเน่า มันคืนสู่สภาพ พิจารณากายเพื่อให้มันคลายสักกายทิฏฐิ แต่ถ้าพิจารณาอสุภะมันจะคลายกามราคะ

“๕. ตราบใดที่ผมยังนึกพุทโธอยู่ได้เรื่อยๆ จิตที่นึกพุทโธไม่ดับ จิตที่นึกพุทโธไม่เปลี่ยนแปลง…”

อันนี้ถ้ามันจะเป็นปัญญา มันก็เป็นปัญญาอบรมสมาธิ มันยังไม่เข้าหลักเกณฑ์ แต่ถ้ามันเข้าหลักเกณฑ์แล้ว มันจะเป็นอีกอย่างหนึ่ง

ขออีกข้อหนึ่งนะ

ถาม : ริมฝีปากสั่น หายใจแรง ขณะเดินจงกรมครับ

คําถามที่ ๑. กระผมได้ปฏิบัติธรรมที่วัดประมาณ ๙ ปี ขณะที่เดินจงกรมกําหนดลมหายใจ รู้เท้าซ้ายเท้าขวาประมาณ ๒ ชั่วโมง ลมละเอียดเข้า กระผมกําหนดรู้เรื่อยๆ ครับ มีจังหวะหนึ่ง มีความรู้สึกคล้ายๆ ตกจากที่สูง แล้วมีความรู้สึกคล้ายๆ ฟองสบู่แตก หรืออะไรประมาณนั้น บอกไม่ถูก แต่สติชัดเจนมาก ผมรู้สึกเอะใจ รู้สึกทั้งเวิ้งว้าง ทั้งสดชื่น แต่ตัวรู้ชัดมากครับ อิ่มครับ ที่ผิวหนังคล้ายมีพลังพุ่งออกไปเป็นจังหวะตลอดครับ ผมตกใจก็เลยหยุดเดิน จากนั้นก็เดินไปบนโขดหิน ตัวรู้ก็ชัดเจนอยู่ประมาณ ๑ ชั่วโมง แล้วค่อยคลายเข้าสู่สภาวะปกติ ผมมาศึกษาเพิ่มในช่วงหลัง เข้าใจว่าจิตจะรวม แต่ก็ยังไม่แน่ใจครับ จุดนี้ขอความเมตตาหลวงพ่อช่วยชี้แนะด้วย และถ้าเป็นลักษณะนี้ควรทําอย่างไร?

หลวงพ่อ : ถ้ากําหนดนะ จิตของคน ถ้าเหตุมันพอดีมันจะลงของมัน แล้วถ้าเรารู้แล้ว เราจะสร้างอย่างเดิม เหตุก็ไม่พอดีแล้ว เหตุพอดี หมายถึงว่า เราไม่มีสิ่งใดดักหน้าหรือดักหลัง ความสมดุลของมัน มันก็จะลงของมัน แต่พอเรารู้สิ่งใด เหมือนคนไม่เคยทานอาหารสิ่งใดเลย พอไปทานอาหาร ถ้าอร่อยก็คืออร่อย ถ้าไม่อร่อยก็คือไม่อร่อย แต่คนเคยทานอาหารที่อร่อยแล้วพอไปทานเข้าอีกมันก็อร่อย แต่อร่อยจะน้อยลง

อันนี้ก็เหมือนกัน ความสมดุลของมัน เราไม่ต้องไปวิตกกังวล สิ่งที่ปฏิบัติมาแล้ว สิ่งที่รับรู้แล้วนั่นคืออดีต สิ่งนี้เคยสัมผัสแล้ว แต่ในปัจจุบันเราต้องพยายามทําให้จิตสงบ ถ้ามันเป็น มันก็เป็นเหมือนอันเดิม อันเดิมหมายถึงความสงบนั้น

ความสงบจากอดีตหรือความสงบจากปัจจุบันก็คือความสงบ แต่ความสงบจากอดีตที่เราเคยเข้าไปสัมผัสมันเป็นสัญญา ส่วนความสงบจากปัจจุบัน เกิดขึ้นเองจากปัจจุบัน นี่คือความสงบอย่างแท้จริง แล้วพอออกจากความสงบนี้แล้ว ความสงบนี้มันก็เป็นอดีตไปแล้ว

ทีนี้ถ้าเรามีความสงบบ่อยครั้งๆ เข้า ตั้งแต่เหตุเลย กําหนดพุทโธตั้งสติเข้า “ธรรมทั้งหลายมาแต่เหตุ” ถ้าเรารักษาเหตุไว้ได้สมควรแล้ว ความสงบจะอยู่กับเราตลอดไปเลย ที่ว่าจิตเสื่อมๆ นี้ จิตเสื่อมเพราะว่าเราไม่รักษาเหตุ

พอเราได้ความสงบแล้วเราไปติดกับความสงบนั้น ติดในผลนั้น ติดในความอยากได้นั้น แต่ความอยากได้นั้นมันได้มาจากอะไร ก็ได้มาจากเหตุ ได้มาจากการปฏิบัติ ถ้าได้จากเหตุ เราก็รักษาเหตุนั้น มันจะสงบหรือไม่สงบก็เรื่องของมัน เพราะเรารักษาเหตุของเรา หน้าที่ของเราคือเกิดมาต้องทํางาน ทํางานขึ้นมาเพื่อเป็นปัจจัยเครื่องอาศัย

ดูสิ เวลาคนเขาออกกําลังกายตอนเช้า นั่นคืออะไร นั่นคือการทํางาน ทํางานเพื่อให้ร่างกายแข็งแรง นี่ก็เหมือนกัน ถ้าคนมันทํางาน เราก็ทํางานมาเพื่อปัจจัยเครื่องอาศัย แต่คนแก่คนเฒ่าเขาทํางานเพื่อให้ร่างกายเขาผ่อนคลาย ถ้าคนแก่คนเฒ่าไม่ขยับเขยื้อนร่างกาย ร่างกายมันก็จะเสื่อมสภาพไปเร็วมาก

เราทํางานเพื่อให้จิตเรามั่นคง เหตุที่เราทํางาน คือทํางานเพื่อความสงบ ธรรมทั้งหลายมาแต่เหตุ อันนี้ต่างหากที่ว่า ข้อที่ ๑.

ถาม : ข้อที่ ๒. ปัจจุบันกระผมปฏิบัติที่บ้านครับ เริ่มปฏิบัติใหม่อีกครั้ง ช่วงกลางวันขณะทํางานก็กําหนดรู้ลมไปด้วย ตอนเย็นเดินจงกรมได้สักพักหนึ่ง ริมฝีปากจะสั่นมากครับ หายใจแรงแต่สติจะจับไว้ที่ปลายจมูกดูลมเข้าลมออก บางครั้งมีความคิดว่า อาการแบบนี้ เหมือนจิตจะรวมเหมือนคราวก่อน ทําให้รู้สึกเหมือนสมาธิจะคลายออกมานิดหนึ่ง แล้วอาการมือสั่น ริมฝีปากสั่น ก็เบาลงครับ จุดนี้ขอความเมตตาหลวงพ่อช่วยแนะนําว่าควรปฏิบัติอย่างไร?

หลวงพ่อ : ริมฝีปากจะสั่นหรือจะเจอสิ่งใด ถ้ามันจะเข้าเห็นไหม มันจะสั่นเพราะเราระวัง เราเกร็ง เห็นไหม “…เพราะจิตบอกว่า มันเหมือนกับสมาธิครั้งที่แล้ว…”

มันเหมือนนะ คนเราพอเหมือนใช่ไหม มันก็จะอยากได้อารมณ์อย่างนั้น

เราไม่ต้องไปเหมือนสิ่งใด เพราะถ้าคลายมามันก็หาย พอคลายมาคือมันไม่ตั้งใจ มันก็เป็นปกติ ฉะนั้นกําหนดดูลมหายใจชัดๆ ไว้ อะไรมันจะเกิดขึ้น อะไรมันจะมากระทบ เราก็รักษาลมของเราไว้ ถ้าจิตมันเกาะลมไว้มันจะไม่รู้อารมณ์สอง ริมฝีปากสั่นนี่คืออารมณ์ที่สอง เพราะเรากําหนดลมหายใจไว้ใช่ไหม แล้วเราไปรู้ออกข้างนอกทําไม ก็เพราะจิตมันเคลื่อนออกมา

แต่ถ้าเรารู้ลมชัดๆ ไว้ อาการอย่างนั้นมันจะค่อยๆ จางไปๆ แล้วรู้ลมชัดๆ ไป รู้ลมชัดๆ มันจะเป็นสมาธิได้อย่างไร รู้ลมชัดเพราะจิตมันเกาะอยู่ที่ลม เพราะลมมันละเอียดเห็นไหม ลมละเอียด จิตละเอียด ละเอียดจนจิตลงเป็นสมาธิไป

แต่พอจิตเรารับรู้ลมไว้ แล้วเราก็ไปรู้อาการปากสั่นหรือรู้อาการต่างๆ มันก็เป็นอารมณ์ที่สอง ฉะนั้นเรากลับมาที่ลมนั้น เวลาหลวงตาท่านสอนนะ “พุทโธๆ แบบว่าโลกนี้ไม่มี เหมือนมีเรากับพุทโธ สรรพสิ่งนี้ไม่มี” ถ้ามีก็มีแต่ลม อย่างอื่นก็ไม่มี ริมฝีปากก็ไม่มี สั่นก็ไม่มี อยู่แต่กับลม ถ้าเราอยู่กับลม อยู่กับที่ชัดๆ ไว้หนึ่งเดียวนั้น นั้นล่ะมันจะพาเราเข้ามา จิตมันเกาะคําบริกรรมเข้ามา จิตมันเกาะสิ่งนั้นเข้ามา ดึงเข้าไปสู่ความสงบ เกาะลม เกาะพุทโธ เกาะอะไรก็แล้วแต่ มันจะเกาะเข้าไปสู่ความสงบ เอาอันนี้ชัดๆ

แล้วที่เขาบอกว่า “อ้าว พุทโธก็คือการนึกเอา”

ไอ้นี่มันกิเลส มันพาล จะทําความดีก็พาล ถ้าลมหายใจมันดี ไอ้ร้านยางมันเป่าลมทุกวัน มันก็ต้องดีกว่าเราสิ ไอ้นั่นมันลมเฉยๆ มันไม่มีจิตรวม เวลากิเลสมันพาล มันจะโต้แย้งไปหมด “โน่นก็ไม่ดี นี่ก็ไม่ดี ผิดหมดเลย” แต่เวลามันจะชั่วมันก็ว่าดี แต่เวลามันจะดีนะมันคัดค้าน

นี่ก็เหมือนกัน อยู่กับลม เกาะลมไว้ เพราะจิตมันไปเกาะ ลมก็คือลม เพราะลมหยาบ ถ้าจิตหยาบลมก็หยาบ จิตละเอียดลมก็ละเอียด ละเอียดขนาดไหนก็เกาะไว้ๆ ละเอียดจนเป็นอันเดียวกัน เดี๋ยวปากสั่น มือสั่น เท้าสั่นจะหายหมด แล้วจะลงสู่ความสงบ แล้วมันจะเป็นความปกติ เอวัง

หมาของหลวงตา

ถาม : ๓๖๕. เรื่อง “บวชแล้วไปจําวัดที่วัดหลวงพ่อได้ไหมครับ?”

ผมอยากจะบวช โดยจะบวชที่สกลนครหรือที่อุดรธานีก่อน จากนั้นถ้าจะขอไปปฏิบัติกับหลวงพ่อ ขอเรียนถามว่ามีข้อปฏิบัติและระเบียบการอย่างไรครับ เช่น ต้องอยู่ไม่ตํ่ากว่ากี่วันครับ ขอกราบเรียนถามหลวงพ่อด้วย

หลวงพ่อ : ส่วนใหญ่แล้วการบวชตามประเพณีมันก็มี ทีนี้การบวชนี้บวชที่ไหนก็ได้ ฉะนั้นจะไปอยู่ที่ไหน แต่เดิมสังคมของกรรมฐานเรา หลวงปู่มั่น ท่านเป็นประธาน ลูกศิษย์ส่วนใหญ่แล้วจะออกมาจากหลวงปู่มั่น ก็เลยประพฤติปฏิบัติเป็นแนวทางเดียวกัน ฉะนั้นเวลาไปอยู่ที่ไหนแล้ว หลวงปู่ฝั้นท่านถือเรื่องนี้มาก ท่านถือเรื่องคารวะ ๖

คารวะ ๖ คือ ประชุมพร้อมกัน เลิกประชุมพร้อมกัน ทําสิ่งใดพร้อมเพรียงกัน แล้วอาคันตุกะด้วย อาจริยวัตร อาคันตุกวัตรมันอยู่ในคารวะ ๖ หลวงปู่ฝั้นบอกว่า “ถ้าไม่มีตรงนี้ศาสนาจะเสื่อม เพราะพระไม่รักกันไม่สามัคคีกัน”

ถ้าพระรักกันสามัคคีกัน “อาคันตุกวัตร อาจริยวัตร” อาจริยวัตรหมายถึงผู้ที่อยู่ที่วัดนั้น เวลามีอาคันตุกะมา จะตอบรับ จะต้อนรับด้วยศีล ด้วยนํ้าใจไมตรี และบอกวัตรปฏิบัติว่าควรทําอย่างนั้น..ควรทําอย่างนั้น..นี่เป็นคารวะ ๖ ถ้ามีคารวะ ๖ ศาสนาจะมั่นคงแข็งแรงมาก

เรื่องนี้หลวงปู่ฝั้นท่านถือจริงถือจังมาก มันเคยมีโยมมาอยู่ที่วัด แล้วเขานอนอยู่ เราก็ถามว่า “เอาเสื่อไหม?” เขาบอกว่า “ไม่เอา” เราก็เลยไม่เอาไปให้เขา พอครูบาอาจารย์มาก็บอกว่า

“ทําไมไม่เอาที่นอนให้เขาล่ะ?”

“เขาบอกว่า เขาไม่เอา”

โอ้โฮ.. ท่านบอกเลย “มักง่าย! เขาจะเอาหรือไม่เอามันเป็นเรื่องของเขา แต่หน้าที่ของเราต้องทํา”

โอ้โฮ.. เราสะอึกเลยนะ นี่ท่านทําขนาดนั้น

ฉะนั้นสมัยหลวงปู่มั่นท่านเป็นประธาน แล้วธรรมวินัยมันก็มีอยู่แล้วมาแต่ดั้งเดิม แต่มันเป็นตํารา ไม่มีใครเอาออกมาใช้ให้เป็นประโยชน์ แต่หลวงปู่มั่นท่านเป็นคนฟื้นฟูขึ้นมา พอฟื้นฟูขึ้นมา ท่านเป็นพ่อใหญ่ ฉะนั้นลูกศิษย์ลูกหาจากหลวงปู่มั่นต้องทําอย่างนั้นๆ หลวงปู่มั่นท่านฟื้นฟูจากที่มันอยู่ในตําราให้มาเป็นข้อเท็จจริง ให้มีการกระทํา แล้วทําจริงๆ พอทําจริงๆ ขึ้นมา มันก็เลยกลายเป็นธรรมและวินัยที่กรรมฐานเรารักกัน

คําว่า “รักกัน” นี้เพราะมันมีวินัยเชื่อมไง ฉะนั้นถึงบอกว่าความเห็นเสมอกัน ทิฏฐิเสมอกัน มีอะไรต่างๆ เสมอกัน เราบวชแล้วเรามีเป้าหมายอยากจะพ้นทุกข์เหมือนกัน มันขวนขวาย เรื่องอย่างนี้มันเป็นเรื่องเล็กปลีกย่อยเลย เรื่องความเป็นอยู่ เรื่องสังคม เรื่องต่างๆ เป็นเรื่องปลีกย่อยเลยเพราะเรามีเป้าหมาย เป้าหมายของเราคืออยากจะพ้นจากทุกข์ เราจะมีความเข้มแข็ง จะมีความพยายาม จะมีความวิริยอุตสาหะ นี่มันมีเป้าหมายไป ทีนี้พอเป้าหมายอันนั้นอันเดียวกัน ทิฏฐิเสมอกัน เป้าหมายอันเดียวกัน มันก็จะร่มเย็นเป็นสุข

ฉะนั้นสิ่งที่ว่า “บวชแล้วจะไปอยู่กับหลวงพ่อได้ไหม?”

ถ้ามาโดยธรรมโดยวินัย มันอยู่ได้ทั้งนั้นแหละ แต่ถ้ามาแล้วมันขัดแย้ง หรือมาแล้วมันมีปัญหา จะมากี่วันๆ อันนี้มันเป็นอีกเรื่องหนึ่ง อีกเรื่องหนึ่งคือว่า ดูสิเวลาเขาสร้างวัด “ภิกษุเป็นผู้ไม่มีเรือน” ภิกษุห้ามอยู่บ้านนะ ภิกษุต้องอยู่อาราม อยู่วัด เราไม่มีเรือน ไม่มีบ้าน พอไม่มีบ้านเขาให้อยู่วัดกัน ภิกษุต้องอยู่วัด แต่ตอนนี้ภิกษุจะอยู่บ้านกันแล้ว แล้วโยมจะมาอยู่วัดแทน พวกโยมนี่จะไปวัดกันหมดเลยนะ ใครๆ ก็อยากจะสละบ้านมาวัดนะ แต่พระมันจะไปอยู่บ้าน มันไม่อยู่อารามแล้ว มันกลับกันไง

ฉะนั้นถามว่า “บวชแล้วไปอยู่กับหลวงพ่อได้ไหม?”

ได้! ได้แต่มันก็ต้องมีกติกา ถ้าทําถูกต้องตามกติกามันได้ทั้งนั้น ทีนี้ถ้ามันมีมุมมองแตกต่างกันไป นี้พูดถึงกรรมฐานนะ เวลากรรมฐานสมัยครูบาอาจารย์เรานี่โอ้โฮ! แต่ต่อไปมันจะเป็นกรรมฐานอย่างที่ว่า กรรมฐานในตํารา เขียนไว้ที่กลด เขียนไว้ที่ถุงบาตรว่า “ฉันเป็นพระกรรมฐาน” สักไว้บนหน้าผากเลยว่า “พระกรรมฐาน” แต่พฤติกรรมมันคนละเรื่องเลย พฤติกรรมมันไม่ใช่ โฆษณากัน อยากให้เขารู้จักกัน

หลวงตาบอกว่า “แค่ให้เขาหันมามองหน้าก็ยังดี” แค่ให้เขาหันหน้ามาดูเราเท่านั้นล่ะ แค่นี้ก็เป็นความอยาก อยากให้เขาหันมามองเราสักหน่อยหนึ่ง ทําอะไรก็ได้ที่ให้เป็นความสนใจของเขา ก็แค่นั้น.. นี่หรือเป้าหมาย ถ้าเป้าหมายของเรานะ ถ้ามันเป็นธรรมวินัย ไอ้เรื่องความเป็นอยู่นี่ไร้สาระมากเลยนะ มีอยู่มีกินมันเป็นไปได้ อันนี้พูดถึงว่าถ้าเรามาจากครูบาอาจารย์ที่ท่านเป็นธรรม มันจะเป็นธรรมไปหมด

เข้าเรื่องแล้ว

ถาม : ๓๖๖. เรื่อง “อยากฟังชัดๆ! อยากฟังชัดๆ!”

ตอนนี้ที่เว็บแอนตี้วิมุตติ มีการถกเถียงกันเรื่องหลวงพ่อองค์หนึ่งมีลับลมคมใน กระผมอยากเรียนถามหลวงพ่อว่า ท่านมีลับลมคมในหรือไม่? เรื่องหนังสือมีปัญหาใดๆ หรือไม่? พระอาจารย์มหาบัวพูดว่า “พระองค์นี้.....” แล้วจะผิดจากนี้ได้หรือไม่ ตอนนี้ไขว้เขวมาก พูดสั้นๆ ก็ได้ครับ ขอบพระคุณ

หลวงพ่อ : พระองค์นี้มีลับลบคมในหรือไม่ เรื่องหนังสือ

มีเด็ดขาด! มีลับลมคมใน ถ้าไม่มีลับลมคมใน หนังสือที่พิมพ์ออกมาแจก เป็นหนังสือเกี่ยวกับหลวงตาหรือเปล่า ทําไมพิมพ์หนังสือแล้วไม่แจกที่วัดของตัว ทําไมพิมพ์หนังสือแล้วจะต้องมาแจกที่ในงานวัดป่าบ้านตาด ทําไมต้องมาแจก?

ในสมัยหลวงปู่มั่น เห็นไหม หลวงตาท่านพูดเองว่าสมัยหลวงปู่มั่น หลวงปู่มั่นท่านเทศน์ไปแล้ว ๔ ชั่วโมง ๕ ชั่วโมง ไม่มีเทปอัดไว้เลย ไม่มีอะไรต่างๆ อัดไว้เลย ฉะนั้นเวลาท่านเทศน์ขึ้นมานี่พระก็จําเอาไง พระนั่งจดกันเหมือนจดชวเลข ทีนี้พอจดชวเลขขึ้นมา เวลาพิมพ์ออกมา อย่างที่เขาเอามาพิมพ์กันในเรื่องมุตโตทัย

ในมุตโตทัยมันมีหลายสํานวน สํานวนของหลวงปู่หลุยก็มี สํานวนของคนอื่นก็มี แล้วหลวงตาท่านบอกเลยว่า “มันตํ่าไป” มันตํ่าหมายถึงมันด้อยค่าลงไป เพราะหลวงตาท่านก็นั่งฟังอยู่ด้วย หลวง-ตาท่านบอกว่า “มุตโตทัยเวลาหลวงปู่มั่นเทศน์ ท่านเทศน์เป็นกัณฑ์เทศน์ แต่พอพวกนี้มันจํามามันจําไม่ได้ มันก็เลยจดมาเป็นข้อๆ” เห็นไหม แล้วข้อๆ นี่ใครจะทําได้ลึกซึ้งมากกว่ากัน ฉะนั้นเวลาเอามาพิมพ์มันก็เลยแตกต่างกัน

นี่พูดถึงว่าเวลาเอามาพิมพ์นะ แล้วพอสุดท้ายแล้วที่ว่าพิมพ์ประวัติหลวงปู่มั่นกัน หลวงตาท่านบอกว่าหลวงปู่มั่นท่านพูดว่า “หมู่คณะคิดอะไรถึงผมบ้างไหม?” หลวงปู่มั่นท่านบอกว่า เหมือนกับท่านทําประโยชน์ ท่านเป็นผู้บุกเบิกกับสังคมนี้ไว้มากเลย แต่อนุสรณ์หรือความเป็นสิ่งจารึกในศาสนานี้จะมีไหม แล้วหลวงตาท่านก็บอกว่า “คิดถึงเยอะเลย คิดถึงตลอดเวลา”

นี่พูดถึงจิตใจที่เป็นธรรมนะ ถ้าไม่มีลับลมคมในจะเป็นอย่างหนึ่ง แต่ถ้ามีลับลมคมในก็จะเป็นอีกอย่างหนึ่ง ถ้าไม่มีลับลมคมในนี่มันอยากเชิดชู อยากเคารพบูชาไง หลวงตาท่านบอกว่า คิดอยู่ คิดว่าสิ่งที่หลวงตาท่านได้สัมผัสกับหลวงปู่มั่นมา ๘ ปี ท่านจะจารึกเอง ท่านจะทําให้เป็นอนุสรณ์กับสังคม

ฉะนั้นพอหลวงปู่มั่นบอกว่า “มีใครคิดถึงสิ่งที่ผมทําบ้างไหม?”

หลวงตาบอกว่า “คิดเต็มหัวใจ แต่ตอนนี้มันยังมีธุระส่วนตัวอยู่ เพราะจิตใจของตัวเองก็ยังไม่รอด”

หลวงปู่มั่นบอก “เออ..ใช่!”

ความสําคัญที่สุด คือ จิตใจทุกดวงใจที่ปฏิบัติแล้วถึงที่สุดแห่งทุกข์ อันนี้สําคัญที่สุด เพราะถ้ามันถึงที่สุดแห่งทุกข์แล้ว จะทําอะไรมันก็ไม่มีลับลมคมใน มันขาวสะอาด มันทําอะไรด้วยไม่มีมารยาสาไถย

พอหลวงปู่มั่นท่านเสียไป หลวงตาท่านก็ไปหาข้อมูลจากครูบาอาจารย์รุ่นเก่า ตั้งแต่ที่เคยอยู่กับหลวงปู่มั่นมาเลยที่ไหนๆ แล้วท่านก็เรียบเรียงมา พอเรียบเรียงมาถึงตอนที่หลวงปู่มั่นท่านมาอยู่หนองผือปั๊บ หลวงตาท่านบอกว่าสบายใจแล้ว สบายใจเพราะ ๘ ปีนี้ท่านอยู่เอง

ท่านจะเรียบเรียงมาเลย ท่านสืบประวัติมาเลย ตั้งแต่หลวงปู่มั่นออกบวชต่างๆ เห็นไหม ไปอยู่เชียงใหม่ ไปที่ไหนไปอยู่กับใคร องค์ไหนอยู่กับหลวงปู่มั่นที่ไหน ท่านจะไปคุยด้วย แล้วก็อัดเทปไว้แล้วก็กลับมา พอท่านเขียนเสร็จแล้วท่านก็จะส่งให้องค์นั้นดูว่าถูกต้องไหม พอมาถึงหนองผือท่านก็บอกว่าสบายใจแล้ว เพราะอะไร เพราะมันเป็นเรื่องของตัวเอง คือท่านเห็นกับตาเอง ท่านถึงเขียนได้อย่างสบายใจเลย

ฉะนั้นเราจะบอกว่า เวลาท่านเขียนของท่านออกมา หลวงตาท่านเขียนเชิดชูหลวงปู่มั่น เพราะหลวงปู่มั่นท่านทําประโยชน์จริงๆ แต่มีบุคคลอื่นเหมือนกัน เขียนประวัติหลวงปู่มั่นเหมือนกัน แล้วบอกว่าหลวงปู่มั่นบอกว่า “เราเก่งอย่างนั้น เราดีอย่างนี้ เราประเสริฐเลอเลิศอย่างนั้น”

นี่ไงลับลมคมในมันอยู่ตรงนี้ไง มันอยู่ที่ว่าเอาหลวงปู่มั่นมาเป็นแบ็กกราวด์เฉยๆ เอาประวัติหลวงปู่มั่นมาเป็นแบ็กกราวด์แล้วยกตัวเองขึ้น อันนี้คือลับลมคมใน ลับลมคมในคือว่าเอาประวัติหลวงปู่มั่นมาเป็นแบ็กกราวด์ใช่ไหม แล้วบอกว่าหลวงปู่มั่นบอกว่า “เราดีอย่างนั้น เราประเสริฐเลิศอย่างนั้น เรายอดเยี่ยมอย่างนั้น เราเหนือคนอย่างนั้น”

ลับลมคมในแบบนี้หนึ่ง เพราะว่าอะไร เพราะว่ามันไม่ใช่ประวัติหลวงปู่มั่น แล้วเอาประวัติหลวงปู่มั่นมาเป็นแบ็กกราวด์

หนังสือนี้ก็เหมือนกัน มันเกี่ยวอะไรกับหลวงตาบ้าง..?

มันเกี่ยวอะไรกับงานหลวงตาบ้าง..?

แล้วเอามาแจกในงานนั้น ทําไมต้องเอามาแจกในงานหลวงตา..?

มาแจกเยอะแยะเลย แล้วคนที่เขาไม่เห็นด้วย เขากันไว้ เขาไม่ให้แจกเยอะมาก

ทําไมต้องเอามาแจก..?

ลับลมคมในนี่มีมาก มีมากเพราะอะไร มีมากเพราะการเอามาแจกนี้ เอามาแจกในงาน แล้วนี่มันงานอะไร ถ้าตัวเองเขียนหรือพวกหมู่คณะของตัวเองทํา ก็ไปแจกที่วัดของพวกหมู่คณะของตัวเองสิ ทําไมต้องเอามาแจกที่นี่ด้วย นี่ลับลมคมในมันอยู่ตรงนี้ มันอยู่ตรงที่ว่า “มันเป็นจริงหรือเปล่า? มันใสสะอาดหรือเปล่า?” ถ้ามันไม่ใสสะอาด สิ่งที่หนังสือนั้นพิมพ์ออกมามันถูกต้องจริงหรือเปล่า? มันถูกต้องทั้งหมดไหม?

ถ้าหลวงตาอยู่ มันเป็นอีกเรื่องหนึ่งนะ เพราะหลวงตาท่านตรวจสอบของท่านได้ ตอนหลวงตาอยู่มันก็กระมิดกระเมี้ยนกัน หลวงตาท่านพูดไว้บ่อย “เราอยู่นี่นะมันยังซ่อนเขี้ยวซ่อนเล็บกันไว้ ถ้าเราตายไปนะ มันจะกางเขี้ยวกางเล็บมันออก มันจะตะปบ มันจะหาผลประโยชน์” ท่านพูดเอาไว้หมดแล้ว สิ่งที่ท่านพูดไว้นี่ลับลมคมในมันมี

ผู้ถามนะอยากฟังชัดๆ เอ็งตั้งสติดีๆ นะ แล้วเอ็งไประลึกเอาเองว่าสิ่งที่เขาทํามันถูกต้องไหม สิ่งที่ทํานี่มันถูกต้องไหม ถ้าไม่ถูกต้องมันเป็นธรรมหรือเปล่า ถ้ามันเป็นธรรมมันต้องทําด้วยความถูกต้อง

พวกเรานี่ด้วยความศรัทธา พอศรัทธามันบังหน้าเราก็ไหลไปเลยนะ แต่ถ้าเราศรัทธาแล้วเราวางไว้ ตั้งสติไว้นะแล้วดูพฤติกรรม ดูการกระทํา เราจะเห็นเลยว่าถูกผิดเป็นอย่างใด แต่ทีนี้พอเราศรัทธาขึ้นมา เราก็ว่า “เอ้อ..ไม่เป็นไร มันเป็นเรื่องของท่าน มันดีไปหมด” นี่ลับลมคมในมันมีเยอะมาก ถ้ามันมีไม่เยอะนะมันทําของมันได้

เรื่องหนังสือที่พิมพ์ออกมานี่เดี๋ยวเราจะพูดทีหลัง เพราะว่ามันเอามาแจกในงาน ในงานนี่เขาห้ามแจกๆ เราก็ได้ข่าวอยู่เหมือนกัน เขาก็ติเราเยอะว่าเราเอาไปแจกเหมือนกัน เดี๋ยวเราจะสรุปของเราเอง เราเอาไปแจก ๓ เล่ม ธงธรรม, กิเลสตบตา และ จิตส่งออก เราก็เอาไปแจก แต่ที่เราเอาไปแจกนี้มันไม่ใช่เรื่องอะไรเกี่ยวกับหลวงตาเลย เพราะอะไร เพราะหนังสือที่เราเอาไปแจกนี่ไม่เกี่ยวกับหลวงตาเลย เพราะเราเทศน์เองแต่เราเอาไปแจก เขาบอกว่า “ห้ามแจกๆ” แต่เราเอาไปแจก เดี๋ยวเราจะสรุปทีหลัง

ฉะนั้นข้อที่ ๑. ว่าลับลมคมในนี่มีไหม? มี...มีเยอะมาก ลับลมคมใน ถ้าไม่ลับลมคมในเขาจะต้องทําด้วยความสะอาดบริสุทธิ์ แต่นี่มันไม่สะอาดบริสุทธิ์เลย

“….พระอาจารย์มหาบัวพูดว่า ‘พระองค์นี้....’ แล้วจะผิดจากนี้ได้หรือไม่ ตอนนี้ไขว้เขวมาก....”

หลวงพ่อ : หลวงตามหาบัวท่านพูดถึงพระองค์นี้ แล้วพระองค์นี้ทําตัวอย่างใด...?

หลวงตามหาบัวท่านพูดถึงหมาที่วัดป่าบ้านตาด ท่านพูดถึงไอ้โป้ ไอ้ปุ้ย ไอ้โป้ตัวมันใหญ่มาก ไอ้ปุ้ยตัวมันเล็ก ไอ้โป้นี่มันแข็งแรง มันชอบเล่น แต่ไอ้ปุ้ยมันฉลาด ท่านพูดถึงไอ้บักกระสอบ ไอ้ ๑ ๒ ๓ แล้วก็พูดถึงไอ้อ้วน ไอ้อ้วนนี้เป็นหมานักเลง ไอ้อ้วนมันไม่กลัวใคร ไอ้อ้วนมันไม่ชอบให้ใครไปยุ่งกับมัน

ท่านบอกว่าเวลาท่านเทศน์นะ ท่านก็มีแก้วนํ้าแก้วหนึ่ง แล้วก็มีกานํ้า ท่านฉันนํ้า เวลาไอ้อ้วนมานะ ไอ้อ้วนมันก็มากินนํ้าแก้วนั้น พอกินนํ้าแก้วนั้นนะท่านก็บอกว่า “ไม่เห็นเป็นอะไรเลย มันเป็นสมมุติเท่านั้นเอง” ท่านก็ให้ไอ้อ้วนกินนํ้านะ พอไอ้อ้วนกินนํ้าเสร็จ ท่านก็เทนํ้านั้นทิ้ง แล้วท่านก็ล้างแก้ว อีสานเขาเรียกว่า “โจก” ท่านก็ล้างโจก แล้วท่านก็เทนํ้าจากกานํ้า แล้วท่านก็ดื่มของท่านอย่างเดิม

นี่ไงท่านพูดถึงไอ้อ้วน ท่านพูดถึงไอ้บักกระสอบ ท่านพูดถึงหมาเยอะแยะเลย หมาของหลวงตามันทําให้หลวงตามีความสุข หมาของหลวงตามันทําให้หลวงตายิ้มแย้มแจ่มใส เวลาท่านเจ็บไข้ได้ป่วย ท่านนั่งรถกอล์ฟมา เวลาท่านออกไปดูสระนํ้า หมามันจะวิ่งแซงหน้าแซงหลัง หมาทุกตัวมันจะพยายามแสดงกิริยาให้หลวงตายิ้ม เวลาหลวงตาโยนขวดนํ้าลงไปในคลอง มันก็กระโดดลงนํ้า ว่ายไปคาบขวดมาให้หลวงตา

เห็นไหม หลวงตาก็ชมหมาเหมือนกัน...! หลวงตาท่านพูดถึงหมาบ่อยเลย...!

เราจะพิมพ์ประวัติหมา ว่าหลวงตาชื่นชมหมา หลวงตาก็ชมหมาเหมือนกัน หลวงตาชมหมานะ ชมจริงๆ ด้วย แล้วรักหมาด้วย หมามันซื่อสัตย์ หมามันกตัญญู เวลาท่านผ่อนคลาย ท่านจะมาอยู่กับหมา ท่านคอยเล่นกับหมา หมามันซื่อสัตย์ หมามันกตัญญู หมามันไม่ทําร้าย ถึงเวลาถ้ามันกัดกัน มันขัดแย้งกัน เราเข้าไปห้ามมัน มันอาจจะกัดเราบ้าง หมามันไม่ทําร้ายเจ้าของมัน หมามันซื่อสัตย์กับเจ้าของมันมาก ฉะนั้นเวลาหลวงตาท่านอยู่กับหมา ท่านจะมีความสุขของท่านมาก

ฉะนั้นพอท่านมีความสุขของท่านมาก แล้วท่านชมหมาไหม ในเทปนะไปเปิดฟังได้ ไอ้อ้วนมันนักเลง ไอ้อ้วนมันเก่ง ไอ้หยอง หมามันดีจริงๆ แต่มันก็ต้องพูดถึงว่า คนที่เอาหมาไปให้ มันก็ต้องคิดว่าให้สมควรด้วยนะ พอบอกว่าหมามันดี ไอ้คนที่เอาหมาไปให้มันก็จะบอกว่า “ไอ้หงบชมอีกแล้ว” คนที่เอาหมาไปให้หลวงตามันก็ควรจะเป็นธรรม ให้พอสมควร ไม่ใช่เอาหมาไปให้เยอะมาก แล้วถึงเวลาก็เอาไก่มาให้ ความสัมพันธ์มันก็จะมีต่อเนื่องกันไป

นี้พูดถึงหมานะ ฉะนั้นหมาของหลวงตานี้ท่านรักของท่าน แล้วหมานี่มันดีมาก แต่คนมันเลวกว่าหมา! ถ้ามันไม่เลวกว่าหมานะ เวลาที่เราแจกหนังสือที่บ้านตาด ๓ เล่ม แล้วเขาหาว่าเรานี่เอาหนังสือไปแจก แต่เวลาเขาเอาหนังสือมาแจก เราถึงบอกว่าเขามีลับลมคมใน

หนังสือที่เราเอาไปแจกนะ ๑. ธงธรรม ๒. กิเลสตบตา หนังสือธงธรรมกับกิเลสตบตาเราเอาไปแจกเพราะอะไร ไปแจกเพราะขณะที่เราออกมาช่วยชาติกัน มีพระดื้อ พระไม่เห็นด้วย ขัดแย้ง ขัดขวางในการกระทําของหลวงตาก็ชุดหนึ่ง อันนั้นเราก็ถือว่ามันเป็นสิทธิส่วนตน

“สิทธิ” เราไม่ก้าวก่ายใครนะ สิทธิของใครสิทธิของมัน เพราะสิทธิของเขา เขามีมุมมองอย่างไร เขาจะมีความเห็นอย่างไร นั้นเป็นสิทธิของเขา แต่! แต่เราก็เป็นลูกศิษย์ เราก็อยู่กับหลวงตามาเหมือนกัน เราก็สะเทือนใจ เราเห็นเราก็สะเทือนใจว่าหลวงตานี่ท่านรัก ท่านรักนะรักหมา แต่หมามันมีคุณค่าไม่เท่ากับคน ท่านก็รักคนด้วย ท่านก็ดูแลคน ดูแลลูกศิษย์ของท่าน ใครจะดื้อใครจะดึงอย่างไร ท่านก็พยายามจะสอน พยายามจะเทศน์ เวลาเขามาถามว่า “หลวงตาว่าอย่างไร?” แล้วท่านก็บอกว่า “ยังไม่รู้อีกหรือ! ยังไม่รู้อีกหรือ!”

นี้อันหนึ่งนะ ฉะนั้นสิ่งที่เวลาเขาทํากัน เขาทํากันรุนแรงมาก เวลาเรื่องกรณีช่วยชาติอย่างหนึ่ง แต่เวลามากรณีของ พรบ.สงฆ์ นี้มันมีผลกระทบ เพราะมันกระเทือนไปกระทั่งสังคม พอกระเทือนกระทั่งสังคมนะ เขามีชุดของเขานี่แหละไปประชุมกันที่ผาแดง จะเป็นผู้ทําการแทนหลวงตา ๒ ชุด ๓ ชุดนะ ๒ คราว คราวหนึ่งก็จะไปประชุมสงฆ์เพื่อทําการแทนหลวงตา แล้วมันทําไม่ได้เพราะพระที่ไม่เห็นด้วยก็โต้แย้ง พอประชุมกันก็โต้แย้ง นี่ไง ดูสิพูดถึงถ้ามีลับลมคมใน ความเห็นของเขามันจะขัดแย้ง

หมามันซื่อสัตย์นะ หมามันกตัญญูนะ หมามันทําให้ท่านมีความสุข แต่ไอ้คนนี่ พูดถึงเรื่อง พรบ.สงฆ์ เวลาออกมา เห็นไหม ท่านพูดที่สวนแสงธรรมว่า “ให้มันเอามีดแทงอยู่ข้างหลังนี่ ๗ ปี ให้มันแทงอยู่อย่างนั้นล่ะ”

ถึงมันจะแทงอยู่ขนาดไหน พ่อแม่นะ ดูสิเราเลี้ยงลูกอุ้มลูกมา พ่อแม่นะลูกมันจะเอามือตบหน้าแม่มัน ลูกมันจะทําอะไรนะพ่อแม่ไม่เคยถือสาลูกเลย เด็กน้อยเราอุ้มมา มันเล่นของมัน มันเอามือตบหน้าแม่มัน มันทําอะไรแม่มัน แม่มันเคยโกรธลูกไหม หลวงตาท่านไม่เคยโกรธใคร ท่านไม่เคยคิดเลย เพราะท่านสะอาดบริสุทธิ์จริงๆ ท่านสะอาดบริสุทธิ์มาก ฉะนั้นเวลาท่านบอกว่า “แทงอยู่ข้างหลังอยู่ ๗ ปี” สุดท้ายท่านพูดเลย เห็นไหม

เขาบอกว่า “ญาณของท่านเสื่อม”

นี่มันยิ่งกว่าหมา..! หมามันยังมีความกตัญญูของมัน แต่นี่มันไม่มีความกตัญญูของมันใช่ไหม

ฉะนั้นเวลาเราแจกหนังสือไป หนังสือของเรานะ “ธงธรรม” กับ “กิเลสตบตา” ก็ตรงนี้ไง

“ธงธรรม” หมายถึงว่า เราพูดของเราเองว่าหลวงตาท่านเป็นแม่ทัพ เวลาท่านออกศึก ธงของท่าน ดูสิศึกโบราณเขาจะดูธง เวลาแม่ทัพโบกธงทางไหน กองทัพก็จะต้องทําตามนั้น ทําตามขุนศึก แต่ไอ้นี่หลวงตาโบกธงจนธงจะหลุดจากมือแล้ว มันยังดื้อด้าน มันยังต่อต้าน

“ธงธรรม” ที่เราแจกนี้เราเตือนไง เราเตือนไอ้พวกขุยไผ่ที่มันทําลายกอไผ่นั้น ไอ้นี่ลูกศิษย์หลวงตาแล้วพยายามทําลายกัน นั่นล่ะเราเตือนพวกนั้น เราเตือนพวกนั้นให้รู้ว่าคนรู้ทันพวกมึงมีนะ แต่ทีนี้พวกโยมไม่เข้าใจ พวกโยมคิดว่า พระที่หลวงตาชม หลวงตาว่าดี แล้วก็ว่าดีไปหมดเลย แล้วมันดีอะไร ดีแทงข้างหลังไง ดีญาณเสื่อมไง ดีทําลายไง!

อันนี้มันเป็นเรื่ององค์กรภายในนะ องค์กรภายในที่ว่าเราทํางานกันมาสําเร็จ ถ้าองค์กรมันคลาดเคลื่อน องค์กรมันแตกแยก มันก็จะทํางานไปไม่สําเร็จ แต่หลวงตาท่านเป็นนักบริหาร ท่านยอดเยี่ยมมาก ท่านทําให้มันเคลื่อนไปได้

ไอ้กรณีอย่างนี้ กรณีที่เราไปแจก ไม่ใช่เพราะว่าเราอยากให้ใครรู้จัก แต่เราแจกไปเพราะว่ามันมีคนทําผิด มันมีคนทําด้วยการซ่อนเร้น ลับลมคมใน แล้วเราพยายามเตือน!

เราเตือนไปๆ เพื่อองค์กรของพวกเราจะได้เข้มแข็ง ตอนออกมาเรื่อง พรบ.สงฆ์ ก็ทําเพื่อศาสนาทั้งนั้น หลวงตาท่านไม่เคยทําอะไรเพื่อตัวท่านเลย ท่านทําเพื่อสังคม แล้วสังคมมันโต้แย้ง มันขัดแย้ง แล้วในองค์กรของเรา ฉะนั้นที่ว่าเราไปแจกหนังสือนี่ เราหาว่าเขามีลับลมคมใน แล้วพระสงบแจกทําไม? เพราะเขาด่าเราเยอะมาก ก้มหน้าแล้วก็กลืนเลือด ไม่เคยพูดเลย แต่วันนี้เขาบอกว่าอยากฟังชัดๆ

นี่ไงหมามันยังดีกว่าคน! เราถึงบอกว่าถ้าเขาแจกหนังสือของเขา เราก็จะแจกหนังสือประวัติหมา เราจะพิมพ์หนังสือตั้งแต่ไอ้ปุ้ยมาเลย เราจะพิมพ์หนังสือหมา ฉะนั้นพูดถึงสิ่งที่ทํามานี้มันมีของมันใช่ไหม แล้วเรามาแจกอีกเล่มหนึ่ง ตอนท้ายเรามาแจกเรื่อง “จิตส่งออก” ก็เพื่อศาสนาอีกนั่นแหละ เพราะว่ามันมีการโต้แย้งกันว่าจิตมันส่งออกไม่ได้ นี่พูดนอกเรื่อง เราก็เอาไปแจก แล้วเขาก็บอกว่า เราก็แจกแล้วทําไมเขาถึงแจกไม่ได้ พระมาพูดกับเราว่า “หงบ! มึงแจกหนังสือนี่คนอื่นเขาด่าเยอะนะ แล้วถ้ามึงแจกเขาก็จะแจก”

ไอ้ที่เราทํานี่นะ ถ้าเราทําผิด เราทําไม่ดี หลวงตาก็นั่งอยู่นั่น ทําไมไม่มีใครไปฟ้องหลวงตา เรื่องของเรานี่มีคนเอาไปฟ้องหลวงตาเยอะมาก แต่พอเป็นชื่อเรานะท่านก็ทําเฉยซะ ท่านทําเฉยซะเพราะอะไร เพราะคนทํางานเป็นมันมีใช่ไหม แล้วคนทํางานไม่เป็นมันก็มีใช่ไหม ถ้าไปบอกว่าไอ้คนทํางานเป็นมันเก่งนะ ไอ้คนทํางานไม่เป็นมันจะวิ่งเข้า มันจะทําบ้างไง

คนทํางานเป็นหรือไม่เป็นนี้หลวงตาท่านรู้นะ ถ้าคนทํางานเป็น มันทําแล้วมันทําเพื่อสังคม ทําเพื่อสาธารณะ ทําเพื่อประโยชน์ ทําแล้วก็แล้วกัน ไม่เคยเอามาพูด แต่ไอ้คนทํางานไม่เป็นนี้มันจะประชาสัมพันธ์ตัวมัน มันพยายามจะทําแต่เพื่อตัวมัน มันอยากจะให้คนรู้จักมัน อย่างเช่นที่หลวงตาว่า “ให้คนหันหน้ามามองมันสักนิดหนึ่ง มันก็ยังดี” คืออยากให้เขารู้จัก อยากดัง อยากใหญ่ อยากไปทั้งนั้น แต่การกระทําของเรานี่เราทําเพื่อความมั่นคงของหมู่คณะ ทําเพื่อให้งานนี้มันผ่านไปได้ งานนี่นะเวลามีมุมมองแตกแยกกันแล้วการกระทํามันก็จะแตกแยกกันหมดเลย เราก็พยายามนะ พยายามทําด้วยใต้ดิน เราทํามาตลอด

เขาอยากฟังชัดๆ วันนี้เราเลยพูดออกมา ไม่อย่างนั้นเราไม่พูด เพราะอะไร พอพูดออกไปแล้ว เพราะเราทําแล้ว ใครๆ ก็จะบอกว่าตัวเองเก่งใช่ไหม ตัวเองทําก็ว่าตัวเองถูกใช่ไหม ใครจะว่าตัวเองผิด ทุกคนก็ว่าตัวเองถูกทั้งนั้น แต่สมองมันมีหรือเปล่า ไอ้ที่ว่ามันถูกๆ นี่มันมีสมองไหม ถ้ามันมีสมองมันจะคิดเป็น มันทําเพื่อใคร แต่นี้พอเราทํา เราแจกของเราออกไป นี่พูดถึงเรื่องลับลมคมใน

“…แล้วหลวงตาท่านพูดถึงพระองค์นี้ แล้วพระองค์นี้จะผิดพลาดไปไหม?”

ผิดพลาดไปไหมก็ดูพฤติกรรมสิ พฤติกรรมนะ พูดถึงถ้าเป็นความจริง หลวงตานะ เวลาหลวงปู่มั่นท่านเสียไป หลวงตาท่านเก็บเนื้อเก็บตัวของท่าน หลวงตาท่านพูดเองบอกว่า พระเขาพูดเขาติ เขาก็ไม่เชิงตินะ แบบพูดถึงว่า “เมื่อก่อนนี้ตอนหลวงปู่มั่นอยู่ จะเห็นหลวงตาเป็นผู้อุปัฏฐากตลอด พอหลวงปู่มั่นเสียไปแล้ว ทําไมไม่เห็นหลวงตาเลย”

นี่เขาพูดกันว่าทําไมไม่เห็นหลวงตาเลย แล้วหลวงตาท่านบอกว่าเวลาหลวงปู่มั่นเสียแล้วท่านก็ขึ้นไปบนภูพาน ไปเอาตัวท่านให้รอดให้ได้ นี่ไงตอนหลวงปู่มั่นท่านมีชีวิตอยู่ ท่านดูแลอย่างเต็มที่เลย พอหลวงปู่มั่นเสียไปแล้ว พระบอกว่า “ทําไมหลวงตานี่ ตอนหลวงปู่มั่นอยู่เห็นคลอเคลียๆ กันอยู่ตลอดเวลา แต่พอหลวงปู่มั่นตายไปแล้ว ทําไมหลวงตาไม่เห็นมาดูแลเลย”

เรื่องนี้มันเป็นเรื่องของโลก เห็นไหม แต่ท่านก็ดูแลของท่าน ฉะนั้นเวลาหลวงปู่มั่นท่านเสียไปแล้ว หลวงตาท่านไม่เคยแสดงตัวเลย แต่ท่านอยู่ใต้ดินคอยเตือนหมู่คณะอยู่ จนหมู่คณะบอกว่าหลวงตาชอบจับผิดคนอื่น นี่ท่านพูดกับเราเอง ท่านบอกว่า “เมื่อก่อนใครๆ ก็หาว่าผมจับผิดเขา แต่ความจริงมันไม่ใช่ เพราะเขาทําผิดแต่เขาไม่รู้ตัว ก็พยายามจะบอกเขา”

เพราะว่าท่านรักข้อวัตรปฏิบัติ ท่านรักในปฏิปทาของหลวงปู่มั่น ก็อยากจะให้พระอยู่ในหลักในเกณฑ์นี้ พอใครทําอะไรเกินนั้นท่านก็จะไปเตือน แต่คนที่มันสะดวกสบายมันก็ไม่พอใจ ท่านไม่เคยแสดงตัวเลย ท่านไม่เคยออกมาวุ่นวายกับโลกเลย จนถึงเวลาที่ท่านออกมาช่วยชาติ ท่านถึงออกมา

นี่ไงจะบอกว่าท่านไม่เห็นแสดงตัวเลย ท่านไม่เห็นต้องโฆษณาเลย เวลาท่านเขียนหนังสือประวัติหลวงปู่มั่น หนังสือของหลวงตาไม่มีแผนที่ไปวัดป่าบ้านตาด หนังสือหลวงตาไม่มีรูปหลวงตา หนังสือหลวงตาไม่มีอะไรที่โฆษณาถึงตัวหลวงตาเองเลย หนังสือหลวงตาเป็นธรรมะล้วนๆ เป็นธรรมะ เป็นนํ้าอมฤต อมตะธรรม ให้กับสังคม

หนังสือหลวงตาไม่เคยบอกว่าหลวงตาดีอย่างไร หลวงตายอดอย่างไร เวลาหลวงตาท่านเขียนประวัติหลวงปู่มั่นนะ “สิ่งใดถ้ามันพลาดพลั้งด้วยความโง่เขลาของผู้เขียน ผู้เขียนก็ขออภัย สิ่งใดที่มันเขียนออกมาแล้วกระทบกระเทือนกับใคร ผู้เขียนก็ขออภัย”

ดูความเป็นธรรมสิ ท่านเป็นธรรมของท่าน มันไม่ใช่มายกยอปอปั้นกันอย่างนี้ แล้วยกยอปอปั้นกันด้วยการไม่กล้าแสดงตัว ยกยอปอปั้นกันโดยการประชาสัมพันธ์ ยกยอปอปั้นกันโดยการจัดตั้ง ยกยอปอปั้นกันโดยสังคม โดยมวลชนของตัวที่จัดตั้งขึ้น

ทําไมไม่พูดออกมาว่าธรรมะมีอะไรบ้าง ทําไมไม่พูดออกมา ทําไมไม่มีธรรมะเพื่อสังคมบ้างเลย ทําไมไม่บอกว่า “ทุกข์” มันต้องทําอย่างไร

ทําไมไม่บอกว่าสังคมที่เขามีปัญหากัน เวลางานศพหลวงตามันมีปัญหากัน มันควรจะสมานสามัคคีกันอย่างไร มันควรทําอย่างไรให้มันสําเร็จ มันควรจะทําให้มันเป็นคุณงามความดี มันควรจะให้อภัยต่อกัน ในเมื่องานของหลวงตาก็สําเร็จไปแล้ว พระธาตุของหลวงตาก็เอามาแจกกันแล้ว ยังจะมาทะเลาะเบาะแว้งอะไรกันอยู่ ยังจะมาขัดแข้งขัดขาอะไรกัน

มันควรจะจบแล้ว มันควรจะสิ้นสุดกันแล้ว หลวงตาท่านเจ็บชํ้ามากับพวกมึงพอแรงแล้ว! หมาของท่านยังทําให้ท่านมีความสุขมากกว่า หมาของท่านยังทําให้ท่านยิ้มแย้มแจ่มใส เวลาท่านไปดูคลอง หมามันยังตามไปเล่นให้ท่านดู หมามันพยายามแสดงกิริยาให้หลวงตามีความสุข กิริยาอันไหนถ้าหลวงตามีความสุข มันจะแสดงของมันให้หลวงตาได้ยิ้ม ให้หลวงตาได้มีความสุข แล้วพวกมึงทําอะไรกัน แย่งกันยิ่งกว่าหมา! กัดกันยิ่งกว่าหมา! ช่วงชิงประโยชน์อะไรกัน

นี่อยากฟังชัดๆ ลับลมคมในยังมีมากกว่านี้อีกเยอะนะ ยังมีมากกว่านี้อีก อย่าให้สาว สาวไส้ให้กากิน เพราะว่าเราห่วง หลวง-ตาครูบาอาจารย์ท่านห่วงเรื่องศาสนา ท่านห่วงมาก ท่านบอกว่าพระรุ่นลูกรุ่นหลานควรจะปฏิบัติ ควรจะมีหลักมีเกณฑ์ เพื่อให้ศาสนามั่นคง ศาสนาเราจะมั่นคงต่อเมื่อพระเรามีคุณธรรมในหัวใจ ศาสนาไม่ใช่มั่นคงเพราะว่าองค์ไหนดีหรือองค์ไหนไม่ดีหรอก

องค์ไหนดีก็สาธุ ความดีก็คือความดี ความดีมันจะเป็นความชั่วไปได้อย่างใด ความชั่วมันจะเป็นความดีไปได้อย่างใด ในเมื่อความชั่วในหัวใจมันหมักหมมด้วยกิเลส ด้วยอาสวะ ด้วยตัณหาความทะยานอยาก มันจะทําความดีได้อย่างใด ในเมื่อหัวใจมันมีแต่ความชั่ว มันมีแต่ความหมักหมมด้วยอวิชชา ด้วยความมักมากอยากใหญ่ แล้วมันจะทําคุณงามความดีมาได้อย่างไร

จะไปทําคุณงามความดี จะไปเขียนหนังสือถึงประวัติของครูบาอาจารย์ ก็เขียนประวัติด้วยเรื่องของตัวทั้งนั้นเลย มันไม่เห็นเป็นเรื่องของครูบาอาจารย์ ที่ไปเชิดชูครูบาอาจารย์ ไม่เห็นเป็นเรื่องธรรมะอะไรเลย แต่ถ้าจะพูดถึงความชั่วอย่างเดียวแล้วเอาไปเผยแผ่ คนมันก็ไม่สนใจใช่ไหม มันก็เลยต้องมีม่านบัง มีฉากบังใช่ไหม

ฉะนั้นขออภัย! ขออภัยครูบาอาจารย์ที่เป็นธรรม กระผมพระสงบ ขออภัยครูบาอาจารย์ที่เป็นธรรมในหนังสือเล่มนั้นด้วย หนังสือเล่มนั้นครูบาอาจารย์ที่เป็นธรรมมี แต่ครูบาอาจารย์ที่เป็นธรรมนี้ ถ้าเขาไม่เอาไปเชิดชู ไม่เอาไปบังไว้ หนังสือเขาก็จะไม่มีใครมอง หนังสือเขาจะมีคนมอง ก็ต้องเอาสิ่งที่เป็นคุณงามความดี สิ่งที่เป็นความเป็นจริง มาเป็นฉากบังไว้ด้วย

ฉะนั้นฉากที่บังไว้ด้วยครูบาอาจารย์ที่เป็นจริง กระผมขออภัย ธรรมคือธรรม ขออภัยสิ่งที่เป็นธรรม แต่สิ่งที่เป็นกิเลสไม่ขออภัย!

ถ้าสิ่งใดเป็นธรรม มันจะเป็นธรรม สิ่งใดถ้าไม่เป็นธรรม ถ้าออกมานะ ตอนหลวงตาท่านมีชีวิตอยู่เราเห็นทั้งนั้นล่ะ แต่เราไม่อยากให้กระเทือนท่าน เวลาท่านมาหาเรา ท่านก็พูดกับเราเองว่า “ของจริงกับของปลอมมันอยู่ด้วยกันเอ้ยหงบ ของจริงกับของปลอมมันอยู่ด้วยกัน มันจะไปหาของจริงทั้งหมดได้ที่ไหน”

อย่างเช่น ในครอบครัวของเรา ลูกเราก็มีดีมีเลวปนกัน จะให้ลูกเราดีหมดทุกคน มันหายากนะ นี่ลูกของเราในสายเลือดนะ แต่พระที่บวชมามันต่างพ่อต่างแม่ มันต่างชนชั้น ต่างสถานะ ต่างการศึกษา ต่างบุญต่างกรรมที่ได้สร้างมา แล้วจะให้มันดีทั้งหมด มันจะเอามาที่ไหน แต่เราก็จะพยายามทําคุณงามความดีกัน เราก็พยายามเพื่อจะให้ศาสนามันมั่นคง

ฉะนั้นท่านบอกว่า “ของจริงกับของปลอมมันอยู่ด้วยกัน” อย่างเช่นเวลาท่านพูด เห็นไหม ท่านพูดบอกว่า “เพชรนํ้าหนึ่ง! เพชรนํ้าหนึ่ง!” แล้วพวกเราก็พยายามจะเอาภาพใส่ ท่านทนไม่ไหว ท่านพูดมานี่เราสะเทือนมากนะ “ตอนนี้มีเพชรนํ้าสองแล้วนะ แล้วต่อไปก็จะมีนํ้าสาม นํ้าสี่ แล้วมันจะมีขี้มาด้วยไง!”

ท่านบอกว่าเพชรนํ้าหนึ่ง เพชรนํ้าหนึ่งมันก็อยู่ที่ท่านพูดสิ ทําไมเดี๋ยวก็เอารูปภาพยัดเข้าไป..ยัดเข้าไป จนท่านพูดออกมา คํานี้ความเป็นจริงถ้าไม่หนักหนาสาหัสสากรรจ์ ท่านคงไม่พูดออกมาหรอกว่า “เดี๋ยวนี้มันมีเพชรนํ้าสองแล้ว” เพราะมันคงหนัก เพราะท่านเก็บของท่านไว้ท่านไม่พูดนะ “เดี๋ยวนี้มีเพชรนํ้าสองแล้วนะ ต่อไปก็จะมีนํ้าสาม นํ้าสี่ แล้วมันจะมีนํ้าซาวข้าว” นี่เพราะอะไรล่ะ เพราะด้วยตัวเองนี่ทําอะไรกัน

มันจะให้ดีไปหมดมันเป็นไปไม่ได้ ฉะนั้นมันดีหมดไปไม่ได้นี่เราก็เข้าใจ แต่นี้เพียงแต่ว่าเราพูดไปมันก็สะเทือนใช่ไหม ท่านจะบอกเลยว่า “ขี้นี่อย่าไปเขี่ยมันนะ ยิ่งเขี่ยยิ่งเหม็น” ฉะนั้นคนที่ไม่รู้ว่าขี้ ดูสิ สุนัขมันกินขี้ แต่มันกตัญญูกตเวทีนะ คนเรานี่กินอาหารสุดยอดเลย แต่จิตใจมันแย่มาก

ฉะนั้นสิ่งที่เป็นขี้ ยิ่งเขี่ยยิ่งเหม็น ท่านก็เลยทําไม่รู้ไม่ชี้ แต่จริงๆ ท่านรู้! ท่านรู้! ท่านรู้ทุกเรื่อง แต่ประสาเราว่า ลูกศิษย์มันเหมือนกับทารก ถ้าพูดไปนี่ทารกมันรับไม่ได้ แล้วทารกมันก็โวยวายว่าพ่อไม่รักมัน หลวงตาไม่รักมัน ทําไมหลวงตาไปรักคนอื่น ทําไมหลวงตาไม่รักมัน แล้วมันก็โวยวาย พอโวยวายปั๊บมันก็ต้องพยายามหาผลประโยชน์ใช่ไหมว่าหลวงตาชมอย่างนั้น หลวงตาชมอย่างนี้

หลวงตาชมก็สาธุ! หมาท่านก็ชม หมาท่านนี่ท่านรักด้วย ท่านยังพูดบ่อยๆ เลย แล้วท่านชมเราแล้ว เราจะดีกว่าหมาหรือเลวกว่าหมาล่ะ ถ้าเราจะดีกว่าหมา เราก็แข่งกันทําความดีสิ งานของท่านเราก็ช่วยกันทํา อะไรเราก็ทําให้มันดี สิ่งใดที่มันถูกต้องเราก็ทําให้มันถูกต้อง นี่ไงมันก็สมกับความเป็นมนุษย์

หมามันวิ่งนะ ตอนท่านเจ็บแล้วท่านไปที่คลอง โอ้โฮ..หมามันวิ่งรอบรถเลย โอ้โฮ..มันพยายามแสดงท่าให้หลวงตาดีใจที่สุด หมามันยังพยายามทําให้ท่านมีความสุข แล้วเราเป็นคน เป็นพระ เป็นลูกศิษย์ท่าน แล้วเราว่าเราเคารพรักท่าน แล้วมึงทําอะไรกัน?

อันนี้พูดถึงว่ามีลับลมคมในไหม...มีเด็ดขาด! แล้วพอพูดถึงเขาแล้ว ว่าเขาแจกหนังสือนี่ มันแจกในงานได้อย่างไร แล้วเราไปแจกในงานอย่างไร? เราไปแจกทําไม?

เราไปแจกนี้มันมีเหตุ มันมีความจําเป็นต้องทํา แล้วถ้ามีความจําเป็นต้องทํา เวลาเราไปแจกแล้วนี่เขารู้ ใครอ่านเข้าก็รู้ คนที่ทําอยู่มันรู้ แต่คนข้างนอกมันไม่รู้ ทีนี้คนที่มันทําอยู่ มันอ่านมันรู้นะ พอมันรู้ขึ้นมา แล้วสิ่งที่ใน พรบ.สงฆ์ เวลาออกไปเพื่อจะช่วยปกป้องศาสนา เขาบอกว่า “ทําไม่ได้ อย่าทํา” พยายามแบ่งแยกให้พวกเราเป็นสองฝักสองฝ่าย ไม่ให้คนไปช่วยงานหลวงตา เขาว่านะ “ถ้าใครไปเดินขบวนคนนั้นจะตกนรก”

โยมเขามาหาเรานะ แล้วเราบอกว่า “ถ้ามึงจะตกนรก มึงจะอยู่บนหัวกูนี่แหละ กูจะอยู่ใต้นรกแบกพวกมึงไว้” เขาก็เลยออกมาช่วยกันทํางาน เราพูดอย่างนั้นจริงๆ เราพูดบนศาลานี่แหละ ถ้าใครจะตกนรกนะมึงจะอยู่บนหัวกู กูจะอยู่ใต้นรกแบกพวกมึงไว้ เราปกป้องศาสนา เราจะตกนรกได้อย่างไร เราปกป้องธรรมวินัย

หลวงตาท่านบอกอาวุโส ภันเต ตามธรรมตามวินัย พระพุทธเจ้าบัญญัติมา ๒,๐๐๐ กว่าปี แล้วเขาจะไปเขียน พรบ.สงฆ์ ด้วยการบิดเบือนไปทุกอย่างเลย แล้วเรามาปกป้องธรรมวินัย แล้วเขาก็มาบอกว่าเราจะตกนรก ไอ้คนที่ตู่พุทธพจน์ ไอ้คนที่แก้ไข คนที่ทําให้ฉิบหายนั่นน่ะมันจะไปสวรรค์ ไอ้คนทําดีมันจะเป็นความชั่ว ไอ้คนชั่วมันจะเป็นความดี เห็นไหม นั่นล่ะที่เราออกมาพูด เราออกมาทํา เราออกมาทําเพื่ออะไร

นั่นสิ่งที่เราก็ทําเหมือนกัน แต่ทําเพราะมันคือความจําเป็น เราทําด้วยความจําเป็นที่ต้องทํา! ถ้าเราไม่ทํา องค์กรของเรามันก็จะไม่เข้มแข็ง พอไม่เข้มแข็งแล้วพอมันจะไปต่อเนื่อง จะไปทํางานเพื่อประโยชน์กับศาสนา มันก็อ่อนแอ มันจะทําอย่างไรล่ะ

หลวงตาท่านก็นั่งเป็นประธานอยู่ ลูกๆ ของท่านฝ่ายหนึ่งก็ทิ่มข้างหลัง แทงข้างหลัง มาบอกว่า “ญาณเสื่อม” ทําลายทุกอย่างเลย แล้วองค์กรมันก็อ่อนแอไปทุกวันๆ แล้วทําอย่างไร มึงไม่เห็นใจกูบ้างเลยเหรอที่กูไปแจก มึงว่ากูอยากดังอย่างเดียว มึงทําลายกันทั้งนั้น แล้วพอเราไปทําก็ว่ากูอยากดัง แล้วเวลาพวกมึงอยากดัง ออกมาแจกกันแบบว่าดิบๆ เลย ไม่มีธุระอะไรเลย มาแจกทําไม

แต่ของกูไปแจกนี่กูแจกเพื่อประโยชน์ เพื่อองค์กร เพื่อให้มีการขับเคลื่อนไป แล้วเตือนมันด้วย “กิเลสตบตามึง” กิเลสตบตานั่นล่ะ เราใส่เขาเลยว่ามึงคิดว่ามึงมีคุณธรรมๆ กิเลสมันตบตา! กิเลสมันหลอกมึง มึงอย่าคิดว่ามึงมี แล้วมึงตอบกูมาสิ กูเอาหนังสือไปแจกให้มึงอ่านแล้วมึงตอบกูมา

เขาอยากฟังชัดๆ นะ เราเองเราก็พูดว่า “หมาของหลวงตา” แม้แต่สัตว์มันยังมีความกตัญญู พวกมึงว่ามีคุณธรรมแต่อกตัญญู คนอกตัญญูนี่เรื่องธรรมะอย่ามาคุยกับกูนะ เราเคารพหลวงปู่ลีมาก หลวงปู่ลีนี่หลวงตาไม่ต้องพูดหรอก ท่านทําตามหมดเลย หลวงตาไม่ต้องพูดถึงเลย หลวงปู่ลีนี่ท่านเรียบ คนมีคุณธรรมจะเป็นแบบนี้

ธรรมะที่เราได้มา ถ้าอาจารย์ไม่สอนเราจะได้มาได้อย่างไร เราปฏิบัติเกือบเป็นเกือบตาย มันก็พาให้เราหลงลู่หลงทางไปตลอด แล้วมีครูบาอาจารย์จับหัวเราทิ่มเข้าไปสู่ธรรมะ จนกว่าเราจะเข้าถึงธรรมได้ มันมีคุณขนาดไหน คุณอันนี้ไม่มีที่สิ้นสุด

แม้แต่พ่อแม่เราก็รักนะ แต่เราไม่เคยรักพ่อแม่เท่าอาจารย์เราเลย พ่อแม่เราก็รัก แต่เราก็รักอาจารย์เราเหมือนกัน เพราะอาจารย์เรานะก็พ่อแม่ครูอาจารย์เหมือนกัน

ฉะนั้นถ้ามีคุณธรรมมันจะต้องดีกว่าหมา หมานี่มันไม่เนรคุณ หมานี้มันมีความกตัญญู มันรักเจ้าของมาก แต่หลวงตาบอกว่า “แทงท่านอยู่ ๗ ปี” เขาบอกว่า “ญาณเสื่อม ทุกอย่างเสื่อมหมด ผู้เฒ่าผู้แก่ไม่ต้องไปฟัง” มาฟังพระหนุ่มๆ แล้วก็จะพากันออกนอกลู่นอกทาง แต่ท่านก็ยืนของท่านมาด้วยการไม่ประจานลูกศิษย์เลย ไม่ทําลายให้เสียหายเลย เราถึงเคารพท่าน เรารู้ว่าท่านรู้สึก

ถ้าเราเป็นพ่อเป็นแม่ แล้วลูกทํากับเราอย่างนี้เราจะรู้สึกไหม…ต้องรู้สึก แต่ท่านไม่แอะสักคําเดียวเลย แล้วเรามาพูดแทน เราแอะแทน เขาก็หาว่าเรานี่แย่มากๆ เขาหาว่า! เขาหาว่า! ใครจะหาว่าอย่างไร วันนี้พูดออกมาแค่นี้ แล้วถ้ายังมีต่อไป ยังจะต้องเจอกันนะ แต่เดิมหลวงตาอยู่ เราจะไม่พูดอะไรเท่าไรเลย เราพูดนี่เราพูดอยู่ในกรอบที่หลวงตารับรู้ แต่ตอนนี้หลวงตาท่านไม่อยู่แล้ว หลวงตา หลวงปู่เจี๊ยะ ท่านไปแล้ว เราเคารพ ๒ องค์นี้ เพราะ ๒ องค์นี้ปั้นเรามา

ฉะนั้นต่อไปนี้ใครจริงบอกมา! ใครจริงบอกมา! ไม่มีครูบาอาจารย์มายับยั้งแล้วนะ อย่าแหลมออกมานะ ออกมานี่เอาทั้งนั้น เอวัง

นิสัย วาสนา

เอาปัญหานี้ก่อนเลย

ถาม : ครั้งหนึ่งผมเคยนั่งภาวนาได้ประมาณ ๑ ชั่วโมง โดยการกําหนดลมหายใจเข้า “พุท” ออก “โธ” ผมรู้สึกเป็นสมาธิมาก แต่แล้วจู่ๆ ผมก็เกิดรู้สึกว่าทุกอย่างนิ่งเงียบไปเหมือนรถที่เคลื่อนที่เคลื่อนตัวมาช้าๆ แล้วจู่ๆ ก็มีคนเหยียบเบรกอย่างกะทันหัน หยุดนิ่งไม่เคลื่อนไหว ในความมืดนั้นผมเหลียวซ้ายแลขวา ไม่รู้ว่าจะทําอย่างไรต่อ ลืมคําบริกรรมหมดสิ้น แต่พอได้สติก็กลับมาพุทโธใหม่ แต่ความตกใจและงุนงงก็ยังไม่หาย จึงออกจากสมาธิ

กราบเรียนถามหลวงพ่อว่าสิ่งที่เกิดขึ้นนั้นคืออะไร และต้องทําอย่างไร เพราะมันเกิดขึ้นมา ๒ ครั้งแล้วครับ

หลวงพ่อ : เวลาคนปฏิบัติไปมันจะมีอุปสรรคของแต่ละบุคคลไม่เหมือนกัน อุปสรรคนะ พูดถึงถ้าเราพุทโธๆ แล้วจิตเป็นสมาธิได้ เราพุทโธไปเรื่อยๆ ฉะนั้นพอพุทโธจนเกิดอาการอย่างนี้ เราก็พุทโธไป อย่างเช่น เราพุทโธไปประมาณ ๑ ชั่วโมง จิตนิ่งมาก แล้วพอเกิดอาการหายไปใน ๑ ชั่วโมงนั้น แล้วเราก็งุนงงใช่ไหม แล้วพอเราภาวนาครั้งใหม่ต่อไป อาการแบบนี้มันจะเกิดขึ้นเหลือแค่ ๔๐ นาที ๓๐ นาที ๒๐ นาทีก็ได้ เพราะอาการแบบนี้มันเป็นอาการที่เป็นอุปสรรคของการภาวนา

การภาวนาของคน ทุกคนมันมีเวรมีกรรมของแต่ละบุคคลไม่เหมือนกัน บางทีนั่งไปถึงเกือบชั่วโมง ภายใน ๑ ชั่วโมงนั้นดีมากเลย แล้วพอเกิดอาการเหมือนรถมันเคลื่อนมาช้าๆ แล้วโดนเหยียบเบรก เหมือนเบรกกะทันหันแล้วหัวทิ่มเลย แล้วถ้าภาวนาไปมันอาจจะเป็นที่ ๒ ชั่วโมงก็ได้หรือที่ ๓ ชั่วโมงก็ได้

การเบรกหัวทิ่มไปหรือสิ่งต่างๆ นี้มันเป็นอุปสรรค มันเป็นเรื่องของกิเลส

ทีนี้ในการปฏิบัติ ทุกคนก็คิดว่าพอเราปฏิบัติไปแล้วกิเลสมันจะนอนหลับ แล้วก็นอนสบาย ปล่อยให้เราปฏิบัติธรรมไป

ไม่ใช่! กิเลสมันจะหาหนทางทําอย่างใดก็ได้เพื่อให้การปฏิบัติของเราล้มเหลว กิเลสเป็นอย่างนี้ กิเลสมันพยายามจะหาทางต่อกร หาทางทําให้ในการปฏิบัติของเรานี้ประสบความสําเร็จไปไม่ได้ เพราะถ้าเราประสบความสําเร็จไปได้ เราฆ่ากิเลสหมดเลย แล้วกิเลสมันจะอยู่ที่ไหน กิเลสมันอาศัยหัวใจของมนุษย์เป็นที่อยู่อาศัย กิเลสมันไม่มีบ้านไม่มีเรือนหรอก แต่มันอาศัยบนเรือนยอดในหัวใจของคนอยู่

เวลาพระพุทธเจ้าเย้ยมาร เห็นไหม “มารเอย เธอเกิดจากความดําริของเรา เธอจะเกิดจากใจเราไม่ได้อีกแล้ว”

“..มารเอย..” นี่คือ ความโลภ ความโกรธ ความหลง เป็นเรือน ๓ หลัง แล้วเรือน ๓ หลังนี้รวมยอดขึ้นมาเป็นจั่วๆ เดียว เป็นเรือนหลังเดียวคืออวิชชา แล้วพระพุทธเจ้าได้หักเรือนยอดนั้นแล้ว “นายช่างใหญ่ผู้สร้างเรือน เราได้ทําลายเธอแล้ว” นี่เวลาพระพุทธเจ้าชนะมารไง ฉะนั้นพอพระพุทธเจ้าชนะมาร มารอยู่ที่ไหน ก็อยู่ในหัวใจใช่ไหม

ฉะนั้นเวลาเราปฏิบัติขึ้นมา นั่นล่ะมันพยายามต่อกร การต่อกรของมารมันไม่ทํารุ่มร่ามหรอก มันอาศัยมาในสมาธินั่นล่ะ มันอาศัยมา มันนอนเนื่องมาในหัวใจ “มารเอย เธอเกิดจากความดําริของเรา” ในความคิด ความนึก ความรู้สึก มารมันแทรกมาตลอด แล้วมันรอจังหวะทําให้เราล้มลุกคลุกคลาน

ประเด็นนี้ไง ครูบาอาจารย์ที่ประพฤติปฏิบัติมา ที่หลงก็หลงเพราะแบบนี้ไง เวลาปฏิบัติไปแล้วนะ โอ้โฮ.. ว่างหมดเลย ฆ่ากิเลสหมดเลย ให้คะแนนตัวเองเป็นพระอนาคามี เป็นพระอรหันต์ เป็นไปหมดเลย แต่พอ ๒ วันไปแล้ว พระอนาคามีก็เสื่อมเกลี้ยงเลย นี่ไงเวลามันให้คะแนน มันบังเงาไง เขาเรียกว่า “กิเลสบังเงา”

เวลากิเลสมันต่อต้านเรา เราก็ อู้ฮู.. กิเลสมันต่อต้านนะ จะมาปฏิบัตินี่ อู้ฮู.. มันมีอุปสรรคนะ กว่าจะขอเพื่อนมาได้ กว่าจะเคลียร์งานมาได้ อู้ฮู.. ยุ่งมากเลย อันนี้เราก็ว่าเป็นกิเลสนะ แต่เวลามาปฏิบัติแล้ว ข้างในมันก็จะสร้างปัญหาขึ้นมาอีกมหาศาลเลย นี่กิเลสมันเป็นแบบนี้

หลวงตาท่านพูดว่า คนไม่เคยเห็นหน้ากิเลส คนไม่เคยต่อสู้กับกิเลส ไม่รู้จักกิเลส จะเรียนมาขนาดไหนก็ไม่รู้ ปฏิบัติขนาดไหนก็ไม่รู้ถ้าไม่ได้เผชิญหน้ากับมัน ยังไม่มีการเผชิญหน้ากับกิเลส ไม่ได้ต่อสู้กับกิเลสจะไม่รู้จักกิเลสเด็ดขาด

ฉะนั้นพอไม่รู้จักกิเลสเด็ดขาด ดูสิ เวลาหลวงตาท่านพูด เห็นไหม เวลาท่านพิจารณาไปถึงขั้นอนาคามี พอขั้นอนาคามีปั๊บมันก็มีความสุขมาก ไปเดินจงกรมที่ไหนนะ อู้ฮู..ใส..จิตนี้ใส มองไปที่ไหนมันก็ทะลุไปหมดเลย มันทะลุภูเขา ภูเขานี่เป็นใสๆ แบบเป็นกระจกใส มองผ่านได้หมดเลย “ทําไมจิตมันมหัศจรรย์ขนาดนี้ ทําไมจิตมันมหัศจรรย์ขนาดนี้” มันมีความสุขมากไง คนที่มีความสุขมาก แล้วท่านบอกว่า นี่ล่ะความว่าง พอติดในความว่าง ว่างหมดเลย โอ้โฮ..ว่างหมดเลย

เวลาหลวงตาท่านพูด เวลาคนมีติดอะไรแล้วผ่านตรงนั้นมา มันจะฝังใจมาก เวลาพระพุทธเจ้าพูดถึงโมฆราช “โมฆราช เธอจงมองโลกนี้เป็นความว่าง...” ถ้ามองโลกนี้เป็นความว่าง ใครก็มองเป็นความว่างหมด เรามองไปมันก็ว่าง “...แล้วกลับมาถอนอัตตานุทิฏฐิของเรา” แต่หลวงตาเวลาท่านเป็นความว่างของท่าน ความว่างในขั้นอนาคามี มันมองไปว่างหมด พอว่างหมดนี่ธรรมะมาเตือนตลอด เห็นไหม พอท่านผ่านจุดและต่อมไปได้ ท่านบอกเลยว่า “ไอ้ความว่างนี่คือกองขี้ควาย”

ไอ้ความว่างๆ นี่คือกิเลสอย่างละเอียด มันละเอียดลึกซึ้งกว่านั้น มันหลอกเป็นคนละชั้นละตอนเข้าไปไง ฉะนั้นอวิชชามันอยู่ที่ใจ

จะบอกว่าเวลาปฏิบัติมันเป็นอย่างนี้ คําว่า “มันเป็นอย่างนี้” ปั๊บ แสดงว่าทุกคนจะต้องมีอุปสรรคไปหมดเลยหรือ ทุกคนจะต้องสมบุกสมบันไปหมดเลยหรือ มันก็ไม่ใช่

พาหิยะ ที่ว่าฟังพระพุทธเจ้าเทศน์หนเดียวนั่น ก่อนที่จะเป็นชาติปัจจุบันมาเป็นพาหิยะ ชาติที่แล้วเป็นภิกษุ ๗ องค์ เห็นไหม ที่ไปปฏิบัติบนยอดเขา บนเขาตัด ทําบันไดขึ้นไป เสร็จแล้วถีบทิ้งเลย

“ถ้าใครภาวนาไม่ได้ ให้ตายคาที่นั่นไปเลย”

มีพระเป็นพระอรหันต์มา ๑ องค์ เป็นพระอนาคามีมาองค์หนึ่ง แล้วพาหิยะเป็น ๑ คนสุดท้ายที่ตายที่นั่น ภาวนาจนตายไง คือเสียสละชีวิตนี้ตายมาหลายรอบ เสียสละตายมาทั้งนั้น แล้วการภาวนาอย่างนั้นมันก็เป็นบุญกุศลมา

พอมีบุญกุศลมาก็มาเกิดเป็นพาหิยะ เห็นไหม ที่เรือแตกเข้ามา พอฟังเทศน์พระพุทธเจ้าหนเดียวเท่านั้น พระพุทธเจ้าบอกว่า “เธอจงมองโลกนี้เป็นความว่าง(เหมือนกัน) สักแต่ว่า อย่ายึดมั่นถือมั่น” ปล่อยผลัวะ! เป็นพระอรหันต์เลย

นั่นเป็นเพราะอะไรล่ะ เป็นเพราะว่าเขาได้สร้างบุญกุศลของเขามาเยอะไง เพราะเขาสร้างมาเยอะ การปฏิบัติของเขาก็เลยง่ายไง คําว่าง่ายนะ แต่ง่ายหรือยากนี้มันต้องมีที่มาที่ไป ความง่ายของเขาเพราะเขายากมาก่อน เขาสมบุกสมบันมา เขาสละชีวิตของเขา เขาสละตายมาเลย ภาวนาตายบนภูเขาตัดมาเลย แล้วพอมาในชาติปัจจุบันนี้ อันนั้นมันก็มาต่อเนื่องไง

ฉะนั้นอวิชชามันมีอยู่ในหัวใจผู้ที่เกิดมาทุกๆ คน แล้วเราต้องต่อสู้กับอวิชชา ทีนี้อวิชชาของเรามันหยาบละเอียดแค่ไหน ฉะนั้นสิ่งที่เกิดขึ้นเวลาปฏิบัติมา อันนั้นล่ะคือกิเลส ไอ้ที่เหยียบเบรกนั่นล่ะ พอกิเลสมันสอดขาเข้ามาแล้วเราจะแก้อย่างไร เราก็พุทโธต่อไปใช่ไหม พอมันจะเหยียบเบรกใช่ไหมเราก็ตั้งสติไว้

เริ่มต้นเราไม่รู้ พอมันเหยียบเบรกไปแล้ว ผลที่มันเกิดขึ้นคือความเสียหาย เรารู้แล้ว โอ้โฮ..เครื่องยนต์นี่กว่าจะส่งมาได้ขนาดนี้นะ มันเหยียบทีเดียวเท่านั้นล่ะ ความเร็วของเครื่องยนต์ทุกอย่างมันชะลอไปหมดเลย เราก็พุทโธของเราใหม่ อันนี้มันเป็นเวรเป็นกรรมของเรา กิเลสในหัวใจของเรา คือ เวรกรรมของเรา เราต้องแก้ไขของเราไป

เราเคยคิดอย่างนี้มาตลอด เวลาเราจะปฏิบัติเรานี่ล้มลุกคลุกคลานมามาก ถ้าเราไม่ล้มลุกคลุกคลานมามาก เราก็จะมีอะไรมาพูดกับโยมไม่มากหรอก เพราะเรานี่ล้มลุกคลุกคลานมาเยอะมาก แต่จะล้มลุกคลุกคลานขนาดไหนก็สู้! สู้อย่างเดียว มันจะเป็นจะตายก็สู้อย่างเดียว จะตายก็ตาย จะเป็นก็เป็น สู้กันมาอย่างเดียว สู้อย่างเดียว แต่ผิดเยอะมาก สู้ก็ผิด ไม่สู้ก็ผิด

สู้ก็ผิดเพราะอะไร เพราะเรามีอวิชชา ไม่สู้ก็ผิด เพราะมันผิดอยู่แล้วใช่ไหม เรามีข้อมูลที่ผิดในหัวใจเราอยู่แล้วใช่ไหม ถ้าเราไม่สู้นะเราก็ดักดานอยู่นั่นล่ะ มันกระทืบตายอยู่นั่นล่ะ แต่ถ้าสู้มันก็หลอกลวงเราอยู่นั่นล่ะ สู้ก็ผิด ไม่สู้ก็ผิด แต่สู้แล้วจะมีโอกาส

นี่ไงบอลที่เล่นเกมรุก จะมีโอกาสชนะ แต่บอลที่เล่นเกมรับ จะมีเสมอกับแพ้ รุกอย่างเดียว! รุกไปแล้วนะถึงเขาจะยิงประตูแล้วยิงประตูอีกก็ช่างมัน รุกอย่างเดียว รุกไปแล้วข้างหลังมันจะยิง ๒๐-๓๐ ลูก ก็ช่างมัน รุกอย่างเดียว สู้อย่างเดียว แล้วพอมันสู้ไป เราจะโดนเขายิงประตูมากขนาดไหน แต่เราก็รู้ถึงความบกพร่องของเราถ้าเรามาศึกษา แต่ถ้าเราไม่เคยโดนยิงประตูเลย แล้วเราไม่เคยศึกษาเลย เราจะไม่รู้ว่าความบกพร่องของเรามีอยู่ตรงไหนเลย ฉะนั้นมีอย่างเดียว รุกอย่างเดียว รุกแล้วชนะก็มี รุกแล้วแพ้ก็มี แต่ถ้ารุกจะมีโอกาสได้ชนะ

เรื่องที่มันเกิดขึ้น คือ กิเลสทั้งนั้น หลวงตาท่านบอกว่า เวลากิเลสมันยังไม่ตื่นนอนนะ โอ้โฮ..ปฏิบัติสะดวกสบายมาก แต่เวลากิเลสมันงัวเงียตื่นขึ้นมาแล้วนะ พวกเราจะล้มหมดเลย เลิกเถอะ..เลิกเถอะ.. กลับหมดเลย เวลากิเลสมันนอนหลับนะ แหม.. ภาวนาสุดยอดเลย ต้องเอาอย่างนี้ให้ได้เลย จะเป็นพระอรหันต์ให้ได้เลยเพราะมันดีมาก มันดีมาก กิเลสมันยังไม่ตื่น พอกิเลสมันงัวเงียๆ มาแล้วนะ ล้มหมดเลย (หัวเราะ)

งัวเงียๆ ก็คือว่ามันเริ่มมีปัญหาไง ปฏิบัติไปแล้วติดขัดแล้ว ทางนี้ก็ติดขัด ทางนั้นก็ติดขัด มันติดขัดเพราะอะไร มันติดขัดเพราะเราสร้างมาอย่างนี้เอง เราสร้างของเรามา เราไม่เคยเสียใจเลยนะของอย่างนี้ เพราะเราเชื่อในธรรมะไง “ทําดีได้ดี ทําชั่วได้ชั่ว” ถ้าทําดีมาความดีมันจะส่งต่อเนื่องกันไปเรื่อยๆ ถ้าทําความชั่วมา ความชั่วนั้นมันจะมาตัดตอน มันจะมาตัดทอนเรา

จะตัดทอนอย่างไรก็สู้ เพราะจะสู้ให้ถึงกับความที่ว่าเราทําบาปกรรมนั้นมา ให้มันเบาลง หรือให้มันมีช่องทางที่เราจะออกได้ ถ้าไม่อย่างนั้นนะ พอมันมาตัดตอนปั๊บจนเลย แล้วความดีที่เราสร้างไว้ล่ะ พอความชั่วมาตัดตอน แล้วความดีที่สร้างไว้ล่ะเอ็งจะปล่อยให้มันหายไปเลยหรือ ถ้าความชั่วมันมาตัดตอนก็สู้มัน เดี๋ยวพอถึงวาระของความดีขึ้นมามันจะหนุนเราเอง ฉะนั้นสู้ไม่ถอย!

กรณีอย่างนี้ ๑. สู้ไม่ถอย ๒. เขาจะบอกว่าอันนี้เป็นอัตตกิลม-ถานุโยค เป็นเรื่องของความทุกข์

ไอ้นี่มันเพราะเวรกรรมเราเป็นอย่างนี้เองไง คนที่เขาทําสะดวกก็มี ในวงกรรมฐานเรา เห็นครูบาอาจารย์พูดสืบต่อกันมา เราก็จํามา แล้วเราก็เอามาพูดให้กําลังใจทุกทีว่า หลวงปู่บัว วัดหนองแซง โกนผมครั้งแรกพอผมตก เหมือนในสมัยพุทธกาลเลย เป็นปะขาวก่อนไง แล้ววันจะบวชเขาก็โกนหัว พอเส้นผมตก ท่านพิจารณาเส้นผมเป็นโสดาบันเลยนะ หลวงปู่บัวเนี่ย

ในปัจจุบันเรามีทั้งนั้น ในวงกรรมฐานก็มี หลวงปู่บัว วัดหนอง-แซง บวชนี่เวลาโกนหัว เพราะท่านเป็นปะขาว เพราะท่านเอาลูกบวชก่อน เอาทุกอย่างบวชก่อน ท่านเป็นหมอยา ท่านปฏิบัติถือศีลมาตลอดไง แล้วลูกก็ไปเอาพ่อมาบวช บวชเสร็จแล้วก็มาอยู่กับหลวงปู่ชอบ อยู่กับครูบาอาจารย์มาหลายองค์หลวงปู่บัวนี่ สุดท้ายก็หลวงตาไปแก้

เวลาเริ่มต้น เห็นไหม พอโกนหัวเป็นโสดาบันเลย แต่โสดาบันภาวนามาก็ติด ไปอยู่กับหลวงปู่จวนก็ว่า “มันจะเป็นนิโรธๆ” แต่หลวง-ปู่จวนบอกว่า “ไม่ใช่ เพราะหลวงปู่มั่นไม่ได้สอนอย่างนี้” สุดท้ายแล้วก็มาเจอหลวงตา

นี่เริ่มต้นมา โกนผมเสร็จแล้วเป็นพระโสดาบันเลยนะ แต่เวลาเป็นพระสกิทาคามี พระอนาคามีก็ติดมาตลอด..ติดมาตลอด.. สุดท้ายก็หลวงตาเรานี่แหละ หลวงตามหาบัวไปแก้หลวงปู่บัว! สําเร็จไปหมดแล้วเพราะเป็นพระธาตุหมด สําเร็จที่ไหน สําเร็จที่ว่าหลวงตามหาบัวท่านเป็นคนไปแก้

“คนที่แก้ กับ คนที่ให้แก้” เพราะคนที่ติดมันก็ต้องมีความเห็นของตัวจริงไหม เราเป็นคนติด เราก็ว่าเราถูกน่ะจะทําไม ไอ้คนจะมาแก้มันก็ต้องมีธรรมะที่เหนือกว่า ทีนี้ธรรมะที่เหนือกว่ากับธรรมะที่ตํ่ากว่าได้ปะทะกัน ได้ธัมมสากัจฉา ได้โต้แย้งกัน ได้พิจารณา ได้ใคร่ครวญต่อกัน

ถึงที่สุดแล้วหลวงปู่บัวท่านไปกราบหลวงตามหาบัวเลย เพราะหลวงตาบอกว่าพอตี ๔ มาแล้วเสียงกอกแกกๆ

“ใครน่ะ”

“กระผมเองครับ”

“มาทําไมล่ะ”

“โอ้โฮ..อยู่ที่กุฏินะกราบแล้วกราบเล่า..กราบแล้วกราบเล่า.. ถ้าไม่ได้หลวงตา ผมก็จะติดอยู่แค่นี้”

เพราะพอแก้เสร็จ เห็นไหม พอแก้เสร็จปั๊บหลวงตาก็ไปสวดมนต์งานศพแม่ของพระอาจารย์สิงห์ทอง แล้วบอกว่าหลวงปู่บัวไม่ต้องไป ให้อยู่ที่กุฏิ เพราะแก้ให้แล้ว พอแก้แล้วคืนนั้นก็เต็มที่เลย เพราะติดมานาน พอติดมานาน ถึงที่สุดแล้ว พอเข้าถึงจิตเดิมแท้ปั๊บ ขางคานมันคาอยู่นั่นไง พอคานมันหักผลัวะ! ท่านบอกว่าท่านนั่งอยู่บนกุฏิ เหมือนกับจิตนี่มันตกลงในที่ตํ่า วูบ! ลงเลย

ท่านพูดอย่างนี้นะ นี่หลวงปู่บัวท่านพูดอย่างนี้ แต่หลวงตามหาบัวท่านรับฟังแล้วท่านบอกว่า “ไม่ใช่! มันเป็นขางคานของกิเลสต่างหาก” ขนาดว่าผู้ที่เป็นนี่นะบอกเลย มันเหมือนบอกถึงประสบการณ์อย่างนั้น แต่ผู้ฟังรู้ เห็นไหม ผู้ฟังรู้บอกว่า “มันไม่ใช่ขางคานหรอก” หลวงปู่บัวท่านเปรียบเทียบเหมือนกับคานบ้านคานเรือนนี่แหละว่ามันหักลง แต่หลวงตาท่านบอกว่า “นั่นคือคานของกิเลส อวิชชามันหักลงต่างหาก” นี่หลวงตาพูดอย่างนั้น

นี่คือเราจะบอกว่า ที่ว่าท่านเป็นพระธาตุทั้งคู่ เป็นพระธาตุทั้ง ๒ องค์ มันเป็นตั้งแต่ธรรมะที่ธัมมสากัจฉานี่แล้ว พระธาตุมันเป็นเรื่องของร่างกาย มันเป็นเรื่องของวัตถุ แต่ธรรมะในหัวใจ ธรรมะอันนี้มันสําคัญกว่า ธรรมจริงๆ ในใจนั่นล่ะมันถึงกัน มันรู้กัน มันตรวจสอบกันได้ ถ้าธรรมแท้ๆ เขาพิสูจน์กันที่นี่ พิสูจน์กันที่ในหัวใจ เขาไม่ได้พิสูจน์กันข้างนอกหรอก แต่โลกเขาถือเรื่องพระธาตุ เราก็คุยว่าพระธาตุไง ว่าเป็นพระธาตุทั้งคู่ แต่มันเป็นมาตั้งแต่หัวใจแล้ว

ฉะนั้นสิ่งที่พูดนี้ แบบว่ามันจะทําอย่างไร มันก็เป็นอย่างนี้แหละ ที่ว่าเวลามันเกิดเบรกขึ้นมา เราทําไปแล้วมันมีอาการต่างๆ อาการ คืออุปสรรคของเรา อุปสรรคที่เราสร้างขึ้นมา ถึงเวลาแล้วเราก็ต้องแก้ไขด้วยการตั้งสติพุทโธให้มันผ่านไป เหมือนกับการนั่งสัปหงก การนั่งง่วง การนั่งต่างๆ ต้องแก้ไป.. ต้องแก้ไป..

เห็นไหม ครูบาอาจารย์ของเรา เวลาใครสัปหงกโงกง่วง ท่านจะให้ผ่อนอาหาร ให้อยู่คนเดียว ถ้ายังหลับอยู่ นู่นไปอยู่ในป่าช้านู่น พอมันกลัวผีมันก็ไม่กล้าหลับ ยิ่งกลัวๆ เอ้า..ถ้ากลัวก็ให้ไปอยู่กับเสือ ให้เสือมันตะปบซะ ถ้ามึงไม่ภาวนาเสือมันจะตะครุบหัว

หลวงปู่มั่น ท่านให้ไปอยู่อย่างนั้น เพราะหลวงปู่มั่นท่านฝึกของท่านมา ท่านไม่ได้รังเกียจลูกศิษย์ ท่านไม่ได้รังแกลูกศิษย์ ท่านอยากให้ลูกศิษย์ได้ดี! ท่านอยากให้ผู้ปฏิบัติได้ความจริง ท่านถึงบอกว่าถ้ามันมีอุปสรรคอย่างไรท่านจะแก้ของท่าน นี่ไงการแก้ของครูบาอาจารย์ ทีนี้การแก้ของเรา เราก็ต้องแก้ของเรา เราก็พยายามดูนะ ถ้ามันเป็นอย่างนี้เราก็จัดการของเรา ก็พุทโธไปนี่แหละ พุทโธไปด้วยมีสติ พอมีสตินะ พอมีสติมันจะลง มันจะเบรก เราก็พุทโธชัดๆ พุทโธชัดๆ ไป

คําว่าพุทโธชัดๆ นี้มันประกอบด้วย ๑. สติพร้อม ๒. คําบริกรรมพร้อม

พอทุกอย่างพร้อม มันดึงหัวใจของเราที่จะไปรับรู้สิ่งใดมาอยู่กับชัดๆ คําว่า “ชัดๆ” คือ มันมีสติโดยตัวมันเอง มีคําบริกรรมโดยตัวมันเอง มีจิตโดยตัวมันเอง

เห็นไหม ทีนี้พออธิบายเป็นวิชาการก็อธิบายได้ชั่วโมงหนึ่งเลยนะพุทโธชัดๆ นี่ ทําไมมันถึงชัดล่ะ ถ้าไม่มีสติจะชัดไหม ถ้าไม่มีคําบริกรรมมันจะเป็นพุทโธได้อย่างไร?

แต่แบบนี้มันเป็นการพูดมาก ถ้าไม่ต้องพูดเยิ่นเย้อกันเลย พุทโธชัดๆ แค่นั้นแหละ พอทีนี้คําว่าชัดๆ มันก็เลยกลับมายุ่งกับเราเพราะคําว่าชัดๆ นี่แหละ (หัวเราะ)

อันนี้พูดถึงเวลามันเบรก เวลาจิตมันโดนเบรก เวลาจิตมันมีอาการ เห็นไหม เวลามันทําไปแล้วเกิดตัวพอง เกิดอาการต่างๆ มันเกิดอาการปีติ แต่เบรกนี้มันไม่ใช่ปีติ เวลาเกิดปีติก็เป็นอีกเรื่องหนึ่งนะ เกิดปีติมันก็ทําให้เราติดข้อง เกิดความขัดแย้งมันก็ทําให้เราติดข้อง การปฏิบัติไปมันเจริญแล้วเสื่อม เสื่อมแล้วเจริญ

ทีนี้ความเจริญแล้วเสื่อม เวลาในภาคปฏิบัติเรานี่ ครูบาอาจารย์ เห็นไหม ข้อ ๑. พระไม่ให้คลุกคลีกัน ไม่ให้คุยกันมาก ถ้าคุยกันนี่ไอ้คําที่เราคุยกันมันจะเก็บไปคิด มันก็ทําให้จิตมันมีปัญหาได้

ข้อ ๑. ไม่ให้คลุกคลี ให้พูดกันเรื่องธรรมะ ให้อภัยต่อกัน เพื่ออะไรล่ะ เพื่อให้จิตมันสมดุลของมัน ให้มันมีโอกาสของมัน ในการปฏิบัติของมัน ครูบาอาจารย์ท่านจะเปิดทางในการปฏิบัติเอาไว้ ไม่ให้ข้องแวะกัน ไม่ให้เกาะเกี่ยวกัน ไม่ให้เกาะเกี่ยวกันคือไม่ให้ใจมันมีประเด็นขึ้นมาให้มันอ้างไง ปัจจุบันมันก็อ้างพอแรงอยู่แล้ว ยิ่งไปหาเรื่องให้มันอ้างด้วย ยิ่งปฏิบัติมันยิ่งตายเลย

ทีนี้ทางโลกก็บอกว่า “โอ๋ย..พระเห็นแก่ตัว พระเอาแต่ตัวรอด”

จะเอาตัวรอดมันยังไม่รอดเลย แล้วจะเอาทางโลกอีกก็พอดีตายกันหมดพอดี เอาตัวรอดให้ได้ก่อน ร่มโพธิ์ร่มไทร แล้วชาวบ้านเขาได้อาศัย หมู่คณะได้อาศัย ไปห่วงแต่เขาจะหาว่าเห็นแก่ตัว ก็เลยกลายเป็นอยู่ด้วยกันนั่นล่ะ

ถาม : ๓๘๓. เรื่อง “ไขข้อข้องใจให้ผมแบบชัดๆ หน่อยครับ”

หลวงพ่อ : ก็ไอ้คําว่าชัดๆ นี่ล่ะที่มันย้อนกลับมาหาเราหลายชัดๆ มากเลย (หัวเราะ) อันนี้มันแก้ไขข้อข้องใจ นี่เป็นประเด็นของเขานะ เราจะตอบเฉพาะสิ่งที่เป็นประโยชน์เท่านั้น เพราะตอนนี้งานเราเยอะมาก ถ้าพูดอันนี้ออกไปงานใหญ่จะมาอีกงานหนึ่งเลยนะ (หัวเราะ) ใครๆ ก็มีแต่เอารถมาดัมพ์ใส่ทั้งนั้นเลยเว้ย ศาสนาเป็นของพุทธบริษัท ๔ นะ ไม่ใช่ของเราคนเดียว (หัวเราะ) ศาสนาเป็นของพุทธบริษัท ๔ ทั้งหมด

ถาม : ผมเคยไปฝึกธรรมะอยู่วัดหนึ่ง มีข้อสงสัยหลายเรื่องมาก อยากชี้แจงบางประเด็นที่เป็นประโยชน์จากประสบการณ์ของผมเองที่นําคําสอนในส่วนที่ดีมาใช้ คําถามคือดังนี้

๑. ทําบุญกับพระทุศีลไม่ได้บุญ แล้วคําว่า “พระทุศีล” มันทุศีลขนาดไหนหรือถึงจะเรียกว่าพระทุศีล?

หลวงพ่อ : ในสังคมทุกสังคมมีคนดีและคนเลวปนกัน เหรียญมี ๒ ด้าน ให้เราใช้ปัญญาของเราพิจารณาของเรา อย่าว่าแต่โยมเลยที่ไปทําบุญกับพระทุศีลแล้วไม่อยากทํา แม้พระด้วยกันเอง เห็นไหม แม้พระด้วยกันเห็นพระด้วยกันเอง ถ้าพระที่ดีเขาพยายามจะหลบของเขา

ฉะนั้นผู้ที่มีหน้าที่เขาก็ดูแลของเขา ทีนี้คําว่า “มีหน้าที่” นี่ล่ะ “ทิฏฐิพระ มานะกษัตริย์” ทิฏฐิของพระนี่มีแรงมาก มานะทิฏฐิ ทิฏฐิของพระ ฉะนั้นเวลาเราบอกว่าสิ่งนั้นเป็นความทุศีล แต่ผู้ที่ปกครองผู้ที่เขาดูแลนี่มันจะมีปัญหา อย่างเช่น ผู้ที่เขาปกครองดูแล เขาต้องการคนที่มาอยู่อาศัยใช่ไหม เขากลัวว่าที่จะไม่มีคนอยู่ไม่มีคนอาศัย บางทีพระเราธุดงค์ไปทางเหนือ ไปเจอพระที่ทําไม่ค่อยดี แล้วพระเราก็ไปถามชาวบ้านว่า

“พระที่เขาทําอย่างนี้ ทําไมยังเอาไว้ล่ะ?”

เขาบอกว่า “อู้..ขอให้มีพระอยู่วัดก็พอแล้ว”

ขอให้มีพระอยู่วัดก็พอ แล้วบางทีไม่ได้มีพระอยู่วัดธรรมดานะ จ้างให้อยู่ด้วย เขาต้องจ้างเลยนะ ถ้าอย่างนั้นแล้วมันก็เป็นภาระของเขา ไอ้เราเป็นคนทําบุญใช่ไหม เราก็อยากได้พระที่สะอาดบริสุทธิ์ แต่คนที่เขาต้องการพระ เขาก็ทําอย่างนั้น

เราจะบอกว่าสังคมนี้กว้างมาก แล้วพระนี่มีตั้ง ๔๐๐,๐๐๐ กว่าองค์ แล้วยิ่งพระในสุวรรณภูมิ ในพม่า ในอะไรนี่มีพระตั้งเป็นล้าน คนในล้านคนนี้จะให้เป็นคนดีหมดเลยหรือ ดูสิเรามีการศึกษา นักเรียนนี่เราก็อยากให้ดีหมด แล้วมันสมกับที่ครูอยากให้นักเรียนดีไหม

แล้วทีนี้ที่ว่า “พระทุศีลมันขนาดไหน? อย่างไรถึงเรียกว่าทุศีล? เพราะว่าถ้าผมทําบุญกับพระทุศีลจะไม่ได้บุญ”

เวลาทานขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้านะ เทวดามาถามว่า “ทําบุญที่ไหนแล้วได้บุญ อะไรคือบุญ?”

ท่านบอกว่า “เราล้างถ้วยล้างจาน เศษนํ้าที่มีไขมันลงไปในนํ้า แล้วไอ้พวกสัตว์นํ้ามันได้อาหาร นั่นก็เป็นบุญแล้ว”

แต่ถ้าจะเอาบุญตามความจริงกันล่ะ?

ถ้าจะเอาบุญตามความจริงขึ้นมาก็ต้องมาวัดค่ากันแล้ว เราวัดค่ากันตั้งแต่พระพุทธเจ้าลงมา นั่นถึงจะเป็นเนื้อนาบุญใช่ไหม ทีนี้พอเนื้อนาบุญปั๊บเราก็จะมาที่ว่า “แล้วแค่ไหนถือว่าทุศีล?” แล้วในที่ที่มันไม่มีพระเลย เขาจะหาพระได้อย่างไร

ทุศีลก็คือทุศีล นี้เราจะบอกว่าวินัยคือวินัย แต่เจตนาของคน ความรับรู้ของคน ความต้องการของคน คนเขามีความต้องการระดับนี้ แค่นี้เขาก็ว่าของเขาดี แต่คนที่สะอาดบริสุทธิ์ขึ้นมา เขาก็ต้องการให้มีคุณภาพมากกว่านี้จริงไหม แล้วคุณภาพนี้จะวัดกันตรงไหน

ฉะนั้นพระกับพระกันเองนี่รู้ดี พระกับพระกันเองนี่มองทีเดียวก็รู้ เขาถึงย้อนกลับมาที่เราก่อนไง เพราะศีลนี้เอาไว้บังคับเราก่อน ก่อนที่เราจะพูดว่าใคร เราก็ต้องรักษาเราให้ได้ก่อน ถ้าเรารักษาเราได้ก่อน เราจะไปพูดอะไรใครก็ฟังใช่ไหม อย่างเช่น หลวงปู่มั่น ท่านทําตัวท่านเองมาตลอด ท่านทําตัวท่านเป็นตัวอย่าง แล้วพอท่านพูดออกไปทุกคนถึงได้เชื่อถือ

อย่างพวกเรานี้ นักปฏิบัติทุกคนจะมีทิฏฐิในหัวใจว่า “ฉันเป็นคนแน่ ฉันเป็นคนยอด” ทุกคนมีทิฏฐิในหัวใจหมดเลย แล้วเวลาไปอยู่กับคนที่แบบว่าเป็นตัวอย่างที่ไม่ดีกับเรา เราจะยอมรับไหม ทุกคนก็มีทิฏฐิ อย่างเช่น หลวงปู่พรหม พูดบ่อยเพราะมีในประวัติไง หลวงตาเล่าบ่อย หลวงปู่พรหมเป็นนายร้อย คือว่ามีเงินมาก แล้วแจกหมดเลย แล้วออกบวชทั้งสามีภรรยา พอออกบวชทั้งสามีภรรยา คนผ่านโลกมาเยอะไง อยากปฏิบัติมาก ก็จะไปหาหลวงปู่มั่น ขึ้นไปถึงเชียงใหม่ ไปเจอหลวงปู่มั่นครั้งแรกนะ

นี่สุภาพบุรุษนะ ท่านมาพูดให้หมู่คณะฟังทีหลังไง ไปเจอหลวง-ปู่มั่นครั้งแรกเลย

“โอ้โฮ..ชื่อเสียงคับประเทศไทย ตัวเล็กๆ”

หลวงปู่มั่นรูปร่างท่านไม่ใหญ่ รูปร่างท่านปานกลางไง เราก็คาดหมายเอาไว้เยอะใช่ไหมว่าหลวงปู่มั่นมีชื่อเสียงทั่วประเทศไทยเลย ไปถึงนี่เราก็นึกว่าต้องมีศักยภาพ ต้องมีแสงฉัพพรรณรังสีออกมาตลอด ความคิดของคนมันเป็นอย่างนั้นน่ะ (หัวเราะ) พอไปเจอครั้งแรก “มันก็คนธรรมดานี่แหละ” พอไปเจอครั้งแรก นี่หลวงปู่พรหมท่านคิดขึ้นมานะ แล้วท่านเอามาเล่า ทีนี้หลวงตาเล่าต่อ แล้วเราจําขี้ปากหลวงตามา ท่านบอกว่าพอหลวงปู่พรหมไปเจอหลวงปู่มั่นครั้งแรกเลย

“โอ้โฮ.. ดังทั่วประเทศไทย ศักยภาพขนาดนี้ ตัวเล็กๆ ตัวไม่ใหญ่”

หลวงปู่มั่นท่านรู้แล้วท่านเฉย พอเข้าไปกราบไง

“ดูคนอย่าดูที่เปลือก”

โอ้โฮ..ช็อกเลยนะ

“ดูคนอย่าดูที่เปลือกนอก ดูคนให้รู้จากภายใน”

ตั้งแต่นั้นมา เห็นไหม พอไปอยู่กับหลวงปู่มั่น หลวงปู่มั่นท่านใส่ เพราะหลวงปู่มั่นต้องการฝึกไง หลวงปู่มั่นต้องเคี่ยวขึ้นมาไง หลวงปู่มั่นเคี่ยวเลยนะ เพราะหลวงปู่มั่นท่านรู้ หลวงปู่มั่นนี้ถ้าจะพูดประสาเราว่า “พระพุทธเจ้าเมืองไทย”

หลวงปู่ฝั้นกับหลวงปู่อ่อน ท่านขึ้นไปหาที่เชียงใหม่ ไปพักอยู่ที่วัดเจดีย์หลวง พอไปพักที่วัดเจดีย์หลวงนี่หลวงปู่มั่นมาเลย เพราะหลวงปู่มั่นอยู่ในป่าใช่ไหม หลวงปู่มั่นก็ออกมารับเลย พอหลวงปู่มั่นออกมารับ หลวงปู่ฝั้นท่านถามเอง เพราะหลวงปู่ฝั้นกับหลวงปู่มั่น ท่านรู้จักกันที่อีสานแล้ว พอไปเจอครั้งแรก

“อาจารย์..อาจารย์ มาทําไม?”

“ก็มารับท่านไง”

ช็อกเลยนะ!

“อาจารย์..อาจารย์ มาทําไม?”

เพราะท่านมาอยู่ที่วัดเจดีย์หลวง

“ก็มารับท่านไง”

มารับหลวงปู่ฝั้นกับหลวงปู่อ่อนเข้าไปในป่าแล้วเคี่ยว

เพราะอะไร เพราะตอนนั้นเริ่มต้นจาก หลวงปู่เสาร์ หลวงปู่มั่น เรายังไม่มีบุคลากรของเรา จํานวนพระของเราที่เป็นหลักเป็นชัยยังไม่มี ฉะนั้นท่านต้องฝึกของจริงให้ได้ก่อน ฉะนั้นท่านก็ฝึกหลวงปู่ฝั้น เอาหลวงปู่ฝั้นกับหลวงปู่อ่อนไป พอรับเสร็จแล้วนะเข้าไปในป่า เพราะหลวงปู่ฝั้นกับหลวงปู่มั่นท่านเหินห่างกันไปพักหนึ่ง พอหลวงปู่ฝั้นกับหลวงปู่อ่อนเข้าไปในป่านะ พอไปอยู่ด้วยกันแล้ว โอ้โฮ..เคี่ยวนะ หลวงปู่มั่นท่านว่า “พระเจ้าชู้ พระเจ้าชู้”

เจ้าชู้ที่ไหน เจ้าชู้ที่สีผ้า สีผ้าไม่ได้ย้อมด้วยสีกรัก “พระเจ้าชู้” แล้วฝาบาตรมันประดับมุก ท่านให้ทุบทิ้งเลยนะ ให้หลวงปู่ฝั้นทุบทิ้งเลย แล้วพอท่านว่า “พระเจ้าชู้” นี่หลวงปู่ฝั้นท่านเล่า กรณีครอบครัวกรรมฐาน ถ้ามีสิ่งใดที่เป็นคติ ท่านจะเล่าต่อๆ กันมา

หลวงปู่ฝั้นกับหลวงปู่อ่อน พอโดนว่า “พระเจ้าชู้” นี่เหงื่อแตกพลั่กเลย พอหลุดออกมาจากเทศน์เสร็จ ออกมาถากแกนขนุนใหญ่เลย ถากแกนขนุน ต้มนํ้า ซักผ้าสีนั้นออกให้กลายเป็นสีเศร้าหมอง พระเราอยู่ด้วยการเศร้าหมอง ไม่ได้อยู่ด้วยความเจ้าชู้ ไม่ใช่พระเจ้าชู้ พระขุนนาง นี่ไงพระขุนนาง เวลาฉันนี่ก็ให้ฉันอย่างเห็นภัยในวัฏสงสาร

พูดถึงเวลาเราไปเห็นหลวงปู่พรหมท่านไปอยู่กับหลวงปู่มั่น หลวงปู่มั่นเคี่ยวๆๆ หลวงปู่ฝั้นก็เคี่ยว ท่านใส่เต็มที่เลยแล้วไม่ให้อยู่ด้วย ไล่ออกไป ไล่ให้ไปอยู่รอบนอกเพราะต้องเต็มที่ แล้วมันเป็นป่าสมัยโบราณ ป่าคือป่า ป่ารกชัฏ แล้วป่าอย่างนั้นถ้าศีลมันไม่บริสุทธิ์ขึ้นมา เรื่องจิตวิญญาณมันมาก สัตว์ป่าก็มาก ทุกอย่างก็มาก แล้วเราจะต้องเข้มแข็งของเรา

นี่ครูบาอาจารย์ท่านจะสร้างบุคลากร เพราะตอนนั้นยังไม่มีบุคลากรที่เข้มแข็ง คําว่า “เข้มแข็ง” คือรู้จริง ถ้าไม่รู้จริงแล้วจะไปแก้อะไรใคร รู้จริงเท่านั้นถึงจะแก้ใครได้ นี่พูดถึงครอบครัวกรรมฐาน นี่ไงเวลาเราพูดถึงหลวงปู่มั่น พูดถึงครูบาอาจารย์ โยมนะ ในครอบครัวของโยมเป็นสามีภรรยากัน มีลูกมีเต้าก็อยากให้ลูกเต้าดี อยากให้ทุกคนเป็นคนดี ก็ดีในครอบครัวของโยม แต่หลวงปู่มั่นท่านเอาคนดี เอาพระดี เพื่อศาสนา เพื่อประเทศชาติ เพื่อสังคม เพื่อโลก ไม่ใช่เพื่อเรื่องส่วนตัว

อย่างพวกเรานี้เรามีลูกมีหลาน เราก็อยากให้เป็นคนดีใช่ไหม เรื่องของใคร เรื่องของตระกูลเราใช่ไหม เรื่องของครอบครัวเราใช่ไหม แล้วหลวงปู่มั่น หลวงปู่เสาร์ ท่านทําเพื่อใคร ท่านสร้างบุคลากรก็เหมือนสร้างลูกสร้างหลาน แล้วสร้างมาเพื่อใคร มันไม่ได้สร้างมาเพื่อตัวใครทั้งนั้นเลย แต่สร้างมาเพื่อสาธารณประโยชน์ แล้วเวลาท่านทําของท่านจริงๆ

เวลาพูดถึงหลวงปู่เสาร์ หลวงปู่มั่น ครูบาอาจารย์ เราถึงบอกว่ามันไม่มีเรื่องผลประโยชน์ส่วนตน ไม่มีอะไรเป็นของของใครเลย ท่านทําเพื่อสาธารณะทั้งหมดเลย แล้วไม่ได้ทําธรรมดาด้วย ทั้งเคี่ยว ทั้งเข็ญ การเคี่ยวเข็ญกิเลสนะ ทุกคนก็ว่าตัวเองเก่งทั้งนั้นแหละ แล้วยิ่งภาวนาไป พอไปรู้ไปเห็นอะไรหน่อย รู้จริงไหม..จริง แต่ความรู้นั้นไม่จริง แล้วคนที่ไม่ได้รู้ด้วยจะบอกให้คนที่รู้ บอกว่าให้มันปล่อยวางสิ่งนั้น แล้วมันจะปล่อยได้อย่างไร มันต้องปล่อยวางเป็นชั้นๆ นะ

นี่พูดถึงว่าครูบาอาจารย์ของเรา เห็นไหม เวลามีเป้าหมายอย่างนี้มันก็พยายามสร้างขึ้นมา นี่ขนาดในครอบครัวกรรมฐาน แล้วในปัจจุบันนี้เราไม่อยากจะพูดอะไรเลยล่ะ เราก็อยากจะอยู่คนเดียวเหมือนกัน กูไม่อยากรับรู้เรื่องใครเลย เพราะทิฏฐิมันคนละทิฏฐิ ทิฏฐิมันร้อยแปดพันเก้า ทิฏฐิไม่ใช่ความจริงนะเว้ย

แต่ถ้าเป็น “สัมมาทิฏฐิ ความดําริชอบ” มันจะเข้าไปสู่ธรรม สัมมาทิฏฐินี้เป็นมรรค มีมรรคแล้วถึงมีผล สัมมาทิฏฐินี้เป็นมรรค ต้องมีมรรคก่อน มรรคเป็นเหตุแล้วให้เกิดผล ผลคือธรรม

เห็นไหม ถ้าเป็นสัมมาทิฏฐิมันถึงเป็นมรรค แล้วถ้าเป็นมิจฉาทิฏฐิมันจะไปไหนล่ะ? ทิฏฐินี้เป็นแค่มรรคนะถ้าทิฏฐิถูก จริงไหม? สัมมาทิฏฐิ ปัญญาชอบ งานชอบ เพียรชอบ เป็นมรรค เป็นเครื่องมือ ยังไม่ใช่เป็นผลนะ ถ้าเรามีความชอบธรรม แล้วเราพยายามค้นคว้าของเรา แล้วมันจะเข้าไปสู่ผล อันนี้ทิฏฐิของตัวเป็นอย่างไร แล้วก็ไหลไปตามทิฏฐิเลย มันก็ไปเลยไง

“พระทุศีล แค่ไหนล่ะถึงเรียกว่าทุศีล?”

ถ้าสังคมที่เขาทุศีลก็เรื่องของเขา แต่ถ้าสังคมกรรมฐานเรา แบบว่ามันคุยกันได้ไง ถ้าวันนี้มีเวลานะ ข้างหลังจะพูดเรื่องนี้เยอะมาก คําว่า “สังคมพระ” เขาถามเรื่องนี้มาเยอะมากเลย นี่พูดถึงว่า “ทุศีล” ถ้าเขาบวชมา เขาไม่มีเป้าหมาย เขาก็ทําของเขาอย่างนั้น แล้วเราล่ะ? ฉะนั้นเราต้องเอาตัวเราให้ได้ก่อน

นี่พูดถึงว่าข้อที่ ๑ นะ ทีนี้ข้อที่ ๒

ถาม : ๒. บุคคลที่ถวายเงินทองโดยผ่านหลวงตา ได้บุญหรือเปล่าครับ?

หลวงพ่อ : ได้! ได้…ให้กลับไปย้อนถามประชาชนชาวไทย ย้อนกลับไปถามสังคมไทยทั้งสังคมไทย ว่าผ่านวิกฤติต้มยํากุ้งมานี่ ได้บุญหรือเปล่า...ได้! ได้แน่นอน

“บุคคลที่ถวายเงินทองให้หลวงตาได้บุญหรือเปล่า?”

ได้! ได้บุญ

เขาว่า “ได้บุญหรือบาป?”

บาปมันคืออะไรล่ะ บาปมันคืออกุศล

“ได้บุญหรือบาป เขาว่าได้บาป”

ได้บุญ! บาปน่ะเดี๋ยวไปพิสูจน์กัน พิสูจน์กันได้ ของอย่างนี้มันพิสูจน์กันได้

อันนี้พูดถึงว่า “ทําบุญกับหลวงตาได้บุญหรือเปล่า?”

ได้! การให้ทาน เวลาเรื่องของทานนี่นะ ในลัทธิในศาสนาอื่นเขายังได้เลย แต่ในพุทธศาสนานั้นมันพูดเพื่อบุญกุศลไง เพราะเขาจะให้พูดชัดๆ แต่เดี๋ยวมันจะเป็นประเด็นขึ้นมาเนาะ...ผ่านแล้ว

ถาม : ๓. การที่เราเอาเรื่องพระองค์หนึ่งไปบอกพระอีกองค์หนึ่ง โดยถามว่า “พระท่านเป็นพระดีหรือไม่?” แล้วทําให้เกิดการโต้เถียง อันนี้เข้าข่ายทําให้สงฆ์แตกแยกหรือเปล่าครับ?

หลวงพ่อ : เอาแต่ขี้มาป้ายทุกทีเลยน่ะ (หัวเราะ)

ไอ้นี่มันก็พูดถึงพระพุทธเจ้า เพราะพระพุทธเจ้าท่านพูดอยู่แล้วใช่ไหม พระพุทธเจ้าท่านว่า เวลาวงการพระถ้าเป็นประโยชน์นะ เราเตือนพระเราประจํา เราเคยผ่านสังคมอย่างนี้มา เวลาธุดงค์ไปเจอพระที่ท่านปฏิบัติไม่ชอบ ถ้าลงอุโบสถกัน เราดูพระไตรปิฎกมาแล้ว

ภิกษุวัชชีบุตรเป็นลูกศิษย์ของพระสารีบุตรทั้งหมดเลย แล้วรับเงินรับทอง เขาก็ไปฟ้องพระพุทธเจ้า แล้วพระพุทธเจ้าบอกให้พระสารีบุตรไปจัดการ พระสารีบุตรบอกว่า อู้ฮู..มันนักเลงมาก มันทําลายมาก พระพุทธเจ้าบอกว่าให้เอาพระไปให้มากขึ้น แล้วไปลงพรหมทัณฑ์ ไล่ออกไปให้หมด คือไล่ให้พระองค์นั้นไปจากชาววัชชี ไม่ให้อยู่ที่นั่นไง ถ้าอยู่ที่นั่นจะทําให้ประชาชนที่นั่นไขว้เขว เข้าใจผิดไปหมดไง ก็ให้ไล่ออกไป ไปไล่พระออกจากที่นั่นให้แยกกัน ให้พระกับโยมแยกออกจากกัน

แล้วพระพุทธเจ้าก็เลยเทศน์สอนบอกว่า ในสังคมใด ถ้าสังคมนั้นมีแต่นักเลง ถ้าเราไปพูดอะไรแล้วเดี๋ยวปากแตก พูดอะไรแล้วเดี๋ยวเลือดออก ท่านบอกว่าไม่ต้องพูด ให้เฉยไว้แล้วค้านไว้ในใจ ให้ค้านไว้ในใจเพื่ออะไรรู้ไหม ให้ค้านไว้ในใจเพื่อไม่ให้เป็นเวรเป็นกรรมต่อกันไง

เวลาเราลงสังฆกรรม เป็นวินัยกรรม มันเป็นเวรเป็นกรรมหมดนะ เวรกรรม หมายถึงว่า เวลาเราลงสังฆกรรมใช่ไหม ถ้ามันเป็นนานาสังวาส เขาบอกว่าจะเป็นโมฆะหมดเลย ในนานาสังวาสนั้นจะเป็นโมฆะเป็นโมฆียะ คือ การลงสังฆกรรมนั้นจะไม่เป็นสังฆกรรม แต่ถ้าสังฆกรรมนั้นแยกกัน นานาสังวาสต่างคนต่างลง มันจะเป็นความสามัคคีหมดเลย คือเป็นความดีหมดเลย

ฉะนั้นเวลาเราไปลงนี่มันมีเวรมีกรรม เพราะมันจะเป็นโมฆะ พอเป็นโมฆะนี่มันไม่มีประโยชน์ มันทําให้สะเทือนศาสนาใช่ไหม ให้เราค้านไว้ในใจ คือเขาทํากัน สงฆ์ส่วนใหญ่เขาทํากัน แต่เราไม่ได้ทํากับเขา ให้ค้านไว้ในใจ เราจะไม่มีเวรกรรมอันนั้นร่วมมากับเราไง คือเราไม่รับกรรมอันนั้น คือประสาเราว่าถ้ามันมีความผิด เราก็ไม่มีผลกับอันนั้น นี่พระพุทธเจ้าสอน เพื่อความไม่ให้กระเทือนกันไง

ความไม่ให้กระเทือนนะ ถ้าจัดการได้ให้จัดการ แต่ถ้าจัดการแล้วมันจะขยายไปใหญ่โต เราก็ยังจัดการไม่ได้ใช่ไหม เพราะว่าถ้าเราจัดการไม่ได้มันก็มีผู้ใหญ่จัดการได้ อย่างเช่น พระองค์นี้ พอพ้นอย่างนั้นไปแล้วไปฟ้องพระพุทธเจ้า พระพุทธเจ้าก็จะจัดการ ถ้าเราเองเราไม่มีอํานาจจัดการได้ เราทําไม่ได้แต่เราไม่ไปร่วมทําความผิดไปกับเขา เราค้านไว้ในใจ คือในใจเราไม่เห็นด้วย แล้วเขาทําสิ่งใดเราอยู่กับเขาเราก็ไหลไปตามนั้น แต่เราไม่เห็นด้วย แล้วถึงเวลาเราชิ่งออกเลย นี่พูดถึงในธรรมของพระพุทธเจ้า

ทีนี้พูดถึงเวลาที่ว่า เอาเรื่องของพระองค์หนึ่งไปถามพระอีกองค์หนึ่ง ถ้าเราถามแล้วมันเกิดการโต้เถียงกัน การโต้เถียงนั้นมันเป็นการโต้เถียงด้วยธรรมหรือด้วยกิเลส ถ้าด้วยธรรม ด้วยเหตุด้วยผล มันจะฟังกัน เพราะเรานี่เวลาเราคุยกันเรื่องเหตุผล ถ้าเหตุผลมันเหนือกว่าเราก็ต้องยอมรับ เพราะเวลาเราปฏิบัติใช่ไหม เวลากิเลสเกิด เห็นไหม เวลาเราภาวนาไปแล้วไปเจอ

“เห็นจริงไหม...จริง...แต่ความเห็นนั้นไม่จริง”

“เห็นจริงไหม...จริง” นี่เวลาเถียงกัน แล้วจริงหรือไม่จริงล่ะ แต่เราว่าเราจริง พอเราจริงเราก็เสียหาย แต่ถ้าเราไม่จริง “เห็นจริงไหม...เห็นจริง แต่ความเห็นนั้นไม่จริง” ถ้าเราพิจารณาแล้วไม่จริง ถ้าไม่จริงเราก็ปล่อย ถ้าเราพิจารณาของเราได้

ฉะนั้นเวลาด้วยเหตุด้วยผล เวลาพิจารณาด้วยปัญญามันจะเป็นอย่างนี้ เวลาเกิดขึ้นมามันมีอวิชชา มันมีความเห็นผิดในใจเราแน่นอน เพราะเรามีอวิชชาอยู่แล้ว แต่เราพิจารณาของเราไป อย่างที่ว่า “กายไม่ใช่เรา เราไม่ใช่กาย” มันปล่อยมาตั้งแต่บ้าน มันยังไม่ภาวนาเลย มันก็บอกว่ากายไม่ใช่เราอยู่แล้ว เวลาไปภาวนาเสร็จแล้ว “เออ..ไม่ใช่เราๆ” สักพักหนึ่ง “เอ๊อะ..ไม่มีอะไรขึ้นมาเลย” คือเราไปสมอ้างกันเองไง เวลาภาวนานี่ให้คะแนนตัวเองไปก่อนแล้ว ๙๙ เปอร์เซ็นต์ เวลาไปนั่งผลัวะ! “โอ้โฮ..กายก็ไม่ใช่เรา เราก็ไม่ใช่กาย”

ไม่ใช่ที่ไหน...ก็ไม่ใช่ที่ความคิดไง แต่ในหัวใจก็ยังบอกว่า “กูไม่รู้เรื่อง” กิเลสมันยังไม่ได้กระเทือนเลย

นี่ไงเวลาโต้เถียงกัน ถ้าโต้เถียงด้วยเหตุผลนะ ทีนี้การโต้เถียงด้วยเหตุผล อย่างเช่น หลวงตาท่านทําเป็นตัวอย่างบ่อย ถ้ามีอะไรในวงการสงฆ์ท่านจะไม่ค่อยพูด ท่านจะเข้าไปหาคนนั้นตัวต่อตัวแล้วท่านคุยกัน ถ้าคุยแล้วเขาไม่ฟังท่านก็เฉยเลยว่าไม่ใช่เรื่องของเรา..ไม่ใช่เรื่องของเรา.. คือบางอย่างมันแก้ไขไม่ได้หรอก

ดูสิ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้พระเทวทัตบวชมา แล้วพระเทวทัตมาทําลายศาสนาขนาดไหน แต่นั่นมันก็เพราะว่าเรื่องเวรเรื่องกรรม เห็นไหม ชูชกกับพระเวสสันดรก็มาด้วยกันใช่ไหม มันเป็นคู่เวรคู่กรรม สร้างกันมาตั้งแต่ต้นตั้งแต่ปลายมา คู่กันมาตลอดเลย เป็นพระเวสสันดรกับเป็นชูชก แล้วพอมาถึงเป็นพระพุทธเจ้า ก็เป็นพระพุทธเจ้ากับพระเทวทัต อ้าว..ก็มันมีเวรมีกรรมกันมา จะให้ทํายังไง มันมีเวรมีกรรม แต่เวรกรรมดี พระพุทธเจ้าก็เป็นพระพุทธเจ้าไป ชูชกก็มาเป็นพระเทวทัตซะ ก็มันมีกรรมมา แล้วจะให้ทําอย่างไรล่ะ

นี่ก็เหมือนกัน แต่บางที... คําว่า “บางที” หมายถึงว่า ถ้าเราไม่มีสายตาที่ยาวไกลใช่ไหม เราเห็นว่าเป็นพระดีหรือพระไม่ดี เราก็คุยกันก่อน แต่ถ้าเขาดื้อเขาไม่ฟัง อันนั้นก็เหมือนเวรกรรม ธาตุ มันมีที่มาที่ไปไง

ฉะนั้นถ้าแบบว่าเอาพระองค์หนึ่งไปบอกพระอีกองค์หนึ่ง แล้วเขาโต้เถียงกัน เวลาเราพูดนี่นะ เอาพระองค์หนึ่งมาบอกพระสงบ พระสงบก็พูดบ่อยเลย (หัวเราะ) ไอ้ที่เราพูดนี่เราพูดเป็นทางวิชาการ คือ พูดให้รู้ถูกรู้ผิด ให้พวกโยมไม่เป็นเหยื่อเท่านั้นเอง แต่สังเกตได้ไหมว่าเราเคยทําอะไรมากไปกว่านี้ไหม เราเคยทําอะไรเกินเลยไปกว่าสิ่งที่เป็นทางวิชาการ พูดเพื่อเหตุผล เราพูดเท่านี้แหละด้วยเหตุผล แต่โยมก็จะบอกว่าเหตุผลของหลวงพ่อนี่ อู้ฮู..แรงมากเลย

ถ้าจะบอกว่า “ไปไหนมา สามวาสองศอก” มันก็ไม่ได้เรื่อง ก็ต้องพูดด้วยเหตุผลที่ชัดเจน ทีนี้พอชัดเจนขึ้นมา มันอินเกินไปมันก็ออกมาอย่างนี้แหละ เป็นยังไงล่ะ มันเป็นสันดาน อันนี้พูดถึง “พระองค์หนึ่งไปบอกพระอีกองค์หนึ่ง” จบ

มันอยู่ที่เราจะใช้สอย พระองค์หนึ่งกับพระอีกองค์หนึ่งนี่เราจะใช้เป็นประโยชน์หรือไม่เป็นประโยชน์ ถ้าเราใช้เป็นประโยชน์ พระองค์หนึ่งไปบอกพระอีกองค์หนึ่งก็เป็นประโยชน์ แต่ถ้าเราใช้สอยในทางที่ผิด ยุแยงตะแคงรั่ว จากพระองค์หนึ่งมาบอกพระอีกองค์หนึ่งมันก็พัง มันอยู่ที่เราจะใช้ เราจะใช้เป็นประโยชน์หรือใช้เป็นโทษ ถ้าใช้เป็นประโยชน์มันก็เป็นประโยชน์ ถ้าใช้เป็นโทษมันก็เละ

ถาม : ๔. ศึกษาไปนานๆ ผมไม่กล้ากราบพระเลยครับ จะทําบุญกับพระมั่วซั่วเลยก็กลัวจะเป็นพระที่ศีลไม่สมบูรณ์ ก็เลยจ้องจับผิดพระมาตลอด ผมก็เลยอึดอัดหัวใจมากครับ

หลวงพ่อ : นี่ผลมันก็บอกอยู่แล้ว อันนี้เราก็ต้องเลือกของเราเอง

นี่พูดถึงข้อ ๔. นะ ข้อ ๕. กับข้อ ๖. นี่พูดไม่ได้เลย (หัวเราะ) ข้อ ๕. กับข้อ ๖. นี่นะเราจะบอกว่า ต้นไม้นี่เขาจะต้องขึ้นจากโคนต้นไปปลายต้น ไม่เคยเห็นต้นไม้ที่ไหน มีใครบ้างที่จะเก็บผลไม้แล้วกระโดดขึ้นไปปลายแล้วก็ลงมาโคนต้น เราไม่เคยเห็นนะ ไม่เคยมีคนที่แบบว่าเวลาขึ้นต้นไม้ขึ้นจากยอดไม้ลงมาโคนไม้ ไม่เคยมี คนที่จะขึ้นต้นไม้เห็นมีแต่ขึ้นจากโคนต้นขึ้นไปบนต้นไม้ คนที่ขึ้นต้นไม้จากปลายต้นมาถึงโคนต้น เราไม่เคยเห็น นี่พูดถึงข้อ ๕. กับข้อ ๖. นะ ไม่พูดถึงเขา ไม่ตอบ

ถาม : ๗. ผมดีใจมากที่หลวงพ่อยังมีความเห็นต่างออกไป เพราะผมรู้สึกอึดอัดหัวใจเหลือเกิน ไม่รู้จะไปปรึกษาใคร เพราะปัญญาผมยังไม่ถึง ยังอยู่ในขั้นทาน กิเลสหนาอยู่ครับ

หลวงพ่อ : นี่เขาบอกว่าเขาปฏิบัติมา แต่ก็ไม่รู้ว่าเป็นแผนลวงหรือเปล่าเนาะ ไม่รู้ว่าหน้าม้าเขียนให้พูดหรือเปล่า (หัวเราะ)

จบนะ! ข้อต่อไป อีกหน่อยเนาะ ขออีกหน่อยหนึ่ง เพราะปัญหามันทิ้งไว้เยอะมากเลยล่ะ ไม่อึดอัดเนาะ ขออีกนิดหนึ่ง

ถาม : ๓๘๔. เรื่อง “การสมาทานศีลสําคัญหรือไม่?”

กราบนมัสการท่านอาจารย์ที่เคารพอย่างสูง (กราบขอคําตอบชัดๆ อีกแล้ว) กราบขอคําตอบชัดๆ เกี่ยวกับการรักษาศีล ปฏิบัติธรรม เห็นคนไปวัดปฏิบัติธรรม แต่ไม่เคยสมาทานศีลเลย ไม่ว่าศีล ๘ หรือศีล ๕ อย่างนี้จะถือว่ามีศีลหรือยังครับ?

และในกรณีแม่ชีอยู่วัดไปนานๆ ศีลอาจหลุด อาจขาด อาจบกพร่องบ้าง อย่างนี้ควรปฏิบัติอย่างไร ต้องสมาทานศีลวัตรเอาเอง หรือเพียงแต่แค่ตั้งจิตเอาเองว่า ต่อไปจะเพียรพยายามรักษาศีล ๘ ข้อ ไม่ให้บกพร่อง ไม่ให้ทําลาย แค่นี้ก็ได้หรือไม่ โดยไม่จําเป็นต้อง อะหัง ภันเต

หลวงพ่อ : เวลาเราประพฤติปฏิบัติ เริ่มต้นจากอนุบาล พื้นฐานนี่เรามาจากใคร โดยปัจจุบันนี้ เราดูข่าวอยู่ประจําเหมือนกัน ตอนนี้การศึกษาวันอาทิตย์ นักเรียน เด็กๆ มันสอบกันเป็นล้านนะ ถ้ามันสอบกันเป็นล้านเขาก็ต้องสอนอย่างนี้ เวลาเขาสอนเด็กๆ นะ เรื่องทางศาสนานี้เขาก็จะสอนศาสนพิธี สอนศาสนธรรม

คําสอนอย่างนี้ถูก คําสอนอย่างนี้เพราะเราต้องมีหลัก ศาสนพิธี มันก็ต้อง อะหัง ภันเต ขอศีลอะไรต่างๆ อันนี้คือพิธีการ ทีนี้วิธีการมันเป็นวิธีการไง แต่ในหลักความจริงของกรรมฐานเราไม่เคยให้ศีล หลวง-ตาไม่ให้ศีล ที่ไหนก็ไม่ให้ศีล ถ้าให้ศีลแล้วคนมันจะติดศีล หลวงตาบอกว่า “เวลาให้ศีลไปแล้วมันได้ศูนย์”

มันไม่ได้ศีล มันได้ศูนย์ นี่เพราะเราไปขอศีลกันเราเลยได้ศูนย์ไง แต่ถ้าเราไม่ขอศีลนะเราได้ศีล เพราะศีลเป็นความปกติของใจ ศีลมันมีอยู่แล้ว ธรรมดามันมีอยู่แล้ว เพียงแต่ว่าศาสนพิธี ศาสนธรรม เขาสอนมาเป็นวิธีการไง อะหัง ภันเต ใช่ไหม ขอศีล..ขอศีล ความจริงขอศีลนี่คือเขาให้พระเป็นพยานเท่านั้น

เราจะเปรียบเทียบอย่างนี้นะ เปรียบเทียบว่าในชามข้าว เห็นไหม เรามีชามข้าว แล้วเราก็ต้องมีอาหารใช่ไหม เราบอกว่าเราขอศีลก็คือเราขอชามข้าว แล้วก็ถือชามข้าวไปถือชามข้าวมา ไม่มีอะไรในชามข้าวเลยนะ แต่ถ้าเราไม่ต้องมีชามข้าว เรามีอาหาร อาหารนี่เราก็สามารถกินได้ตลอดเลย

นี่ก็เหมือนกัน โดยหลักปฏิบัติ ถ้าเป็นพิธีกรรมต่างๆ ต้องขอศีลไหม...ต้อง มันจริงตามสมมุติ มันต้องมี อย่างเช่น เราเกิดมามีพ่อแม่ไหม...มี เป็นพระก็มีพ่อแม่นะ เราเกิดมานี่เรามีพ่อมีแม่ของเราโดยความเป็นคน พอเราบวชเป็นพระ เราก็มีพ่อแม่เป็นอุปัชฌาย์ เรามีพ่อแม่หมดนะ พ่อแม่เราก็มี นี่มันไม่ลืมไง

ฉะนั้นถ้าเป็นสมมุติ ศีลต้องขอไหม...ขอ มันเป็นสมมุติ แต่เวลาปฏิบัติขึ้นมาแล้ว ถ้าขอศีล มันจะขออย่างไร เวลาพระเราผิดศีลนะให้ปลงอาบัติ ฉะนั้นเวลาแม่ชีไปอยู่ที่วัดอาจศีลหลุด แม่ชีก็ต้องไปต่อศีล ไปขอศีลกับพระ เพราะแม่ชีปลงอาบัติไม่ได้ ฉะนั้นถ้าแม่ชีศีลหลุด อันนี้มันต้องอยู่ที่หัวหน้าจริงไง ถ้าหัวหน้าไม่จริงตรงนี้มันจะสับสน

เขาจะบอกว่า “ไม่ต้องขอศีล ไม่ต้องอะไร” เราเจอมามากนะเวลาเที่ยวไป พระหลายๆ องค์จะบอกว่า “เอาแบบหลวงปู่ตื้อ หลวงปู่ ตื้อทําอะไรก็ได้” หลวงปู่ตื้อท่านทําประสาท่านนะ เราเห็นพวกนี้แล้วรับไม่ได้ เขาบอกว่า “จะเอาแบบหลวงปู่ตื้อ” คือเอาสะดวกไง เอาศีลอัตโนมัติ ถ้าเอ็งจะเอาแบบหลวงปู่ตื้อได้ เอ็งก็ต้องนั่งแบบหลวงปู่ตื้อได้ก่อน หลวงปู่ตื้อท่านนั่งสมาธิทีหนึ่ง ๗ วัน ๗ คืน

เวลาหลวงปู่ตื้อทําดีไม่พูดถึงนะ แต่เวลาหลวงปู่ตื้อท่านอัตโน-มัติมันก็จะอัตโนมัติด้วย อะไรก็หลวงปู่ตื้อ..หลวงปู่ตื้อ..

หลวงปู่ตื้อท่านเป็นพระอรหันต์นะ ท่านได้อภิญญา ๖ นะ ท่านเป็นมือขวาของหลวงปู่มั่นนะ หลวงปู่มั่นมีอะไรท่านจะให้หลวงปู่ตื้อไปพิสูจน์ทั้งนั้นนะ คนอย่างนั้นเขาเรียกว่า “สติวินัย” มันพ้นไปจากธรรมวินัยแล้ว พวกเราจะไม่จาบจ้วง ไม่ไปดูหมิ่นโดยเป็นบาปอกุศลเลย นี่ล่ะพระอริยเจ้า ใครดูหมิ่นพระอริยเจ้า ใครเพ่งโทษพระอริยเจ้า ตกนรกอเวจี

แต่ไอ้พวกเรามันไม่ได้หมิ่นพระอริยเจ้า จะเกาะหลังพระอริยเจ้า เห็นหลวงปู่ตื้อทํา กูก็อ้างว่า “กูจะทําบ้าง..กูจะทําบ้าง..” แล้วเวลาหลวงปู่ตื้อปฏิบัติ มึงไม่ปฏิบัติบ้างล่ะ

นี่พูดถึงข้อนี้ก่อน เพราะถ้าไม่อย่างนั้นแล้วคนโฉเกมันเยอะ ไอ้พระโฉเก พระมันจะเอาตาม ฉะนั้นพอเราบอกว่าไม่ต้องทําเลย โอ้โฮ..พระมันยิ้มเลยนะ “หลวงพ่อสงบก็บอกว่า ไม่ต้องทํา..ไม่ต้องขอศีล..”

ต้องขอ! ต้องขอ! ต้องขอในพิธีกรรมนะ แต่มาที่วัดนี้ โทษนะ..พวกโยมมาปฏิบัติ บางคนมาจะขอศีล ๘ แล้วเราบอกว่า “ไปขอเอาจากพระพุทธรูป”

แบบว่าให้มันจริงจังไง ถ้าโยมจริงจังขึ้นมานะ โยมมีศีลโดยปกติอยู่แล้ว ถ้ามีโดยปกติอยู่แล้วเราปฏิบัติเลย นี่พูดถึงว่า “ต้องขอศีลไหม ให้ตอบชัดๆ ในเรื่องการปฏิบัติธรรม”

มันตอบชัดๆ ไม่ได้ เพราะอะไร เพราะคุณภาพของคนมันไม่เหมือนกัน ถ้าให้ตอบชัดๆ นะ ถ้าคนคุณภาพ อย่างเช่น เหล็ก เห็นไหม ธาตุเหล็ก ก็ยังมีที่คุณภาพดีและคุณภาพไม่ดี แล้วคนมันไม่เหมือนกัน เจตนาคนมันไม่เหมือนกัน

เวลาครูบาอาจารย์ท่านอุตส่าห์สมบุกสมบันมา ท่านพยายามต่อสู้มา เพื่อให้พวกเราได้ปฏิบัติอย่างเต็มเม็ดเต็มหน่วย อะไรท่านก็พยายามเปิดทางให้..เปิดทางให้.. หลวงปู่มั่นท่านเปิดทางไว้ให้หมดเลย แล้วเราก็อาศัยช่องทางที่หลวงปู่มั่นเปิดทางไว้ให้ เอามาเป็นสินค้าหากินกัน เราไม่ได้เอาที่หลวงปู่มั่น ครูบาอาจารย์ ท่านเปิดช่องทางไว้ให้มาเพื่อประพฤติปฏิบัติ เปิดช่องทางนั้นให้เรามาจริงจังกับเรา

พอหลวงปู่มั่นท่านเปิดช่องทางไว้ให้ มันก็เลยกิเลสสวมรอยเลย ไม่ต้องขอศีล ไม่ต้องทําอะไร จะนอนตีแปลง แล้วก็บอกว่า “โยม ตอนเช้าๆ นี่จะต้องเอาหูฉลามนะหูฉลาม ไม่ใช่หูฉลามกินไม่ได้ มันไม่ตรงกับธาตุขันธ์”

โอ้โฮ..มันเกินไป เช้าขึ้นมาก็ต้องหูฉลามนํ้าแดงนะ มันดีกับธาตุขันธ์ มันภาวนาดี นี่เวลาสิ่งที่เป็นประโยชน์กับตัวกลับไม่เห็น

ทีนี้คําว่าชัดๆ นี่ชัดๆ ตรงไหน คุณภาพของคน คุณภาพของจิต คุณภาพต่างๆ มันไม่ตรงกัน แล้วเราจะมาว่าเอาให้มันชัดๆ ตรงไหนล่ะ ฉะนั้นเราต้องดูที่ประโยชน์กับเรา

อันนี้เอาแค่นี้ก่อน เดี๋ยวจะไปข้างหน้า ข้างหน้าจะมีปัญหา อันนี้ก่อน

ถาม : ๓๘๕. เรื่อง “ขอให้เปิดบัญชีของวัดบ้าง โยมอยากทําบุญ”

โยมไปที่วัดครั้งหนึ่งเมื่อตอนปีใหม่ ตอนเด็กๆ พ่อแม่เคยพาไปฟังเทศน์หลวงปู่หล้า หลวงตามหาบัว บ่อยๆ แต่ไม่ค่อยรู้สึกอะไรเลย รู้แต่ว่าไปทําบุญ พออายุ ๔๐ ทุกข์เกิดขึ้นกับตัว พอฟังธรรมแล้วมันใช่ ไม่มีคําถามที่พ่อแม่ครูอาจารย์สอนผิด เพราะมันถูกหมด คือต้องรับกรรมที่เคยทําไว้ ไม่ว่าตั้งแต่ชาตินี้หรือชาติหน้าใช่ไหมคะ?

หลวงพ่อ : ใช่! ไอ้เรื่องอยากทําบุญ เปิดบัญชีวัดอะไรนี่เราไม่ทํา เราไม่ค่อยอยากทํา เพราะว่าหลวงตาท่านไปทําที่ไหนก็แล้วแต่นะ ท่านบอกว่า “เห็นแก่หัวใจของคนมากกว่า” ไปไหนท่านทนทุกข์ไปเพื่อนํ้าใจของคน นํ้าใจของคนมันสําคัญกว่าปัจจัยเครื่องอาศัยทั้งหมด ไอ้ที่ทําบุญนั้นเป็นแค่ปัจจัยเครื่องอาศัย ฉะนั้นสิ่งที่ว่าครูบาอาจารย์ท่านทําเพราะท่านเห็นค่าของนํ้าใจ

ฉะนั้นบางอย่าง ค่าของนํ้าใจมันก็ส่วนค่าของนํ้าใจ คนมันมีหลายประเภทใช่ไหม มันก็อ้างว่าค่าของนํ้าใจ หลิ่วตาข้างหนึ่งนะ แล้วก็บอกว่า “ไม่อยากได้ ไม่อยากได้” นี่ก็เหมือนกัน ถ้าไม่อยากได้เราก็เป็นอย่างนี้

มันมีพวกลูกศิษย์ เขาเห็นโทษของการที่ว่าเงินทองมันเป็นของอันตราย เขาพยายามจะสร้างตู้บริจาคมาให้เยอะแยะเลย เราเอาทิ้งหมดเลย เราบอกว่าถ้าเอาตู้บริจาคมาตั้ง เราอายน่าดูเลย มันเหมือนกับโรงหนังเลย มึงจะเข้าโรงหนังต้องซื้อตั๋วก่อน ไอ้นี่จะมาวัดก็ต้องหยอดตู้ก่อน กูรับไม่ได้..กูรับไม่ได้..

ใครจะมีนํ้าใจทํา นั่นมันสิทธิของเขา ประโยชน์ของเขา เขาจะทําก็เรื่องของเขา แต่ไอ้เราจะมาเปิดช่องเพื่อจะทําเรื่องอย่างนี้เราทําไม่ได้ มีคนเห็นโทษนะ ทําตู้บริจาคมาให้เลย เขาบอกว่าเรื่องเงินทองมันเป็นสิ่งล่อใจ มันกลัวจะเสียหายไง จะเอามาตั้งไว้ แล้วเราบอกว่าเรารับไม่ได้ ถ้าตั้งไว้อย่างนี้นะกูไปเลย กูรับไม่ได้ มึงเห็นกูเป็นสัตว์ประหลาด ละครสัตว์ เวลามาต้องหยอดตังค์ก่อนไง ใครจะดูละครสัตว์ต้องเอาตังค์หยอดตู้ แล้วจะได้เห็นละครสัตว์นั่งอยู่นี่ กูรับไม่ได้

นี่ก็เหมือนกัน เปิดบัญชีๆ นี่พูดประสาเราเขาคุยกัน เขาทําเพื่ออํานวยความสะดวกไง แต่ส่วนใหญ่เราไม่ค่อยทํา ไม่ทําหรอก เพียงแต่ใครจะถามมาก็เรื่องของเขา ไอ้นี่คือเขาตั้งใจไง มีหรือไม่มีเราก็อยู่ได้ มีหรือไม่มีเราก็กระเสือกกระสนของเราไปได้ ชีวิตนี้มีค่ากว่าทุกๆ อย่าง อย่างอื่นไม่มีความหมาย ไม่มีความหมายจริงๆ

เดี๋ยวจะคุยโม้ไปหน่อย อันนี้มันจะยาว แล้วเราค่อยๆ คุยกันนะ อันนี้เราค่อยๆ คุยกัน จะเคลียร์ปัญหานี้ เขาดีมากแต่เขามีความกังวลกับศาสนา

ถาม : ๓๘๖. เรื่อง “ขอธรรมะ คําแนะนํา ที่ให้สติการทําหน้าที่ลูกหลานชาวพุทธ รักษาสืบทอดพระศาสนา ตามคําสอนของพ่อแม่ครูอาจารย์”

ก่อนอื่นโยมก็ต้องกราบขอบพระคุณท่านอาจารย์อีกครั้ง ที่เมตตาได้ให้ธรรมะข้อคิด หลังจากโยมได้เขียนจดหมายมา กราบขอบพระคุณพระอาจารย์ที่ตอบ และให้คําแนะนําอุบายในการภาวนา

หลวงพ่อ : นี่เขาเคยถามปัญหามาเนาะ เราจําไม่ได้หรอก เราตอบตามนี้แหละ คือเขาอาศัยคําเทศน์ของเรานี่แหละ แล้วกลับมาย้อนถามเรา เขาบอกว่าเพราะเราเทศน์นี่เขาเห็นด้วยไง

ถาม : จากเรื่อง “ธรรมะขอเอา” เทศน์วันที่ ๒๗ มีนาคม ๒๕๕๔ ตอนหนึ่งที่พระอาจารย์ได้เทศน์ไว้สะดุดใจมาก โดยโยมขออนุญาตอ้างอิงดังนี้

“...เราเป็นชาวพุทธด้วยกัน องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าฝากพระศาสนาไว้กับพุทธบริษัท ๔ ฝากไว้นะ ‘มารเอย เมื่อใดภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกาของเราไม่เข้มแข็ง ไม่สามารถกล่าวแก้คําติฉินนินทาจากลัทธิอื่นๆ เราจะไม่ยอมนิพพาน’

ฉะนั้นเราเป็นชาวพุทธด้วยกัน เราจะคุยกันด้วยเหตุด้วยผล กาลามสูตร พระพุทธเจ้าบอกไม่ให้เชื่อ ไม่ให้เชื่อแม้แต่ใครพูดทั้งสิ้น เราจับสิ่งนั้น ประเด็นนั้น คําว่าไม่ให้เชื่อนะ ไม่ให้เชื่อที่ว่า เราเชื่อแล้วเรางมงาย เวลาเราฟังเสร็จแล้วเรากลับไปคิดนะ ฟังแล้วกลับไปคิดไปใคร่ครวญว่าจริงไหม เราปฏิบัติจริงไหม แล้วเราเอามาเทียบเคียง

เห็นไหม พระพุทธเจ้าให้เชื่อตรงนี้ ให้เชื่อประสบการณ์จริง ให้เชื่อจากการปฏิบัติ ไม่ให้เชื่อเพราะครูบาอาจารย์พูด แม้แต่ครูบาอาจารย์พูด มันเป็นจริตนิสัย ไม่เหมือนกัน แต่สุดท้ายพอถึงปลายทางก็เหมือนกัน กรณีอย่างนี้มันสําคัญ…”

เนื่องจากในระยะนี้มีประเด็นเรื่องความถูกต้องของประวัติหลวงตา ที่เกี่ยวโยงกับการปฏิบัติธรรมของหลวงปู่มั่นที่ถํ้าสาริกา และการปฏิบัติธรรมของหลวงปู่เจี๊ยะก่อนที่ท่านจะเดินทางมากราบหลวงปู่มั่น ซึ่งโยมเห็นด้วยว่าต้องกระทําด้วยความรอบคอบ รักษาความถูกต้อง ไม่ให้ธรรมของครูบาอาจารย์คลาดเคลื่อน

แต่เท่าที่สังเกตเห็นถึงการกล่าวอ้างบทความที่เขียนโดยฆราวาส (เขาระบุชื่อด้วย แล้วระบุเว็บไซต์ด้วย แอนตี้วิมุตติ) ซึ่งภายในมีการอ้างชื่อครูบาอาจารย์มาวิจารณ์ด้วยข้อความที่ไม่สํารวมนัก ซึ่งนําไปสู่การวิจารณ์ในลักษณะที่ไม่เหมาะสมเท่าไรนัก ในความคิดเห็นส่วนตัว หากผิดประการใดโยมขอน้อมรับผิดนั้น และขอขมาไว้ที่นี้

(อันนี้น่าคิดมากเลย) โยมเองการได้เข้ามาในพระพุทธศาสนานี้ ก็ไม่ได้เข้ามาพร้อมกับทะเบียนเกิด ผ่านกระบวนการทดลองปฏิบัติ และตัดสินใจเลือกที่จะเป็นชาวพุทธด้วยตัวเอง ถึงแม้จะไม่ได้รับการยอมรับจากครอบครัวก็ตาม...

หลวงพ่อ : แหม..คํานี้มันกินใจ! นี่เขาไม่ใช่ชาวพุทธมาก่อนนะ แต่เขามาเป็นชาวพุทธ

ถาม : ...ทุกวันนี้โยมกราบเคารพสํารวมระวังความประพฤติต่อพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ ก็เพราะเห็นค่าความสําคัญของธรรมแท้ และเสียดายที่สภาพสังคมทั่วไปมีแต่เปลือก และความบิดเบือนของพระศาสนา ดีใจที่มีกลุ่มคนพยายามช่วยกันปกป้องรักษาความถูกต้องของพระศาสนา

แต่บางครั้งก็รู้สึกว่า ภายใต้การทําหน้าที่ช่วยเผยแผ่ ปกป้องความถูกต้อง เราลืมความเมตตาต่อเพื่อนมนุษย์ด้วยกัน ลืมสํารวมกาย วาจา ใจ ลืมศีล ลืมรักษาความปกติหรือเปล่า ถึงแม้จะมีทิฏฐิที่ต่าง แต่ทุกคนก็เป็นคนที่เดินทางในวัฏสงสาร มีโอกาสหลงผิด และมีโอกาสรู้ได้เช่นกัน

ข้อเขียนที่เขียนโดยฆราวาสที่ยังเต็มไปด้วยกิเลส ย่อมต่างจากคําแนะนําคําตักเตือนของครูบาอาจารย์ที่ผ่านการต่อสู้ชําระกิเลส สละเป็นสละตาย แม้บางท่านบางองค์จะโผงผาง รุนแรง แต่ก็เป็นข้อความที่เต็มไปด้วยธรรมและความหวังดีอย่างแท้จริง

โยมใคร่ขอทําข้อคิดขยายความจากพระอาจารย์ เพื่อเป็นหลักใจในการทําหน้าที่ลูกหลานชาวพุทธ รักษาสืบทอดพระศาสนา ว่าด้วยเรื่อง

ข้อที่ ๑. เราเป็นชาวพุทธด้วยกัน องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าฝากศาสนาไว้กับพุทธบริษัท ๔ ไว้นะ “มารเอย เมื่อใดภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกาของเราไม่เข้มแข็ง ไม่สามารถกล่าวแก้คําติฉินนินทาจากลัทธิต่างๆ เราจะไม่นิพพาน”

ข้อที่ ๒. เราเป็นชาวพุทธด้วยกัน เห็นไหม เราคุยกัน ปรึกษากัน อย่าเอาทิฏฐิมานะมาสิ เราเป็นผู้เดินทางด้วยกัน เรามีสิ่งใด เราปรึกษากัน เราช่วยเหลือเจือจานกัน ฉะนั้นเราเป็นชาวพุทธด้วยกัน เราคุยกันด้วยเหตุด้วยผลสิ

ข้อที่ ๓. กาลามสูตร พระพุทธเจ้าบอกไม่ให้เชื่อ ไม่ให้เชื่อแม้แต่ใครพูดทั้งสิ้น เราจับสิ่งนั้นเป็นประเด็น คําว่าไม่ให้เชื่อ ไม่ให้เชื่อที่ว่าเราเชื่อแล้วงมงาย เวลาเราฟัง เราฟังเสร็จแล้วเรากลับไปคิดนะ ฟังแล้วกลับไปคิดใคร่ครวญว่าจริงไหม เราปฏิบัติจริงไหม แล้วเราเทียบเคียง เห็นไหม พระพุทธเจ้าให้เชื่อตรงนี้ ให้เชื่อประสบการณ์จริง ให้เชื่อการปฏิบัติ ไม่ให้เชื่อครูบาอาจารย์พูด แต่ครูบาอาจารย์พูดนะ มันจริตนิสัย ไม่เหมือนกัน (นี่คําพูดเราไง)

ข้อที่ ๔. การทําเพื่อประโยชน์สังคม เพื่อประโยชน์สําหรับนักปฏิบัติ ประโยชน์เพื่อศาสนาให้มั่นคง

กราบขอบพระคุณพระอาจารย์เป็นอย่างสูง

หลวงพ่อ : อันนี้คงเขียนมาก่อนเราพูดไปเรื่อง “หมาของหลวง-ตา” เนาะ พอเรื่องหมาของหลวงตาออกไปคงช็อกเลย ผิดหวังกับหลวงพ่อมากเลย หลวงพ่อพูดซะดี๊ดี แต่เวลาหลวงพ่อออกทีหนึ่งอย่างกับฟ้าผ่าเลย (หัวเราะ)

ดี๊ดีเพราะว่าเราอยู่กับครูบาอาจารย์มา เราเห็นความทุกข์ความยากของครูบาอาจารย์มา แล้วเราสะเทือนใจ เวลาเราปฏิบัติ เวลาเราทุกข์เรายาก เราจะคิดถึงหลวงปู่มั่นตลอด เพราะว่าหลวงปู่มั่นทุกข์กว่าเราหลายร้อยเท่า พระพุทธเจ้าทุกข์กว่าเราหลายร้อยเท่า ฉะนั้นความทุกข์ของเรานี่ถือเป็นของเล็กน้อย

ดูสิ หลวงปู่มั่น ท่านเอาแม่มาอยู่ด้วยพักหนึ่ง แล้วเวลาไปอยู่ที่ไหน ไปอยู่ในป่ามันลําบาก ก็ไปกั้นร้านไว้ข้างบนเป็นคอกไว้ให้แม่อยู่ แล้วเสือมันจะมากินไง สุดท้ายท่านเป็นกังวลมาก ท่านก็เอาแม่กลับไปส่งบ้าน บอกว่า “ไม่ได้ มันเป็นกังวล”

คิดดูสิ พ่อแม่ของท่าน ท่านก็รักของท่านนะ แต่ท่านก็พยายามช่วยเต็มที่ แต่ช่วยในนามของพระ เราถึงบอกว่า เราเห็นถึงเจตนา ถึงการเสียสละ ถึงการที่ไม่เห็นแก่ตัวของหลวงปู่มั่น ของครูบาอาจารย์เรา เราซึ้งมาก

ฉะนั้นเวลาที่บอกว่า “เราเป็นชาวพุทธด้วยกัน เราต้องคุยกัน เราปรึกษากันได้” โดยทฤษฎีมันเป็นอย่างนี้จริงๆ มันควรจะคุยกันได้ แต่การคุยกันของคน พระนี่มันทิฏฐิไม่เหมือนกัน ทิฏฐิมันแตกต่างนะ ทิฏฐิของมันมันก็ว่ามันถูก นี่ทิฏฐิพระ แล้วเวลาเราพูดด้วยเหตุผล เหตุผลเราก็ดีเวลาพูดกันต่อหน้า เราเคยประชุมสงฆ์อยู่ประจํา เวลาพูดด้วยเหตุผลนะ จนเหตุผลหมดเลย แต่พอให้ลงมติก็ไม่ลง มันยังไม่ได้ดั่งใจ แล้วจะบอกว่าเอาไว้คราวหน้า แล้วก็ไปแอบประชุมกัน เลือกประชุมเฉพาะคนที่เห็นด้วยกัน แล้วก็ลงมติสงฆ์

“มติสงฆ์” นี่เรารู้จักมันดี! เรารู้จักมติสงฆ์ดี! เราเคยอยู่กับพวกนี้มาตลอด! แล้วทีนี้บอกว่าคุยกันๆ นี่มันคุยจริงหรือเปล่าล่ะ เวลามันคุย คนเราคุยกัน ถ้ามีเหตุมีผล มันคุยด้วยเหตุผล มันจนด้วยเหตุผลหมดแหละ เหตุและผลมันเป็นธรรม แต่เขาไม่ฟัง เขาไม่ฟังหรอก

คนเรานี่นะ ถ้าไม่มีลับลมคมใน ทําอะไรมันก็สะอาดบริสุทธิ์ไปหมด แต่ถ้ามันมีลับลมคมใน ก็อย่างที่เขาบอกว่า “อันนี้เอาไว้ก่อน” คือยิ่งกว่านักการเมือง นักการเมืองยังไม่เท่านี้

เดี๋ยวก่อน เราจะบอกว่าคนถามอย่าเสียใจนะ! คนถามนี่อย่าเสียใจนะ เราพูดไปเดี๋ยวคนถามจะเสียใจ แล้วก็จะบอกว่า “หลวง-พ่อ...ให้หลวงพ่อช่วยสงบศึก ทําไมหลวงพ่อเปิดศึกอีกรอบหนึ่งแล้ว” (หัวเราะ)

เพราะเจตนาเราดี เจตนาของพวกเรานี้ดีจริงๆ นะ คนที่เจตนาดีนี่เรายอมรับว่าเจตนาดีจริงๆ แต่เจตนาอย่างเดียวไม่พอ

หลวงตาท่านพูดอย่างนี้ ท่านอยู่กับหลวงปู่มั่น แล้วหลวงปู่มั่นดังคับฟ้า (อีกแล้ว) หลวงตาเป็นคนพับผ้า แล้วผ้าอาบของหลวงปู่มั่นมันปะมันชุนเยอะมาก หลวงตาท่านก็ไปตัดผ้า ตัดผ้าอาบนะ ย้อมอย่างดีเลย เสร็จแล้วก็พับ พับเสร็จก็เอาไปวางไว้ เปลี่ยนให้หลวงปู่มั่น เพราะหลวงปู่มั่น ต้องใช้ไง ต้องเป็นผู้อธิษฐานไง หลวงปู่มั่นก็เอาผ้ามา แล้วก็เรียกหลวงตามาบอกว่า “ถ้าจะให้เราเป็นลิงนะเราก็จะใช้ แต่ถ้าจะให้เราเป็นหลวงปู่มั่นอย่างเก่านะ เราจะใช้ผ้าผืนเก่า”

โอ้โฮ..หลวงตาท่านก้มลงกราบนะ ท่านบอกว่าเสียใจมาก แล้วท่านบอกว่า “มันเป็นเจตนาดีของผม ผมนี่เจตนาดีมาก เพราะผ้าในวัดหลวงปู่มั่น ผ้าดิบทําผ้าอาบมันไม่ขาดแคลนหรอก แต่หลวงปู่มั่นท่านดังคับฟ้า เราเป็นลูกศิษย์เราก็อยากให้อาจารย์เราได้นุ่งผ้า ได้ใช้ของที่สมกับฐานะที่เป็นอาจารย์ของเรา เราไม่เคยคิดละลาบละล้วงเลย เรามีแต่เจตนาที่สะอาดบริสุทธิ์ เพราะเรารักของเรามาก”

หลวงตาท่านรักหลวงปู่มั่นมาก แล้วท่านก็อยากให้ใช้ผ้าพอสมกับฐานะ ไม่ใช่ผ้าดีเด่อะไรหรอก ก็ผ้าฝ้ายชาวบ้านนี่แหละ ไม่ใช่ผ้าอะไรหรอก เพียงแต่มันไม่ขาด แล้วไปย้อมมาให้ท่านใช้ ท่านบอกว่า “ถ้าจะให้เราเป็นลิง (คือว่าจับจด ใช้ของยังไม่ถึงที่สุด) เราไม่ยอม แต่ถ้าจะให้เป็นหลวงปู่มั่น ต้องเอาผืนเก่า” หลวงตาท่านกราบนะ แล้วไปเอาผ้าผืนเก่ากลับมาให้หลวงปู่มั่น

เราจะบอกว่านี่คือเจตนาที่สะอาดบริสุทธิ์ แต่เราจะใช้คําว่าเจตนาอย่างเดียวนี่มันไม่พอ เจตนาแล้วมันก็ต้องมีเหตุมีผลรองรับด้วย ว่าเจตนาอย่างนี้เหตุผลมันใช้ได้กับกาลเทศะ บุคคล หรือเปล่า บุคคลคนนั้น เห็นไหม หลวงปู่มั่นท่านทําของท่านเพื่อประโยชน์กับสังคม เพื่อประโยชน์กับพระ พระทั้งหมดเป็นลูกศิษย์ของท่านก็ดูท่านอยู่

แต่หลวงตาท่านก็เป็นลูกศิษย์เหมือนกัน ท่านก็รักของท่าน ท่านก็อยากจะเปลี่ยนผ้าให้ เพราะหลวงตาท่านโดนอย่างนี้มา ท่านถึงบอกว่า “เจตนาอย่างเดียวไม่พอ” เวลาท่านสอนลูกศิษย์ไง เวลาใครมานี่ โอ๋ย..เจตนาดีหมดเลย ถ้าเจตนาดีหมดเลยนะ วัดนี้จะไม่มีข้อวัตรเลย เพราะคนจะเอาแต่ใจของตัว คนนู้นก็จะเอาอย่างนั้น คนนี้ก็จะเอาอย่างนี้ คนนี้ก็จะเอาอย่างนั้น ยิ่งร้ายใหญ่เลยจะเอาแต่ตามใจตัว เจตนาดีหมดเลย วัดนี้ก็เลยกลายเป็นสปา กลายเป็นโรงแรม พร้อมที่จะเข้ามานอนอาศัยสบาย ติดแอร์หมดเลย เจตนาดีหมดเลย เจตนาดีของใคร

นี่พูดถึงว่าเจตนา โยมเจตนาดีเราเห็นด้วย เรื่องคําว่าเจตนา เราเข้าใจดี เพราะหลวงตาเจตนาของท่านเคยทํากับหลวงปู่มั่นมา แล้วสะเทือนใจขนาดไหน ท่านโดนมาเยอะ ทีนี้กรณีอย่างนี้ คําว่าเจตนาของเรา ความคิดของเรา ความเห็นของเรา เราก็คิดว่าพระต้องคุยกัน สังคมสงฆ์ เราคุยกันด้วยเหตุด้วยผลสิ เวลาเราพูดเราก็พูดด้วยธรรม มันสะเทือนใจทั้งนั้นแหละ

ถ้าใครพูดด้วยธรรม ธรรมมันเหนือโลก ธรรมเหนือทุกอย่าง ธรรมมันครอบคลุมหมดเลย แต่คนที่อยู่ใต้ธรรมหรือว่าอยู่ในธรรมนี่มันยอมรับความจริงไหม ถ้ามันยอมรับความจริง คุยกันมันจบทุกเรื่อง เราคุยกันด้วยเหตุด้วยผลแล้วจบทุกเรื่อง แล้วมันต้องยอมรับ ถ้าจบแล้วต้องยอมรับว่าจบด้วย ไม่ใช่จบแล้วไม่ยอมรับนะ พอคุยกันนี่เหตุผลเราสู้ไม่ได้ จบ ยอม แล้วก็ไปยุคนนู้น ไปแหย่คนนี้ แล้วมันจบที่ไหนล่ะ? ถ้าจบ มึงก็ต้องจบสิ แต่เวลามึงจบเสร็จแล้วมึงก็ไปยุคนนู้น ยุคนนี้ ยุไปเรื่อยเลย แล้วมันจบตรงไหน?

ถ้าเป็นพระ “อธิกรณ์ที่ได้ชําระแล้ว ยอมรับแล้ว ตกลงกันแล้ว ใครรื้อฟื้นเป็นอาบัติปาจิตตีย์” สิ่งใดที่ขัดแย้งแล้วได้มีการชําระแล้ว ประชุมแล้ว จบแล้วต้องจบ ถ้าใครไปรื้อฟื้นเป็นอาบัติปาจิตตีย์

เราทํางานกับพวกนี้มาเยอะ เราเคยประชุมสงฆ์มาตลอด ประชุมสงฆ์จนจะไม่ไปประชุมกับเขา เพราะกูไม่รู้ว่าจะไปประชุมทําไม เอากูมานั่งเฉยๆ แล้วก็ประชุมสงฆ์ แล้วก็ให้กูกลับทุกทีเลย เวลากูจะพูดอะไรไป เอาละ พอกูจะอ้าปากเท่านั้นแหละ โอ้โฮ..กลัวจนตัวสั่น มันไม่เห็นประชุมสักที

โทษนะ..นี่ไม่ใช่อวดนะ เวลาเราพูด เห็นไหม เราบอกว่า “ที่ไหน เมื่อไร ให้บอก” อยากให้ไปที่กลางสนามหลวง แล้วให้สื่อทั้งหมดมา แล้วมันจะได้จบไง

มันไม่ได้จบหรอก ประชุมแล้วประชุมเล่าไม่เคยจบ มันไม่จบเพราะอย่างนี้แหละ เราอยากประชุมแล้วก็ให้มีสื่อ กล้องจับหมดเลย แล้วลงมติกัน เราอยากประชุมอย่างนั้น

ทีนี้มันไม่จริง ไอ้จริงหรือไม่จริงมันก็อยู่ที่หลวงปู่มั่น เราดูหลวง-ปู่มั่นนะ หลวงปู่มั่นท่านไม่ต้องประชุมกับใครเลย หลวงปู่มั่นท่านเป็นหัวหน้า ท่านจัดการของท่าน หลวงตาท่านทําโครงการช่วยชาติ ท่านบอกว่าท่านไม่ปรึกษาใครเลย เวลาท่านมีความสงสัยท่านเข้าทางจงกรม ท่านปรึกษาธรรมะ เวลาเราเข้าทางจงกรม เราเดินจงกรมนะ เดินจงกรม นั่งสมาธิ มันตัดสินหมดเลย แล้วสะอาดบริสุทธิ์ เพียงแต่ว่าเวลาท่านทํางานขึ้นมา ท่านต้องใช้บุคลากร นั่นอีกเรื่องหนึ่ง

นี่พูดถึงว่า “ทําไมชาวพุทธเราไม่คุยกัน”

โยมพูดเป็นธรรม เราก็พูดเป็นธรรม แต่คนที่มันไม่เป็นธรรมนี่มันทําให้เป็นปัญหา ถ้ามันเป็นธรรมมันจบหมด สิ่งที่เราพูดออกไป เราก็พูดเพื่อเตือนสติ เราพูดประจําว่า เราห่วงนะ ตั้งแต่หลวงปู่มั่นเสียไป หลวงตาบอกว่า “แตกกระสานซ่านเซ็นไป ๓-๔ ปี” ตอนหลวงปู่มั่นท่านเสีย หมู่คณะแตกกัน ๓-๔ ปีกว่าจะรวมกันติด ไปฟังเทศน์เก่าๆ ของหลวงตาสิ คํานี้ท่านพูดบ่อย แล้วคราวนี้หลวงตาท่านล่วงไป เราเองนี่พยายามนิ่งที่สุด เราพยายามนิ่งที่สุด เราจะไม่สร้างปัญหา เราต้องการให้หมู่คณะเคลื่อนไปด้วยความสะดวกสบาย

เรานิ่งที่สุด เราไม่พูดอะไรเลยนะ ใครจะไปทําอย่างไร เราก็เออกับเขา..เออกับเขา.. เพียงแต่ว่าสิ่งที่เราอยู่นี้ สิ่งที่มันจะกระสานซ่านเซ็นจะมาถึงเรานี่เราไม่รับ อย่างที่ว่าเขาเอามานี่เราไม่ยอมรับ พยายามไม่ยอมรับ เพื่อไม่ให้เข้ามาถึง แบบว่าสิ่งที่เขาทําก็ไม่ให้เข้ามาถึงตัวเราด้วยไง อย่างที่ว่าค้านไว้ในใจ ว่าอย่างนั้นล่ะ

เราค้านไว้ในใจนะ เพียงแต่ที่เราพูดออกไปที่ว่าแรงๆ นั้น เพราะคําถามมันมาอย่างนี้ เวลาคําถามมาแล้วถ้าเราไม่พูดบ้างซะเลย มันเหมือนกับคนทํามันเหิมเกริม คิดว่าประเทศไทยนี่เป็นของคนที่ทําอยู่ เราคิดของเราอย่างนี้ ที่เราพูดออกไปเพราะเหตุนี้ ที่เวลาเราพูดอะไรออกไป เราคิดว่ามันจะเป็นประโยชน์กับการเตือนสติ ในการกระทําของพวกที่ทํากันอยู่ เราถึงพูดออกไป เหตุผลของเรามีแค่นี้จริงๆ เหตุผลของเรา คือ เตือนคนทํา! เตือนคนที่กําลังจะทําอะไรไปข้างหน้า ให้มีสติว่าควรหรือไม่ควรในเรื่องของศาสนา

ในเรื่องของศาสนา ธรรมะมันจะตีความอย่างไรก็ตีความกันไป แต่! หลวงตาท่านเคยพูดประจํา “ผู้รู้มีอยู่นะ ผู้รู้นี่เขารู้” เห็นไหม ขั้นตอนของมันมี ตั้งแต่ความสงบของใจที่เขาบอกว่า “พยายามแหวกเข้าไป..แหวกเข้าไปจนสงบ แล้วพอสงบแล้วมันจะเป็นเอง เป็นโสดาบัน เป็นสกิทาคามี เป็นอนาคามีเอง” มันเป็นไปไม่ได้หรอก มันไม่มี!

จะสงบขนาดไหน ถ้าไม่เห็นกาย เวทนา จิต ธรรม โดยความเป็นจริง แล้วถ้าเห็นกาย เวทนา จิต ธรรม โดยความเป็นจริง มันทําอย่างไรถึงจะเป็นตทังคปหาน คือการเริ่มกระบวนการในการกระทํา แล้วกระบวนการกระทําของมันจะสิ้นสุด กระบวนการของมันมี การสิ้นสุดกระบวนการของมัน คือ ขณะจิตที่เป็นโสดาบัน เป็นสกิทาคามี เป็นอนาคามี เป็นพระอรหันต์ มันมีขั้นตอนของมันที่ผู้รู้เขาจะสื่อได้ แล้วผู้รู้เขาเช็คได้แม้แต่คําพูด พูดออกมานี่เขาเห็นไส้เห็นพุงหมดแล้ว! ไส้พุงกี่ขดเขาเห็นหมด เราอาย..อายฉิบหายเลย!

วงกรรมฐานเรา พ่อแม่ครูบาอาจารย์ท่านสละชีวิตมา ท่านทําเพื่อพวกเรามา

ไอ้ที่พูดออกไปนี่แค่เตือนๆ นะ เตือนเพราะหลวงตาท่านพูดบ่อย ตอนที่ปฏิบัติถ้ามีปัญหาหรือมีการโต้แย้งกัน ท่านจะบอกว่า “ผู้รู้มีนะ” ผู้รู้มี คือ ผู้รู้นี่เขารู้เขาเห็นหมด เพียงแต่ว่าเขาเป็นผู้ใหญ่ เขาก็ไม่พูดให้มันกระเทือนไง

ตอนงานหลวงตานี่เราสาธุ..สาธุ.. เราจะอะไรก็ได้ขอให้งานเสร็จ พอเสร็จแล้วเราก็ยังสาธุอยู่นะ อะไรก็ได้..อะไรก็ได้.. เราไม่เคยไปยุ่งเลย เราไม่เคยยุ่งนะ แต่นี้เพียงแต่ว่าปัญหามันเข้ามาหาเราเอง อย่างที่เราว่า เราพยายามจะกันไว้นะ ไม่เอาๆๆ เราพยายามกันจริงๆ สังเกตได้ แต่มันเข้ามาเอง ทีนี้พอเข้ามาเองมันเกี่ยวกับสังคม มันเหมือนจะดูดายไง

มันเหมือนดูดายเกินไปมันก็ไม่ได้นะ เราก็เป็นคนคนหนึ่งที่หลวงตาท่านฝึกเรามา เราก็เป็นคนคนหนึ่งที่เคยไปอยู่ไปกินที่วัดป่าบ้านตาด เราก็เป็นคนคนหนึ่ง ฉะนั้นบางอย่างมันเหมือนกับว่า ถ้าเราดูดายเกินไป เราก็รู้สึกอายตัวเองเหมือนกัน เราถึงได้พูด ที่เราพูดออกไปนี่แค่เคาะๆ นะ แค่เคาะๆ เคาะๆ ให้สํานึกตัวกันเท่านั้น

ก็อย่างที่ว่า อย่างข้อแรก “พระทุศีลเป็นอย่างไร” คือว่ามันมีปัญหาของมันอยู่แล้วไง แล้วถ้าเราไปพูดมันก็เพิ่มปัญหาขึ้นมาอีก เราไม่อยากให้มีปัญหา ปัญหานี่มันมีกันอยู่แล้ว เราไม่อยากลงไปให้เกิดปัญหาเพิ่มมากขึ้น เราถึงพยายามพูดดีๆ แต่ถ้ามันเป็นปัญหาแล้วจะต้องดับไฟกัน เราทํานะ! ถ้ามันมีปัญหาขึ้นมาแล้วจะต้องดับไฟกัน เราทํา! เอวัง

ธรรมะจะออกทะเล

ถาม : มันข้อ ๓๘๗. มีอะไรอยู่ข้างหลังและคอยบงการตัวรู้อีกไหมครับ?

หลวงพ่อ : นี่ประสบการณ์ภาวนานะ เขาภาวนาขึ้นมา

ถาม : นมัสการหลวงพ่อ หลังจากที่ผมพิจารณากายมาเรื่อยๆ ผมไม่สงสัยเรื่องกายนอกและกายในว่ามันเป็นตัวของผมแล้วครับ มาถึงจุดนี้เรื่องของจิตจะปรากฏมาให้รับรู้แจ่มชัด กล่าวคือจิตจะหมุนวนไปแค่ในภพต่างๆ รับอารมณ์ความรู้สึกในภพต่างๆ ตลอดเวลา ผมติดตามมันดั่งที่หลวงพ่อเคยแนะนําแก่ผมไว้ ติดตามไปในลักษณะที่ว่า ทําไมจิตมันถึงไปแช่ในภพนั้นภพนี้ มันเป็นไปได้อย่างไร

วันหนึ่งเดินจงกรม พบว่า มันต้องอาศัยความคิด แล้วจึงมาแช่อยู่ในภพ ผมก็ไล่ย้อนให้ลึกเข้าไปอีกว่าทําไมมัน “คิด” พบว่าที่คิดเพราะมันมี “ตัวเรา” ผมก็ไล่เข้าไปอีก เพราะตัวเราในความคิดมันเป็นนิมิตเป็นรูปตัวเราอยู่ในจิต หรือไม่ก็มีลักษณะว่ามี “เรา” จ้องมองเหตุการณ์ในความคิดนั้นๆ ผมก็ชําแหละดูบ้าง กําหนดว่ามันจะเป็นอย่างไรต่อไป ก็เน่าบ้าง เหี่ยวบ้าง ตายบ้าง ก็ไม่เห็นว่าเป็นตัวเราตรงไหน ผมทําอย่างนี้ไปเรื่อยๆ

วันหนึ่งขณะเดินจงกรม กลับพบเองโดยจิตว่า “ตัวเรา” นั้นเกิดจากการไปยึดเอาบัญญัติต่างๆ เช่น หน้าที่ที่ต้องกระทําในฐานะที่เกิดเป็นมนุษย์ เราจึงยึดตรงนั้นว่าเป็น “เรา” เพราะเวลาที่เราทําหน้าที่นั้นโดยสติไม่สมบูรณ์ มันเกิดอารมณ์สุข-ทุกข์อันสืบเนื่องจากการกระทํานั้นๆ แต่จิตที่มีสติไม่สมบูรณ์ไปชอบอารมณ์สุข ไปเกลียดอารมณ์ทุกข์ มันก็เกิด “ตัวเรา” ขึ้นมา

บัดนี้ผมพบว่าถ้า “ตัวรู้” แบบรู้ชัดสติสมบูรณ์เลยว่าสิ่งใดเป็นสมมุติบัญญัติ ถ้าคิดออกไปในตัวรู้สภาวะแบบนี้ เพื่อทําสิ่งที่เป็นสมมุติบัญญัติให้สําเร็จไปตามหน้าที่ ซึ่งจะก่อให้เกิดประโยชน์แก่ตนเองและส่วนรวมรอบกาย อารมณ์กิเลสทั้งหลายก็จะไม่เกิดเลย

ขอเรียนถามหลวงพ่อว่า

๑. มีอะไรอยู่ข้างหลังและคอยบงการ “ตัวรู้” อีกหรือไม่ครับ เพราะผมพยายามย้อนไล่ให้ลึกเข้าไป เพื่อหาว่ามีอะไรอยู่หลังตัวรู้อีกหรือเปล่า ผมก็หาไม่เจอสิ่งนั้นครับ

๒. ผมขอถามแบบคนที่รู้น้อยนะครับ จากที่ผมปฏิบัติมาผมเกิดความเข้าใจว่า ที่คนตายแล้วต้องเกิด เพราะจิตตัวนี้แหละ จิตที่ท่องเที่ยวไปแช่อยู่ในภพต่างๆ นี่แหละ จิตตัวนี้ธรรมชาติของมันก็ต้องการภพหยาบๆ เหมือนกัน เช่น ร่างกายมนุษย์ เพราะเวลามันท่องเที่ยวไปในภพต่างๆ พอสมควรแล้ว มันต้องกลับมาใช้ มาทําอะไรสักอย่างในภพหยาบๆ นี้ อุปมาเหมือนชาร์จแบตเตอรี่ (เขาว่าอย่างนั้นนะ) ดังนั้นเมื่อเราตาย ผมว่าธรรมชาติของจิตมันก็ต้องไปหาภพหยาบๆ อยู่ เช่น คน เทวดา สัตว์ เพราะธรรมชาติของมันต้องมีที่พัก และก็ไม่ใช่ความคิดสุดท้ายก่อนตายด้วยว่าจะเกิดเป็นอะไร แต่จะเกิดเป็นอะไรอยู่ที่ว่าจิตคุ้นชินกับภพนั้น และได้อยู่ในภพนั้นมานานตามกําลังของความดีและความชั่วของจิตในตอนเป็นมนุษย์ ผมเข้าใจถูกไหมครับ?

หลวงพ่อ : อันที่ ๒. นี้ เห็นไหม เวลาภาวนาไป ถ้าเราพูดถึงเรื่องจิต พอฟังเข้าใจแล้ว มันจะอธิบายว่าจิตนี้เวียนตายเวียนเกิด เขาบอกว่าจิตนี่เวียนตายเวียนเกิดของเขา

ทีนี้เอาข้อที่ ๑. ก่อน ถ้าคนยังไม่ปฏิบัติก็ยังจะงงๆ อยู่นะ แต่คนที่เขาปฏิบัติแล้ว เห็นไหม

“๑. มีอะไรอยู่ข้างหลังคอยบงการตัวรู้อีกหรือไม่ครับ เพราะผมพยายามไล่ต้อนให้ลึกเข้าไปเพื่อหาว่ามีอะไรอยู่หลังตัวรู้อีกหรือเปล่า ผมก็หาไม่เจอสิ่งนั้น”

ตัวรู้นี่ เวลาความเข้าใจนี่ ตัวรู้นี่ตัวรู้ของใคร นี่เราพูดเป็นพื้นฐานก่อนนะ แต่ผู้ที่ถาม คนที่ปฏิบัติ เห็นไหม เวลาลูกศิษย์กับอาจารย์คุยกัน ธัมมสากัจฉา จะรู้ได้เลยว่าคนถามอยู่ในระดับใด แต่นี่เพราะว่าคนถามเขาอยู่ในระดับที่ว่าเขาใช้ปัญญาอบรมสมาธิเข้ามาพอสมควรแล้ว พอปัญญาอบรมสมาธิเขามีหลักของเขาแล้ว พอมีหลักของเขาแล้วเขาพิจารณาของเขามา มันก็จะเข้ามาสู่ตัวนี้

ถ้าเข้ามาสู่ตัวนี้คือว่า พิจารณา รูป รส กลิ่น เสียง เป็นบ่วงของมาร เป็นพวงดอกไม้แห่งมาร แล้วปล่อยเข้ามา..ปล่อยเข้ามา.. พอปล่อยเข้ามาจนมันเป็นกัลยาณปุถุชน คือ จิตมันมีความสงบ มีสมาธิ มันถึงพิจารณาอีกชั้นหนึ่ง

พอพิจารณาอีกชั้นหนึ่งปั๊บนี่มันจะเห็นเลย เห็นว่ากายไม่ใช่เรา เราไม่ใช่กาย การเห็นอย่างนี้เพราะว่าเรามีข้อมูลอยู่แล้ว เราศึกษาวิชาการอยู่แล้ว ธรรมะบอกว่า “ไม่ใช่เรา..ไม่ใช่เรา..” แต่จิตใต้สํานึกมันว่าเป็นเรา

พอพิจารณาไป..พิจารณาไป มันก็จะเริ่มชําระล้างกัน พอเริ่มชําระล้างกัน เขาเรียกว่า ตทังคปหาน คือว่า “จิตเห็นอาการของจิต” เวลาพิจารณาไปจนจิตสงบ จิตสงบนี้มันเห็นการเสวยอารมณ์ เห็นการเสวยความคิด เห็นการเสวยในรูป ในเวทนา ในสัญญา ในสังขาร ในวิญญาณ

ในรูปคืออารมณ์ความรู้สึก อารมณ์ของคนนี่นะ ถ้ามันไม่มีความรู้สึก กระบวนการไม่ครบ มันก็เป็นอารมณ์ไม่ได้หรอก เช่น ความคิด ความโกรธ ความเกลียดต่างๆ ความทุกข์ มันสมบูรณ์ในขันธ์ ๕ ในรูป ในเวทนา ในสังขาร ในวิญญาณ เพราะอารมณ์ความรู้สึก อารมณ์หนึ่งก็คือรูปหนึ่ง มันพร้อม ส่วนผสมส่วนประกอบมันเป็นอารมณ์แล้วมันถึงเป็นอารมณ์ออกมา แต่ตัวพลังงานเป็นอีกตัวหนึ่ง มันเห็นอารมณ์ มันเห็นการเสวยอารมณ์ มันจับอารมณ์นั้นได้ มันถึงพิจารณาได้ พิจารณาแล้วก็ปล่อยวาง..ปล่อยวาง.. ปล่อยวางมาจนเหลือแต่ตัวรู้ไง พอปล่อยวางมาจนถึงเหลือแต่ตัวรู้ แล้วมันมีอะไรบงการอยู่เบื้องหลังตัวรู้ล่ะ

ถ้าเราพิจารณาไปนะ เวลาพิจารณาไปจากหยาบมันจะละเอียดขึ้นเรื่อยๆ

ถ้าจะบอกว่า “มีอะไรอยู่ข้างหลังคอยบงการตัวรู้ล่ะ?”

ก็อวิชชาไง ก็กิเลสไง อยู่ข้างหลังคอยบงการตัวรู้ เพราะตัวรู้นี้มันคือตัวภพ ตัวรู้ ตัวพลังงานนี้คือตัวภพ เห็นไหม “จิตเดิมแท้นี้ผ่องใส จิตเดิมแท้นี้หมองไปด้วยอุปกิเลส” จิตผ่องใส จิตว่างๆ นั่นล่ะคือตัวกิเลส ตัวภพ ตัวสถานที่ ความคิดเกิดจากตรงนี้!

ถ้าความคิดเกิดจากตรงนี้ปั๊บ พอมันเสวย เห็นไหม มันเสวยคือมันส่งออก ส่งออกไปมันก็เป็นอารมณ์ ถ้าอารมณ์ดี คิดดี ปัญญาดี มันก็อยู่ในสัจธรรม อยู่ในวงอริยสัจ มันก็ปล่อยวาง มันก็เป็นประโยชน์กับมัน เห็นไหม ทีนี้พอปล่อยวางแล้ว ปล่อยวางบ่อยครั้งๆ แล้วมันเหลืออะไรล่ะ เอ้อ..มันเหลืออะไร เพราะมันยังไม่ขาด มันก็ต้องซํ้าเข้าไป

เห็นไหม ผู้ถาม ถามเพราะความสงสัย

“ผมขอถามหลวงพ่อว่า ๑. มีอะไรอยู่ข้างหลังและคอยบงการตัวรู้อีกไหมครับ?”

มี! ถ้าไม่มีก็ไม่ถามมาหรอก ถามมาเพราะก็รู้ว่ามันมีอยู่แล้ว แต่หาไม่เจอถึงถามมา (หัวเราะ) เพราะมันมีใช่ไหม ใครๆ ก็รู้ว่ามันมี คําว่ารู้ว่ามีนี่ จิตเราดีนะ จิตของเราดี เราจะรู้เลยว่า เรามีความสงสัย เรามีความอาลัยอาวรณ์ มันมีตะกอนอยู่ในใจ

สิ่งที่มีตะกอนอยู่ในใจมันคือกิเลส ถ้าเราซื่อสัตย์กับตัวเราเอง การปฏิบัติของเรามันจะสะอาดบริสุทธิ์และมันจะเข้าสู่อริยสัจ แต่ถ้าเราเข้าข้างตัวเองนะ พอมันปล่อยอย่างนี้ ก็ให้คะแนน ๕ คะแนน ๑๐ คะแนนเลย ได้เป็นโสดาบัน พอปล่อยอีกทีหนึ่งนะได้เป็นสกิทาคามี พอปล่อยอีกทีหนึ่งนะได้เป็นอนาคามี พอปล่อยอีกทีหนึ่งได้เป็นพระอรหันต์

พระอรหันต์ดิบๆ ไง! พระอรหันต์ให้คะแนนตัวเองไง! ถ้าคนไม่ซื่อไม่บริสุทธิ์กับตัวเอง เวลาปฏิบัติไปมันจะให้คะแนนตัวเองไปเรื่อยๆ ให้คะแนนโดยประสบการณ์ของจิต ความคิดเราเกิดดับ เราคิดขึ้นมาเรื่องอะไรก็แล้วแต่ แล้วมันดับไป เราก็ได้เป็นโสดาบันแล้ว พอคิดอีกทีหนึ่ง พอคิดเรื่องอะไรก็แล้วแต่ เรื่องงานเรื่องการ พอมันปล่อยก็เป็นสกิทาคามีแล้ว พอมาคิดอีกที ปล่อยอีกทีก็เป็นอนาคามีแล้ว พอคิดอีกทีก็เป็นพระอรหันต์แล้ว เพราะอะไร เพราะเราสมมุติให้มันเข้ากับธรรมะไง

ฉะนั้นสิ่งที่มันอยู่หลังตัวรู้ มันคืออวิชชา มันคือกิเลส ฉะนั้นเราจะไม่เห็นมันหรอก เวลาสังโยชน์ขาดนะ เป็นพระโสดาบันสังโยชน์ขาด ทุกคนจะบอกว่าสังโยชน์ต้องขาด ทุกคนก็เลยบอกว่า “ตอนนี้ไม่ทําอะไรเลย กําลังจะล่าสังโยชน์ จะหาสังโยชน์มาสับให้มันขาด”

แล้วสังโยชน์มันคืออะไร สังโยชน์นี่มันเป็นนามธรรม สังโยชน์นะ สักกายทิฏฐิ วิจิกิจฉา สีลัพพตปรามาส สังโยชน์มันเหมือนข้อกฎหมาย สังโยชน์หมายถึงความยึดของใจ เพราะใจมันยึด มันก็เกิดสังโยชน์มันมัดไว้ แล้วพอบอกว่าสังโยชน์มันต้องขาด ก็ไม่ต้องปฏิบัติอะไรเลยนะ บางคนจะคิดอย่างนั้น จะล่าสังโยชน์ จะวิ่งเข้าไปหาสังโยชน์ แล้วสังโยชน์มันอยู่ไหน สังโยชน์มันเป็นผลของใจที่มันยึดมั่นถือมั่น

ฉะนั้นเวลาพิจารณาขึ้นไป ตัวรู้มันมีอะไรบงการอยู่ข้างหลัง ตัวบงการ คือทิฏฐิมานะ คือความเห็นผิดของใจ ทีนี้ความเห็นผิดของใจมันอยู่ที่ไหน ก็บอกว่าเราเห็นถูกหมดแล้ว ความเห็นผิดของใจ หมายถึงว่า มันเห็นผิดในกาย ในเวทนา ในจิต ในธรรม ฉะนั้นไม่ต้องไปวิ่งไล่หาที่ไหนเลย พิจารณากายซํ้าเข้าไป กาย เวทนา จิต ธรรม ซํ้าแล้วซํ้าเล่า..ซํ้าแล้วซํ้าเล่า..

เวลาใครไปถามปัญหาหลวงตา ไปเปิดดูปัญหาหลวงตาเก่าๆ นะ

พอถามท่านว่า “ถูกไหม?”

“ถูก”

“แล้วทําอย่างไรต่อ?”

“ซํ้า ซํ้าเข้าไป ถ้าถูกแล้ว”

หมายถึงว่าเราทํางาน เราเป็นศิลปิน เราปั้นรูปอะไรก็แล้วแต่ ปั้นถูกไหม...ถูก แล้วครั้งต่อไปล่ะ...ครั้งต่อไปก็ปั้นให้สวยกว่านี้ ปั้นให้ดีกว่านี้ แล้วเราก็ปั้นรูปที่ ๒ ที่ ๓ ที่ ๔ พอเราปั้นบ่อยครั้งเข้า เราก็จะมีความชํานาญมากขึ้น นี่ก็เหมือนกัน ซํ้าก็คือการปั้นรูปที่ ๒ ปั้นรูปที่ ๓ ปั้นรูปที่ ๔ มีความชํานาญของจิต จิตมีความชํานาญขึ้นไป เพราะมันเป็นนามธรรมทั้งนั้น ซํ้าเข้าไป

“มีสิ่งใดอยู่เบื้องหลังตัวรู้?”

ถ้าไปหาตรงนั้นมันไม่เจอ ถ้าไปหานะ ดูกิริยามารยาทสิ กิริยามารยาทของเราที่แสดงออกมานี่ ถ้ากิริยามารยาทของคนนุ่มนวลนะ โอ้โฮ..กิริยามารยาทดูดีมากเลย กิริยามารยาทนี้มาจากอะไร กิริยามารยาทก็คือกิริยามารยาทใช่ไหม “กิริยา” นี่ก็เหมือนกัน การแสดงออกของตัวรู้ก็คือกิริยา แล้วอะไรอยู่เบื้องหลังมันล่ะ ก็ตัวมันนั่นล่ะ การแสดงออกของมันเป็นกิริยาออกมานั่นล่ะ ฉะนั้นให้ซํ้าเข้าไป ไล่เข้าไป แล้วเวลาไล่เข้าไป พอความรู้อย่างนี้นะ มันก็จะบอกว่า “อันนี้เป็นกิเลสนะ ตัวฉันไม่ได้เป็นนะ” มันจะสร้างไง “อันนี้เป็นกิเลสนะ เอ้า.. กิเลสอยู่ที่นี่นะ ตัวฉันเป็นคนดีนะ” โอ๊ย..เวลามันหลบนะ ฉะนั้นต้องซํ้าเข้าไปๆ ด้วยความชํานาญ

“มีอะไรอยู่เบื้องหลังตัวรู้?”

ก็มีกิเลสของเรานั่นล่ะอยู่เบื้องหลังตัวรู้

แล้วให้ขยันหมั่นเพียร ที่พิจารณามาเรื่องกายไม่ใช่เรา พิจารณากาย กายมันจะแตกสลายได้ ให้ขยัน พอพิจารณาไปแล้วมันก็ปล่อย พอมันปล่อย เวลาเรามีปัญญา พิจารณาแล้วมันปล่อย พอปล่อยแล้วนะ พอปล่อยสักพัก ถ้าปล่อยด้วยปัญญาด้วยสมาธิ มันจะมีความสุข มันว่าง สุข ว่าง เวิ้งว้างไปหมดเลย สักพักหนึ่ง มันก็คิดใหม่ ก็ให้ซํ้าอีก

ถ้าสมาธิไม่พอ พอไปคิดใหม่ พิจารณานี่มันไม่ปล่อย มันก็ต้องใช้พลังงานแล้วเหนื่อย ก็กลับมาทําความสงบของใจ แล้วพิจารณาซํ้า ถ้ากําลังมันพอมันก็ปล่อย พอปล่อยแล้วมันก็มีความสุข สักพักพอมันเสวยอารมณ์อีก มันมีความคิดอีก ก็ซํ้าอีก ถ้าสมาธิใช้ได้ ปัญญามันพอ มันสมดุล มันก็จะปล่อย นี่คือมัชฌิมาปฏิปทา แต่ถ้ามันไม่ปล่อยแสดงว่ามันไม่มัชฌิมาปฏิปทา มันเอียงกระเท่เร่ ก็กลับมาทําความสงบอีก ซํ้าอีก แล้วพิจารณาซํ้าไป นี่คือ “สมถะ-วิปัสสนา” ที่ก้าวเดินไปพร้อมกัน นี่คือการภาวนา ให้ก้าวเดินอย่างนี้ไปตลอด แล้วมันจะหลบหลีกอย่างไร ก็ซํ้าแล้วซํ้าเล่า..ซํ้าแล้วซํ้าเล่า นี่คือการภาวนา ต่อสู้ไปอย่างนี้!

“อะไรอยู่เบื้องหลัง?”

บอกไปอย่างไรมันก็เป็นนามธรรม ต้องผู้ปฏิบัติรู้ เข้าไปเห็น แล้วชําระของมัน มันปล่อยของมัน ซํ้าแล้วซํ้าเล่า แล้วเวลาขณะจิตที่เป็นนั่นล่ะ เดี๋ยวจะรู้ ถ้ามันเป็นนะ เอากิริยาอย่างนั้นมาบอกกัน แล้วองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ครูบาอาจารย์ เป็นผู้ฟังเท่านั้น เป็นผู้บอกว่า “ใช่หรือไม่ใช่” แต่การกระทํา ต้องกระทําจากผู้ปฏิบัติเท่านั้น นี้คือข้อที่ ๑.

ถาม : ข้อที่ ๒. ผมขอถามแบบผู้รู้น้อยครับ จากที่ผมปฏิบัติมา ผมเกิดความเข้าใจว่าคนเราตายแล้วต้องเกิด เพราะตัวจิตนี่แหละ จิตนี้ท่องเที่ยวไปแช่อยู่ในภพต่างๆ

หลวงพ่อ : คําว่า “ท่องเที่ยว” เพราะเราพิจารณาไปแล้วเราเห็นไงว่าเวลาอารมณ์ความรู้สึก ภพชาติ มโนกรรม เห็นไหม เวลาคนเกิดคนตาย เกิดจากท้องพ่อท้องแม่ เคยเป็นมนุษย์ เวลาความรู้สึกมันเกิด อารมณ์มันเกิด เกิดดับ..เกิดดับ.. เห็นไหม อิทัปปัจจยตา ปฏิจจ-สมุปบาท อวิชชา ปัจจยา สังขารา สังขารา ปัจจยา วิญญาณัง เห็นไหม เกิดภพเกิดชาติในหัวใจ ภวาสวะ ภพ เกิดที่นี่ มันจะเป็นจริตนิสัย เราควบคุมที่นี่ จิตใจที่นี่ มันจะเป็นประโยชน์ที่นี่ อันนี้มันเป็นเรื่องผลของวัฏฏะ คือมนุษย์เป็นอย่างนี้ เทวดาเป็นอย่างนั้น พรหมเป็นอย่างนั้น นั่นเป็นเรื่องของวัฏฏะ แต่ในอริยสัจของเรา เราจะแทงทะลุเข้าไปในอริยสัจ ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค อันนี้เป็นการกระทําของเรา

ทีนี้ข้อที่ ๒. มันเป็นคําถามเพื่อฝึกฝนในการปฏิบัติเท่านั้น ไม่มีประเด็น ฉะนั้นคนเกิดคนตายนั้น เราเกิดเราตาย เรารู้ของเราแล้วเราจะเห็นของเรา เป็นประโยชน์กับเรา นี้เป็นผลของการภาวนา

ขยันหมั่นเพียร ซํ้าเข้าไป ตรงนี้ถูกต้องแล้ว แล้วถ้ามันจะรู้มันจะเห็นของมัน มันจะเป็นประโยชน์กับมัน มันเป็นปัจจัตตัง เป็นสันทิฏฐิโก แล้วมันเป็นการชําระกิเลสโดยตรง “ปริยัติ ปฏิบัติ ปฏิเวธ” ผู้ที่ปฏิบัติมันจะได้ผลของมัน อันนี้คือเรื่องธรรมะนะ

ต่อไปนี้จะเป็นเรื่องข้อสงสัยล่ะ โอ้ ๒-๓ ข้อแน่ะ

ถาม : ๓๘๘. “ผมอยากฟังชัดๆ ๒” (ชัดๆ ๑ไปแล้วไง) จากคนเดิมครับ

กราบเรียนหลวงพ่อครับ ผมได้ฟังเทศน์ของหลวงพ่อแล้ว จะนําไปพิจารณาถึงเรื่องราวต่างๆ ตามที่หลวงพ่อได้เทศน์มาครับ ในคราวนี้กระผมมีข้อเรียนถามอีกว่า (พระองค์หนึ่งนี่เราไม่พูดถึงนะ แล้วอีกองค์หนึ่ง เดี๋ยวพระอาจารย์สุดใจ เราจะพูดทีหลัง เพราะมันมีข้อทีหลังเขาถามมาอย่างนี้เหมือนกัน) พระองค์หนึ่งและพระอาจารย์สุดใจนั้น

๑. มีลับลมคมในหรือไม่?

๒. ทั้ง ๒ องค์นี้จะเป็นที่พึ่งของชาวพุทธได้หรือไม่?

๓. ที่วัดป่าบ้านตาดมีพระแท้ๆ ดําเนินตามปฏิปทาหรือไม่?

คําถามเหล่านี้เกิดจากกระแสชาวบ้าน มีมากมาย ไม่รู้จะจับต้นชนปลายอย่างไร ลําพังตัวผมเองก็ไม่สามารถรู้ได้ว่าพระรูปไหนพอเป็นที่วางใจได้หรือเป็นสรณะได้ ผมจึงใคร่ขอกราบเรียนหลวงพ่อเมตตากระผมด้วยครับ ได้ฟังแต่ชาวบ้านพูดกัน กระผมก็คิดว่าหากเรียนถามหลวงพ่อ ก็จะพอมีหลักเกณฑ์เหตุผลให้คิดพิจารณาได้มากกว่าครับ กระผมขอกราบขอขมาหลวงพ่อ เพราะคําถามแบบนี้อาจจะเป็นช่องทางให้ผู้ที่ไม่ประสงค์ดีอาศัยโอกาสตําหนิติเตียนหลวงพ่อได้ กระผมไม่มีเจตนานั้นครับ ดังนั้นหากหลวงพ่อเห็นว่าไม่สมควรจะตอบ ก็ไม่ตอบก็ได้

หลวงพ่อ : อันนี้คําถามชัดๆ ทีแรกที่เราตอบไปแล้วหนหนึ่ง เพราะคําถามชัดๆ นี้มา เราถึงได้พูดเรื่องหมาของหลวงตาออกไป หมาของหลวงตาเพราะหลวงตาท่านก็ชมหมา รักหมา เหมือนกัน เราจะบอกว่าหมามันไม่มีเล่ห์เหลี่ยม ลับลมคมใน แต่มนุษย์มันมีของมันไง ฉะนั้นเวลาชมเวลาติ เวลาหลวงตาด่านี่ไม่มีใครพูดถึงเลย

หลวงตาท่านบอกว่าตอนท่านอยู่กับหลวงปู่มั่นนะ ท่านเป็นเขียง เป็นกระโถน เป็นที่โขกสับของหลวงปู่มั่น ท้ายวัด หัววัด ใครผิด มีแต่มหาๆ ใครผิด หัววัด ท้ายวัด ก็มหาทั้งนั้น เราอยู่กับครูบาอาจารย์ เวลาท่านติท่านเตียนเราเพราะท่านจะปั้นเราให้เป็นคนดี สิ่งนั้นเป็นความดีต่างหาก คําชมที่เอามาขายกินหากินกัน มันไร้ประโยชน์ ไร้สาระ! แต่คําที่ท่านปั้นเรามา ท่านสอนเรามา อยู่ตรงไหน

ฉะนั้นที่เขาถามว่าพระอาจารย์สุดใจมีลับลมคมในไหม...ไม่ เพราะหลวงตาท่านตั้งเอง ท่านพูดสั่งพระไว้ “ถ้าเราตายไปแล้วให้ท่านสุดใจขึ้นมาอยู่ในกุฏิเราเลย กุฏิเรานี่ถ้าเราไม่บอกไว้ สุดใจไม่มาอยู่หรอก สุดใจไม่กล้า สุดใจจะไม่กล้าขึ้นมาอยู่ตรงนี้” ท่านพูดเองนะ ท่านบอกว่าถ้าท่านตายไปแล้ว ให้อาจารย์สุดใจขึ้นมาอยู่ในกุฏิท่านเลย

แล้วใครจะกล้าอยู่ล่ะ? ใครจะกล้าอยู่? ไม่มีใครกล้าอยู่หรอก! ด้วยความเคารพของพวกเรา ไม่มีใครกล้าอยู่หรอก แต่ท่านพูดอย่างนี้เลย เพราะพระบอกเราว่าท่านสั่งไว้ ท่านบอกว่า “ถ้าเราตายแล้วนะ บอกให้ท่านสุดใจขึ้นมาอยู่กุฏิเราเลย ถ้าเราไม่พูดไว้ท่านจะไม่กล้าอยู่”

ถึงพูดก็ไม่มีใครกล้าอยู่ ไม่กล้าอยู่เพราะอะไร ไม่กล้าอยู่เพราะเราเคารพรัก เราเคารพของเรา กุฏิเราก็มี ถ้าเราไม่มี เราจะกางกลดอยู่ที่ไหนก็ได้ ถ้าหัวใจมันเป็นธรรม

แต่ถ้าหัวใจไม่เป็นธรรมนะ พอบอกว่า “สุดใจให้ขึ้นมาอยู่ที่กุฏินะ ถ้าเราตายแล้ว” ถ้าเป็นคนอื่นนะ มันรีบๆ ขึ้นเลย ถึงไม่สั่งมันก็ยังจะขึ้นอยู่แล้ว ไม่สั่งมันยังแย่งชิงกันจะขึ้น แต่เวลาที่ท่านสั่ง เห็นไหม ทําไมเขาไม่ทํากันล่ะ

นี่พูดถึงว่าเวลาคําชมไง พระอาจารย์สุดใจ ที่วัดป่าบ้านตาดมันเป็นเรื่องที่ว่ามันเป็นวัดใหญ่ เพราะในตอนงานศพหลวงตามีพระโทรมาหาเราหลายองค์มากเลย เวลาที่มีพระทําอะไรผิดพลาดแล้วออกทีวีกันไป เขาพูดกับเรานะ เขาบอกว่า “ไหนว่าวัดป่าบ้านตาดนี้เป็นเมืองหลวงของกรรมฐาน ไหนว่าวัดป่าบ้านตาดนี้ หลวงตาเป็นพระผู้ที่ฝึกหัดลูกศิษย์ลูกหาไว้มากมาย ทาไมเวลาทางานกัน ถึงทางานกันเลินเล่อกันขนาดนั้น”

มีพระโทรมาต่อว่าเรานี่เยอะมาก เพราะเขาเห็นว่าเราก็เป็นส่วนหนึ่งของวัดป่าบ้านตาด ฉะนั้นพูดถึงว่ากรณีอย่างนี้ กรณีที่ว่าท่านอาจารย์สุดใจจะเคารพได้ไหม ที่วัดบ้านตาดจะมีได้ไหม ก็พระอาจารย์สุดใจนี้หลวงตาท่านตั้งโดยถูกต้องชอบธรรม แล้วโดยการบริหารจัดการวัดที่ครูบาอาจารย์ท่านเคยสร้างไว้ ด้วยคุณภาพของครูบาอาจารย์ที่บารมีท่านล้นฟ้า แล้วอย่างพวกเรา ไอ้พวกมดแดง ไอ้พวกขี้ทูดกุดถัง แล้วไปบริหารวัด มันจะสงบร่มเย็นได้บ้างหรือเปล่า เราก็ต้องพยายามทํากัน..เราพยายามทํากัน..

ฉะนั้นพระอาจารย์สุดใจท่านรับภาระแล้ว เราก็ต้องช่วยกันส่งเสริม คําว่า “ช่วยกันส่งเสริม” คือเราอย่าหาเรื่องหาภาระไปให้ท่าน เราช่วยกันแบ่งเบาภาระท่าน ไอ้นี่อะไรก็สุดใจๆ อะไรก็จะไปทับสุดใจๆ ท่านเองท่านก็จะเอาตัวไม่รอดอยู่แล้ว อะไรๆ ก็อาจารย์สุดใจๆ อาจารย์สุดใจก็แบนน่ะสิ นี่คือความเห็นของเรา

มีคนมาถามเราบ่อยว่า ทําไมไม่คุยกับพระอาจารย์สุดใจล่ะ? เราก็เฉยไว้..เฉยไว้ไง เพราะเราก็รู้ว่าพระอาจารย์สุดใจท่านก็เครียดจนหัวแทบแตกอยู่แล้ว จะไปเอาอะไรกับพระอาจารย์สุดใจอีกล่ะ เราก็ช่วยกันใช่ไหม บางอย่างเราจะบอกว่ามันไม่ได้อย่างที่เราคิดหรอก ถ้าให้ได้อย่างที่เราคิดได้นะ เราก็อยากให้ขาวบริสุทธิ์ไปทั้งนั้น แต่มันขาวสะอาดบริสุทธิ์ไปไม่ได้ เพราะในร่างกายมนุษย์มันก็มีเชื้อโรคใช่ไหม ไอ้นี่ความคิดความเห็นของคนมันแตกต่างหลากหลาย แล้วความแตกต่างหลากหลายของคนคิด ถ้าคนคิดที่เป็นธรรมนะ บางอย่างเราต้องเข้าใจคนทํางาน

เราเสียดาย วันที่ ๔ ไม่ได้เทศน์ นี่เรายังพูดอีกนะ (หัวเราะ) เพราะเราตั้งใจไว้แล้ว ถ้าวันที่ ๔ เราได้ขึ้นเทศน์ เราจะขอบคุณไอ้พระขี้ครอกน่ะ ไอ้พระที่มันทํางานอยู่หลังวัดน่ะ ไอ้พระเด็กๆ เล็กๆ ที่มันช่วยกันคนละไม้คนละมือ ที่ก่อร่างสร้างตัวจนงานมันผ่านไปน่ะ ไม่มีใครเห็นใจมัน คนที่แบกหามอยู่ข้างหลังน่ะ วันที่ ๔ ถ้าเราได้เทศน์นะจะออกตรงนี้หมดเลย จะขอบคุณ..ขอบคุณ..ไอ้กองทัพมดที่คนละไม้คนละมือ ไอ้คนที่ช่วยเหลือเจือจานกันไป จนงานของเรามันจะลุล่วงไป

คิดไว้ในใจว่าจะพูดตรงนี้ แต่เขาไม่ให้เทศน์ ก็จบกันไป เห็นไหม แต่ไอ้พวกที่มือไม่พายแล้วเอาตีนรานํ้า มือไม่ได้พาย ทําก็ไม่ได้ทํา เดี๋ยวก็มาแอ็กต์สักทีหนึ่งว่า “โน่นผิดนี่ผิด” ให้พระเล็กๆ มันปวดหัวๆ นั่นน่ะ

ถ้าบอกว่าจะให้มันขาวบริสุทธิ์ ใครๆ ก็อยากให้มันขาวสะอาดบริสุทธิ์ แต่วุฒิภาวะของพระ ไอ้มือไม่พายเอาตีนมารานํ้า เดี๋ยวก็มาราสักทีหนึ่ง..เดี๋ยวก็มาราสักทีหนึ่ง..มาราให้คนหันมามองกูไง ว่ากูมีความสําคัญ โธ่..เจตนามันแสดงออกมา มันรู้ทั้งนั้นแหละ เราน่ะดูกันได้ เราน่ะดูกันออก แต่ไอ้พระเด็กๆ พระเล็กๆ ที่มันคนละไม้คนละมือ เราจะพูดนะ วันนั้นถ้าเราได้เทศน์เราจะบอกมัน

“หมู่คณะ สิ่งใดที่เราได้ทํา เราทําเพื่อเชิดชูครูบาอาจารย์ของเรา ถ้าเราได้ทําเพื่อเชิดชูครูบาอาจารย์ของเราแล้ว เมื่อใดเราภาวนาขึ้นไป จิตเราอาจจะตกก็ได้ ถ้าจิตเราตก จิตเรามันไม่เข้มแข็ง เราจะคิดถึงบุญกุศลที่เราได้ทําตรงนั้น ให้มาเพิ่มกําลังของเราก็ได้ เราปิดทองหลังพระก้นพระกันเพื่อประโยชน์กับหัวใจของเรา เราไม่ได้ปิดทองหลังพระก้นพระเพื่อศักยภาพหรือเพื่ออะไรทั้งสิ้น เราทําเพื่อหัวใจของเรา เราเป็นมดงาน เราทํากันเบื้องหลัง ที่พักพระ ส้วม นํ้า เราหากัน เราทํากัน ด้วยนํ้าพักนํ้าแรง ด้วยเหงื่อด้วยไคล เพื่อให้เขาได้มาร่วมงานบุญกับหลวงตา เราทําของเราโดยปิดทองหลังพระ ใครจะรู้ใครจะเห็น”

ทั้งสับทั้งโขก เห็นเป็นพระเล็กๆ พระน้อยๆ แล้วมันก็จะใช้อํานาจบีบคั้น

มีคนมาฟ้องเยอะ เรานี่แปลก มีแต่คนมาฟ้อง เรื่องฟ้องนี่เต็มหัวเลย ไม่รู้เรื่องอะไรบ้างเต็มไปหมด แต่พอใครมาฟ้อง เราก็จะบอกว่า “ใจเย็นๆ ใจเย็นๆ เราทําเพื่อครูบาอาจารย์ของเรา เราทําเพื่อให้งานนี้สําเร็จลุล่วงไปให้ได้” เราเป็นคนรั้งไว้ ดึงไว้ พยายามประคองไว้ แล้วไม่พูดนะ ถ้าให้พูด จะให้พูดเรื่องอะไรบอกมา จะให้พูดเรื่องอะไร เราไม่พูดนะ

เราทํากัน เพราะเราทํางานเพื่ออาจารย์ของเรา เขามาบอกเลยว่า “ไหนว่าวัดป่าบ้านตาดเป็นเมืองหลวงของกรรมฐาน ไหนว่าหลวงตาฝึกกรรมฐาน ลูกศิษย์ลูกหามากมาย ทาไมเวลาทางานกัน ทาไมไม่เห็นออกหน้ามาบ้าง”

เพราะคนเราถ้ามันไม่มีหลักมันก็ไม่กล้าหรอก แต่ไอ้คนมีหลักจะไปทํา มันก็จะว่าเกินหน้าเกินตา เห็นไหม เราถึงบอกว่า มือไม่พายอย่าเอาตีนรานํ้า เรานี่นะ จะเข้าไปนะ เพราะเราเห็นว่าพอเราเข้าไป เขาก็เกร็งกันไปหมด

เราไปไหนเราก็พยายามจะบอกว่า “ทนเอาๆ สู้ๆ อย่าไปมองอย่างอื่น เอางานเราให้เสร็จ”

“เสร็จได้ยังไง เอามาตั้งเสร็จมันก็มาดึงไป ไอ้คนโน้นจะเอาคนนี้จะเอา แล้วสั่งให้ทําอย่างนี้ ไอ้คนโน้นมาก็จะดึงไปอย่างโน้น มันก็เลยไม่เสร็จซะที”

เราก็บอกว่า “เออ มันเสร็จ..มันเสร็จ..เสร็จตรงที่มันพอนั่นแหละ มันเสร็จ เอาแค่นั้นแหละ”

“เดี๋ยวก็จะดึงไปที่นั่น ไอ้ทางโน้นก็สั่งไปอย่างนี้ ไอ้คนนี้ก็สั่งไปอย่างโน้น ไอ้คนโน้นก็ดึงไป เดี๋ยวคนมาตรวจงาน งานก็ยังไม่เสร็จ”

มาร้องเรียนเราเยอะมาก เวลาเราไปไหนเราดูตรงนั้น นี่พูดถึงเรื่องพระอาจารย์สุดใจไง พระอาจารย์สุดใจปวดหัวกว่าเราเยอะมาก (หัวเราะ) แล้วประสาเรานะ พวกเรานี่เป็นครอบครัวเดียวกัน ถ้าพ่อแม่เรา ดูแลเรามาจนโตป่านนี้ เราออกมา เราสร้างเนื้อสร้างตัวได้ เราก็ควรจะให้พ่อแม่เราชื่นใจใช่ไหม แต่ถ้าเราสร้างตัวเราไม่ได้ เราก็ต้องไปไถพ่อแม่เราเรื่อย

“ทุนหมดแล้วล่ะ ขออีก ๕ ล้าน”

เดี๋ยวๆ ก็กลับไปบอกว่า “ทุนหมดแล้ว ขออีก ๑๐ ล้าน”

พ่อแม่ก็หนักใจนะ ที่บ้านตาดก็เหมือนกัน คําพูดนี้ไม่อยากจะพูด แต่จะพูดออกมาเพื่อเป็นหลัก เพราะคนในเขาพูดเลยว่า พระอาจารย์สุดใจ ครั้งแรกเลยพอหลวงตาเสียปั๊บ พระอาจารย์สุดใจสั่งปิดปั๊มทันทีเลย ปั๊มนํ้ามันกับคลังปิดทันที พระอาจารย์สุดใจสั่งปิดเลย เพราะถ้าไม่ปิดปั๊มนํ้ามันนะ ไม่ปิดคลังนะ เละ! มันลากกันแหลก พระอาจารย์สุดใจสั่งปิดปั๊มนํ้ามันเลย ปั๊มนํ้ามันหลวงตานั่นล่ะ หลวง-ตาเวลาสั่งมา ใครๆ ก็มาเติม พอหลวงตาเสียปั๊บ คําสั่งแรกของพระอาจารย์สุดใจ ปิดปั๊มนํ้ามัน ปิดคลัง ไม่อย่างนั้นมันไม่ไหว

นี่ไงที่บอกว่าเวลาเราสร้างเนื้อสร้างตัวได้ เราก็ควรจะไปช่วยเหลือเจือจานกัน แต่นี่มาถึงก็จะ... โธ่ ! พระอาจารย์สุดใจปวดหัวตายห่าเลย

นี่พูดถึงว่า “พระอาจารย์สุดใจ มีลับลมคมในไหม?”

ไม่มี พระอาจารย์สุดใจน่ะจิตใจท่านดี เพียงแต่ว่านิสัยท่านเป็นอย่างนั้น ท่านไม่พูดโผงผางไง ท่านเก็บไว้ในหัวใจ โทษนะ.. ใครๆ ก็จะไปขี่หัวพระอาจารย์สุดใจ ใครๆ ก็ “สุดใจอย่างนั้น..สุดใจอย่างนั้น..” ท่านก็เฉย หัวเราะแหะๆ แหะๆ ท่านเป็นคนนิ่งไง ท่านมีการศึกษานะ ท่านจบปริญญาโท ท่านเคยทํางานมา พระอาจารย์สุดใจนี่เป็นคนดีคนหนึ่ง เป็นพระดีองค์หนึ่ง เพียงแต่ว่าถ้าภาษาโลก ถ้าใครไม่ได้ดั่งใจก็จะบอกว่าพระอาจารย์สุดใจอ่อนไปหน่อยเท่านั้น แต่ถ้าไปอยู่ตรงนั้นแล้ว อ่อนไม่อ่อนเดี๋ยวมึงจะรู้ ถ้าแข็งมึงจะเจอตอ นี่พูดถึงพระอาจารย์สุดใจ

“๒. พระ ๒ องค์นี้พอพึ่งได้ไหมครับ?”

เราพูดถึงเฉพาะพระอาจารย์สุดใจนะ คนอื่นไม่เกี่ยว! ไม่เกี่ยว!

พระอาจารย์สุดใจท่านดูแลวัดป่าบ้านตาด เป็นสมบัติของกรรมฐานเรา เราเป็นลูกศิษย์กรรมฐาน เราได้ร่วมสร้างมาด้วยกัน ฉะนั้นตอนนี้พระอาจารย์สุดใจท่านเป็นผู้รับผิดชอบ ถึงบอกว่าเราต้องช่วยกันดูแลเพื่อให้มันเป็นไป

“๓. ที่วัดป่าบ้านตาดมีพระแท้ๆ บ้างไหม?”

พระแท้ๆ คือหลวงปู่ลี หลวงปู่ลีคือพระเณรวัดป่าบ้านตาด หลวงปู่ลีเป็นพระแท้ๆ แล้วเป็นพระแท้ๆ ที่อยู่ในคุณธรรม เวลาหลวงตาท่านไม่พูดหรือพูดสิ่งใด หลวงปู่ลีจะไม่ออกนอกเส้นทางแม้แต่ธุลีเดียว พระแท้ๆ จะเคารพ จะมีความกตัญญูกตเวที นี่คือพระแท้ๆ

แล้วพระพวกนั้น เดี๋ยวคุยกันรอบต่อไป

ถาม : ๓๘๙. ขอกราบนมัสการถามเรื่องสําคัญครับ

หลวงพ่อครับ หลวงตามหาบัวท่านละสังขารแล้ว สิ่งที่ต้องมีร่วมกันในหมู่คณะคือการสร้างความสามัคคีในวงกรรมฐานใช่ไหมครับ ผมได้ฟังเทศน์ชุดหมาของหลวงตาแล้วครับ ผมทราบและพอจะอนุมานได้ว่าหลวงพ่อกล่าวถึงใคร และหลวงพ่อมีเจตนาที่จะรักษาประวัติของหลวงตาให้สมบูรณ์มากที่สุด แต่ความกังวลของผมก็เกิดขึ้นว่า พระที่หลวงตาท่านกล่าวชม แต่หลวงพ่อด่าเขา

คําถาม คือ ผมสับสนครับ เมื่อหลวงตารับรองภูมิธรรม เหตุใดหลวงพ่อยังสงสัยในตัวท่านอยู่ ผมขอกราบเรียนเท่านี้ หากคําถามนี้ไม่เหมาะสมหรือผมเข้าใจคลาดเคลื่อนในตัวบุคคลที่หลวงพ่อกล่าวถึง ผมกราบขอขมา ณ โอกาสนี้ แล้วแต่หลวงพ่อจะพิจารณาครับ

หลวงพ่อ : เราจะบอกว่าเรื่องบ้านตาดเราพูดไปเมื่อกี้นี้แล้ว เห็นไหม ว่าเราจะช่วยเหลือเจือจานกัน เรารักวงกรรมฐาน เรารักสิ่งที่ครูบาอาจารย์สร้างมา ฉะนั้นเราจะพูดครั้งนี้เป็นครั้งสุดท้าย เรื่องเกี่ยวกับพวกนี้นะ แล้วถ้าคําถามจะมาอีกนี่เราจะไม่ตอบ คําถามแรกเราตอบไปแล้ว…จบ และนี่เป็นคําถามที่ ๒ แล้วถ้าต่อไปคําถามพวกนี้มาอีกเราจะไม่ตอบ เว้นไว้แต่อยู่ที่เหตุการณ์

สิ่งที่เราจะพูดนี่ส่วนใหญ่มันอยู่ที่เหตุการณ์ด้วย ที่เราพูดเรื่อง “หมาของหลวงตา” เพราะเหตุการณ์ในข่าวหนังสือพิมพ์นี่มันเกินไป ธรรมดาแล้วปัญหาที่เราตอบไปเรื่องหมาของหลวงตานี่เราจะไม่พูดนะ เราจะไม่ตอบ เราบอกกับทุกคนว่าไม่ตอบ แต่เพราะมันมีข่าวในหนังสือพิมพ์ มันกระทุ้งกัน มันทิ่มกัน มันแทงกัน เราถึงทนไม่ไหว เราถึงพูดเรื่องหมาของหลวงตาออกไป ที่พูดเรื่องหมาของหลวงตาออกไป เพราะข้อมูลข่าวสารมันออกมาในตลาดเกินไป คนทําน่ะคนทํา ไอ้พวกข้อมูลข่าวสารไอ้พวกคนเขียนมันเป็นแค่ลูกหาบ แต่ไอ้คนที่อยู่เบื้องหลังน่ะมันทํา

ฉะนั้นพอมาเรื่องนี้ก็เหมือนกัน สงสัยใช่ไหม ถ้าสงสัยนะ ในเมื่อหลวงตาท่านชมต่างๆ ชมอะไรก็แล้วแต่ สิ่งที่ท่านชม ท่านชมก็คือท่านชม แต่ความเป็นจริงมันเป็นจริงหรือเปล่า ถ้ามันไม่เป็นความจริงนะ อย่างเช่น หนังสือที่จะเอามาแจกกัน นั่นคือการตั้งธง! หนังสือนี่คือการตั้งธง การตั้งธงเพื่อจะออกสู่ทะเลไง ถ้ามันตั้งธงขึ้นมาใช่ไหม ถ้าตั้งธงที่ดี ธรรมขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ธรรมของครูบาอาจารย์ เห็นไหม เราเป็นเต่าเป็นปลากันอยู่ในวัฏฏะใช่ไหม ถ้าเราพยายามประพฤติปฏิบัติขึ้นมา ถ้าเข้าถึงฝั่ง เห็นไหม ถ้าเท้าเราแตะพื้นนั่นคือโสดาบัน แตะพื้นขึ้นมาแล้วเดินขึ้นฝั่งนะ เดินขึ้นฝั่งจนถึงที่สุด ถ้าเป็นธรรมของครูบาอาจารย์ที่เป็นความจริง มันจะอยู่บนฝั่ง อยู่บนที่ที่ปลอดภัย แต่ถ้าคนที่ไม่เป็นนะ การตั้งธง เห็นไหม มันจะออกอ่าวออกทะเลไง

คําสอนนั้นมันจะออกอ่าวออกทะเล ไอ้คําชมส่วนคําชม ไอ้คําสอน ไอ้ธรรมะนั่นล่ะ ธรรมะมันจะออกทะเล ถ้าธรรมะมันออกทะเลไป มันก็ “เกิด” ในสังคมนะ

เราพูดถึงธรรมะๆ พวกโยมต้องขึ้นบันไดฟังหน่อยหนึ่ง แล้วธรรมะที่ออกมานั่นมันผิดหมด!!! ถ้ามันผิดนะ หลวงตาส่วนหลวงตา หลวงตาท่านมีธรรมในหัวใจท่าน ท่านสมบูรณ์ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ แต่ธรรมะของคนอื่นที่มันออกมา (ที่ว่าหลวงตาชม) มีธรรมะอะไร?

การตั้งธงนี้ตั้งธงเพื่ออะไร ถ้าคนมีทําไมต้องตั้งธง ถ้าตั้งธงขึ้นมาแล้ว ดูสิ เวลาเรือจอดล่มปากอ่าวนะ ถ้าเรือจอดล่มปากอ่าวเป็นเรื่องหนึ่ง แต่นี่เรือมาเทียบท่าแล้ว พอเรือมาเทียบท่าแล้วเดี๋ยวเรือมันจะล่ม ถ้าเรือมันล่มนะ ถ้าธรรมะมันออกปากอ่าวมันจะมีโจรสลัด ในทะเลนี้เป็นที่อยู่ของโจรสลัด โจรสลัดมันจะปล้น โจรสลัดมันจะชิง ถ้ามีการปล้นชิงกันในทะเล เพราะในสังคมมันเกิดมีได้หลายรอบ

เราสลดนะ เราเศร้าใจ เพราะเราคิดว่าในอนาคตมันจะมีอะไรอีกเยอะมาก สิ่งที่แปลกๆ มันจะเกิดขึ้นในวงกรรมฐาน ชีวิตเราก็เท่านี้ เราก็อยู่ไม่เกิน ๑๐๐ ปี จะตายปีไหนก็ไม่รู้ ถ้าเราตายไปแล้ว อย่างเช่น หลวงตา ตอนนี้เราดูทีวีหลวงตา เวลาพระอาจารย์สุดใจท่านออกมาให้พร แล้วญาติโยมที่แวดล้อมพระอาจารย์สุดใจอยู่ก็เคยแวดล้อมหลวงตาอยู่ โยมที่เคยแวดล้อมหลวงตาอยู่ โยมพวกนั้นมาแวดล้อมหลวงตา คอยรับปัจจัย คอยเอาเงินเข้าธนาคาร โยมที่แวดล้อมพระอาจารย์สุดใจอยู่ก็เคยแวดล้อมหลวงตาอยู่ แต่หลวงตาท่านก็ล่วงไปแล้ว

เห็นไหม พอหลวงตาท่านล่วงไปแล้ว สิ่งที่ท่านทิ้งไว้ก็ทิ้งไว้ตรงนี้ แล้วทิ้งไว้นี่ ญาติโยมที่เคยล้อมหลวงตา ทุกคนจะว้าเหว่ไหม ทุกคนจะทุกข์ยากไหม ทุกคนต้องหาที่พึ่ง ทุกคนก็มาแวดล้อมพระอาจารย์สุดใจอยู่ นี่ไงสมมุติของชีวิตไง แล้วชีวิตเราก็ต้องสิ้นไปเหมือนกัน เราเห็นหลวงตาสิ้นไป เราก็มาคิดถึงว่าเราก็ต้องสิ้นไป ถ้าสิ้นไป แล้วสังคมล่ะ ฉะนั้นพอหลวงตาสิ้นไปแล้วท่านก็ทิ้งไว้ สิ่งที่ท่านทํามามันก็เป็นภาระของพวกเรากันต่อไป แล้วถ้าพูดถึงคนที่มันรู้จริง คนที่มันจะยืนยันสิ่งนี้แล้วต้องสิ้นไปอีกล่ะ มันจะเหลืออะไร?

ฉะนั้นสิ่งที่เกิดขึ้น ที่เราบอกว่ามันจะเป็นธรรมะออกทะเลกัน ถ้ามันเป็นธรรมะออกทะเลนะ ตอนนี้เรือเข้าเทียบท่าแล้ว สร้างท่า เทียบท่า มันจะออกปากอ่าวกัน ออกปากอ่าวด้วยอะไร ด้วยความไม่รู้ มันจะพาธรรมะนี้ออกอ่าวออกทะเล

ที่เราพูดนี้จะออกเว็บไซต์และเป็นหลักฐานไว้ สิ่งที่เราอยากจะพูดอะไรบางอย่างนี้เราจะพูดเป็นหลักฐานไว้ แล้วอนาคตมันจะกลับมาที่หลักฐานนี้ เราพูดไว้ก่อนไง เราพูดไว้ก่อนที่เรื่องมันจะเกิด แล้วเรื่องมันจะเกิด

มันจะเกิดเพราะอะไร...?

ในเมื่อกัปตันเดินเรือไม่เป็น! แล้วกูจะออกทะเล

แล้วมันจะไปไหนกัน...?

กูนี่เดินเรือไม่เป็น..กูจะพาพวกมึงทั้งหมดเลยไปทะเล..เราจะไปทวีปอเมริกา..กูเดินเรือไม่เป็น..กูจะพาพวกมึงไปทวีปอเมริกา..

แล้วในทะเลมันมีโจรสลัดนะ มันมีทุกอย่างพร้อมนะ

เหตุผลที่เราโต้แย้งอยู่นี่ ตรงนี้ล่ะ เหตุผลที่เราโต้แย้งพวกนี้อยู่ตรงนี้ แล้วโต้แย้งไปโดยที่ยังไม่มีสิ่งใด ก็เลยเป็นกระดูกแขวนคออยู่นี่ไง ตอนนี้มีแต่กระดูกแขวนอยู่นี่เต็มเลย

สังคมกรรมฐาน เวลาพระทั่วไป หลวงปู่เสาร์ หลวงปู่มั่น ไม่มีใครสนใจ ท่านอยู่ในป่าในเขา ท่านประพฤติปฏิบัติมาจนเป็นพระอรหันต์ แต่ตอนนี้พวกเราอยู่ในเมืองกันเป็น “กรรมฐานค้างคาว” บินกันรอบโลก บินเที่ยวกันประจํา เดี๋ยวนี้ธุดงค์อเมริกา ธุดงค์เมืองจีน มันภาวนาดีน่ะ ไปเมืองจีนแล้วอสุภะมันเกิด แหม..ภาวนาดีมากๆ ยิ่งไปอเมริกานี่ แหม..จุดและต่อมเห็นชัดเลย

กรรมฐานยุคจรวด ยุคดาวเทียม แล้วมันจะได้มีธรรมะอะไรมาสั่งสอนพวกเรา

พวกเรานะต้องการความจริง เราจะอยู่โคนไม้ เราจะหากินด้วยลําแข้ง เราจะประพฤติปฏิบัติตามข้อเท็จจริง พุทโธได้ก็จะพุทโธ พุทโธไม่ได้ก็อานาปานสติ อานาปานสติไม่ได้ก็ปัญญาอบรมสมาธิ ให้มันเป็นตามเป็นจริง หัดอ่านแผนที่ หัดอ่านพิกัด เราจะเดินเรือกัน ไม่มีใครเลยเราก็จะไปเรือใบ เราเล่นเรือใบคนเดียวก็ได้ เราจะเอาเรือใบเราออกทะเล แล้วเราจะพยายามพาเรือเราเข้าฝั่ง เราจะไม่ตามใครไป

เรามองว่าเกมนี้ คือ เกมตั้งธง พวกนี้ตั้งธงไว้ก่อน พอมีขบวนแล้วเดี๋ยวมันจะออกทะเล เพราะอะไร เพราะมันพาขึ้นฝั่งไม่เป็นหรอก มันจะพาขึ้นฝั่งไม่เป็น มันจะพาขึ้นที่ถูกต้องชอบธรรมไม่เป็น แล้วมันจะเป็นตามนั้น

นี่พูดถึงเหตุผลว่าเราพูดเพื่อสิ่งใด ถ้าพูดถึงความสามัคคี ฟังนะ

“หลวงพ่อ หลวงตามหาบัวท่านละสังขารแล้ว สิ่งที่ต้องมีร่วมกันในหมู่คณะ คือ การสร้างความสามัคคีในวงกรรมฐานใช่ไหม ผมได้ฟังเทศน์หลวงพ่อชุดหมาของหลวงตาแล้วครับ ผมทราบและพออนุมานได้ว่าหลวงพ่อกล่าวถึงใคร และหลวงพ่อมีเจตนาที่จะรักษาประวัติของหลวงตาให้สมบูรณ์มากที่สุด”

คําพูดของหลวงตานี่เราสาธุนะ..เราสาธุ เพราะเราจะบอกว่าต้นทุนในการช่วยชาติมันแพงมาก ในเมื่อหลวงตาท่านเป็นสุภาพบุรุษ เป็นมหาสุภาพบุรุษ ใครมีคุณกับหลวงตา ถ้าเข้าไปอยู่ในใจลึกๆ ของหลวงตา หลวงตาจะแทนคุณได้ทั้งชีวิตเลย หลวงตานี่ให้ชีวิตได้เลยถ้าใครมีคุณกับท่าน ฉะนั้นคําพูดของหลวงตาทุกอย่างเรารับฟัง เรารับฟังแบบหลวงปู่ลี

หลวงปู่ลีท่านพูดอยู่นะ “ฟังเพิ่นพูด..แม้.. ฟังเพิ่นพูด..แม้..”

หลวงปู่ลีท่านฟัง ยอมจํานนคําพูดหลวงตาทุกคํา เราก็ยอมทุกคํา เรายอมรับหมดที่หลวงตาพูด ยอมรับหมด ไม่เคยคัดค้านที่หลวงตาพูดเลย หลวงตาพูดจริงๆ สาธุ พูดจริงๆ เรายอมรับหมดเลย แต่ถ้ามันเป็นจริง ธรรมนั้นก็ต้องเป็นจริง

ธรรมที่เป็นจริง เห็นไหม มันอยู่ในที่เปิดเผย มันไม่ไปอยู่ในที่เร้นลับ ธรรมนี่มันอยู่ในที่สว่าง สะอาด บริสุทธิ์ ไม่มีงุบงิบๆ แอบซ่อน ลึกลับซับซ้อน เพราะอะไร เพราะไม่แน่ใจตัวเองไง ถ้าแน่ใจก็เอาธรรมะออกมาสั่งสอนทั่วโลกด้วยกัน

มันมีลึกลับซับซ้อน แต่หลวงปู่ลีนี่ไม่มี ไม่มีเพราะอะไร หลวงปู่ลี ผู้ที่เป็นธรรมนะ การที่เข้าหายากเพราะธาตุขันธ์มันอ่อนล้าเต็มที แต่ถ้าไม่เกี่ยวกับเรื่องธาตุขันธ์นะ การเข้าหาไม่มียากเลย หลวงตานี่เราอยู่กับท่านเมื่อก่อน ถ้ามีคนเข้า เวลาเราอยู่เวรนี่จะพาขึ้นไปได้ตลอด เว้นไว้แต่ “ไม่ไหวแล้ว ไฟเหลือง” คําว่า “ไฟเหลือง” ของท่าน คือ ร่างกายท่านไม่ไหวแล้ว ท่านก็บอกว่า “ไม่ให้เข้า ให้กลับ” การเข้าพบครูบาอาจารย์ที่เป็นธรรมไม่ยากเลย ไม่ยาก หลวงปู่ลีนี่เข้าไม่ยากเลยถ้าเป็นธรรม แต่ที่ยากอยู่นี่เพราะอะไร เพราะเข้าไปนั่งเฝ้าท่าน ท่านไล่ออกหมด ถ้าเข้าไปโดยที่ไม่เป็นสาระ ท่านไม่ให้เข้า แต่ถ้าเข้าไปเป็นสาระจะได้ทันที อันนี้ก็เหมือนกัน ในการปฏิบัติถ้าเรามีข้อโต้แย้งในใจ ข้อขัดแย้งในใจ เข้าได้ตลอด องค์ไหนก็เข้าได้ แต่ที่เข้าไม่ได้เพราะ “ก็กูไม่รู้นี่ว่ามึงถามอะไร เดี๋ยวกูตาย เดี๋ยวกูเปิดไปแล้วก็รู้หมดน่ะสิ”

นี่คือเหตุผล เราถึงบอกว่าวันนี้พูดแล้วและจะไม่พูดเรื่องนี้อีกแล้ว เว้นไว้แต่อยู่ที่สถานการณ์ ถ้าสถานการณ์มีการข่มขี่กัน เพราะกําลังคนไม่เท่ากัน กําลังคนที่มีกําลังทําลายกับกลุ่มที่ไม่มีกําลัง เรารู้อยู่ เพราะว่าลูกศิษย์หลวงตาก็หลายกลุ่มหลายก้อน เราไม่ว่าใคร ถ้าจะด่าพระสงบ จะด่าอะไรก็เชิญเลย

แต่นี่เราเห็นตรงนั้นเราถึงพูดออกมา อยู่ที่สถานการณ์ เพราะว่ามันเสียดายไง เราไม่ได้เสียดายตรงนี้นะ เราพูดบ่อยคําว่า “เสียดาย” ของเรา ตั้งแต่หลวงปู่เสาร์ หลวงปู่มั่น ท่านสละชีวิตมาตลอด สละทั้งชีวิตนะ หลวงปู่มั่นสลบถึง ๓ หน ท่านเล่าให้หลวงตาฟังว่า ท่านป่วยไข้แล้วนั่งภาวนา ล้มไปเลย เหมือนกับพระพุทธเจ้าที่สลบ ท่านสลบถึง ๓ หน หลวงปู่มั่นก็สลบ ๓ หนเหมือนกัน แต่เวลาป่วยแล้วพิจารณาสู้กับเวทนาไง สู้กับความป่วย แล้วช็อกไปเลย สลบถึง ๓ หน หลวงปู่เสาร์ หลวงปู่มั่น ท่านเต็มที่ของท่าน ท่านวางรากฐานไว้

เพราะฉะนั้นพวกเราก็ให้มันจิตใจเป็นสาธารณะหน่อยหนึ่ง แค่จิตใจเป็นสาธารณะ อย่าเห็นแก่ตัว เรื่องก็จะไม่เกิดเลย เรื่องที่เกิดเพราะมีการเห็นแก่ตัว เห็นแก่พวกพ้องของตัว

..“เศร้า”.. ถ้าไม่เห็นแก่ตัว อย่างหลวงปู่ลีนี่อะไรก็ได้..อะไรก็ได้.. เราก็อะไรก็ได้นะ อะไรก็ได้จริงๆ แต่ถ้าเวลาพูด ก็พูดเรื่องนี้ทั้งนั้น เรื่องเกี่ยวกับอริยสัจ เรื่องเกี่ยวกับสัจธรรม ไอ้ตรงนี้เรารับไม่ค่อยได้ อะไรที่มันบิดเบือนพิกัดจีพีเอสของการเดินทาง เราทนไม่ได้ ถ้าอย่างอื่นเรายังทนได้นะ อย่างอื่นจะทนได้ แต่พอเข้าถึงธรรมะนี่ทนไม่ได้ พิกัด จีพีเอสมันผิดหมด แล้วเราต้องเดินกันไปด้วยตาบอดๆ อย่างนี้ แล้วเข็มชี้ก็เป็นเข็มชี้ที่ผิด เราถึงบอกว่ามันจะออกทะเลกันหมดไง

แล้วสิ่งที่หลวงปู่มั่น หลวงปู่เสาร์ ครูบาอาจารย์สร้างมา น่าเสียดายไหม มรดกธรรมอันนี้น่าเสียดายมาก “กึ่งพุทธกาลศาสนาจะเจริญอีกหนหนึ่ง” ธรรมะกําลังเจริญงอกงามในใจครูบาอาจารย์ของเรา แต่เพราะการแอบแฝง เพราะโจรสลัด มันถึงทําให้มีความเศร้าหมอง

เราเห็นอย่างนั้นเราถึงพูดอย่างนั้น เราพูดไว้นี้ไม่ได้พูดในที่ลับ เราพูดไว้ คําพูดของเรา เราพอใจอันหนึ่งคือว่า เตือนกันไว้ไง อย่างที่หลวงตาพูดว่า “คนรู้มีอยู่นะ..คนรู้มีอยู่นะ..” ไม่ใช่จะทําอะไรได้ตามใจตัวแบบไม่มีใครรู้ แต่คนรู้เขาจะพูดหรือไม่พูด นั่นอีกเรื่องหนึ่งนะ เอวัง