คํานํา

การเกิดเป็นมนุษย์พบพระพุทธศาสนา เป็นเรื่องที่ยากยิ่ง จะต้องเป็นผู้ที่มีบุญกุศลมาก และถือเป็นมงคลชีวิตอันประเสริฐเพราะชีวิตมีค่ามาก แต่มีการพลัดพรากเป็นที่สุด ซึ่งทุกชีวิตล้วนปรารถนาความสุขเกลียดทุกข์ ดังนั้น การมีธรรมเป็นที่พึ่ง จึงเป็นมงคลให้กับชีวิตและเป็นสารคุณให้กับจิตใจ

ท่านพระอาจารย์สงบ มนสฺสนฺโต เมตตาแสดงมงคลชีวิต และคุณค่าชีวิตตามหลักพระพุทธศาสนา ทุกชีวิตเกิดมา ด้านวัตถุยากดีมีจนต่างกัน แต่ด้านจิตใจ “จิตหนึ่งมีค่าเท่ากันหมด” กรณีชาวพุทธส่วนใหญ่ซึ่งมากด้วยศรัทธา แต่ขาดปัญญา และมักถือมงคลตื่นข่าว จึงตกเป็นเหยื่อ เพื่อให้รู้ทันการสร้างกระแสสังคม ท่านจึงเทศน์ถึง พระที่มีคุณธรรม กับ พระกาฝาก ไว้อย่างชัดเจน พร้อมเทศน์สรรเสริญเชิดชูคุณธรรมหลวงปู่มั่น ท่านมีชีวิตสมณะเป็นคติธรรมอันเลิศเลอที่สุดในยุคนี้ได้อย่างซาบซึ้งตื้นตันใจ

ทั้งนี้ ท่านพระอาจารย์สงบ ยังเมตตาแสดงข้อปฏิบัติของวงกรรมฐานที่รักษาสืบทอดกันจนเป็นอริยประเพณี คือ การลงใจในครูบาอาจารย์ ๑ การฟังธรรมครูบาอาจารย์ ๑ การรักษาข้อวัตรปฏิบัติ ๑ และการยอมรับผิดอันเป็นอริยวินัย ๑ ซึ่งล้วนเป็นอริยวิถีสู่มรรคผลนิพพาน สมดังบทธรรม ผู้ใดปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม ผู้นั้นแลเป็นเจ้าของแห่งมรรคผลนิพพาน

มูลนิธิพระสงบ มนสฺสนฺโต
สิงหาคม ๒๕๕๙

เทศน์เช้า
วันที่ ๑ มกราคม ๒๕๕๙

ณ วัดป่าสันติพุทธาราม (วัดป่าเขาแดงใหญ่)
ต.หนองกวาง อ.โพธาราม จ.ราชบุรี

เราตั้งใจฟังธรรมเนาะ ตั้งใจฟังธรรม วันนี้เห็นวันทางโลกเขาเป็นวันขึ้นปีใหม่ ถ้าทางโลก วันขึ้นปีใหม่ เขาทําบุญกุศลกันเพื่อมงคลชีวิต ขอให้ชีวิตปีนี้ราบรื่น ถ้าชีวิตปีนี้ราบรื่น เห็นไหม

มงคลชีวิตตั้งแต่เราเกิดนะ ชีวิตนี้มันเกิด สิ่งที่มีค่าที่สุดคือหัวใจของมนุษย์นะ คือหัวใจของเรานะ ถ้าหัวใจของเรา เราเกิดมาแล้วมาเกิดเป็นมนุษย์ เกิดมาพบพระพุทธศาสนา ทีนี้พระพุทธศาสนา มงคลชีวิตๆ มงคลชีวิต มงคล ๓๘ ประการขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เกิดในประเทศอันสมควร

เราเกิดในประเทศอันสมควรนะ ดูสิ เรามาเกิด เกิดในแผ่นดินที่อุดมสมบูรณ์ แต่ตอนนี้มันจะมีภัยแล้งมีต่างๆ มันเป็นสภาวะแวดล้อม แต่เราเกิดในประเทศอันสมบูรณ์นะ เราเกิดในประเทศที่มั่นคง แล้วเราเกิดมานี่บุญ บุญกุศลมหาศาลเลย แต่เวลาเราเกิดมาแล้วทําไมเราทุกข์ๆ ยากๆ ล่ะ

เราทุกข์ๆ ยากๆ มันอยู่ที่เวรที่กรรมของสัตว์โลก คนเรากระทํามาไม่เหมือนกัน นิ้วคนยังไม่เท่ากันใช่ไหม ทีนี้การกระทํามาอย่างนั้น ถ้าการกระทํามาอย่างนั้น ถ้าเราไปมองสิ่งที่ปัจจัยเครื่องอาศัย มองที่วัตถุ เราจะน้อยเนื้อตํ่าใจไปทุกๆ คนเลย เพราะเราไปเทียบเคียงกันที่วัตถุไงว่าเราต้องเทียบเทียมเขาๆ แต่เราไม่ได้มองเลยว่าจิตหนึ่งเท่ากันหมด เราเกิดมามีชีวิตเหมือนกัน ใครมันตํ่าต้อยกว่าใครวะ

นี่ถ้าเราคิดถึงตรงนี้ใช่ไหม เราคิดถึงหัวใจของเรา เราคิดถึงชีวิตของเรา แต่ไอ้เรื่องปัจจัยเครื่องอาศัย เรื่องหน้าที่การงาน นั่นล่ะปากกัดตีนถีบ ไอ้นี่มันเรื่องธรรมดา

เรากลับมาที่ชีวิตเราสิ ชีวิตนี้มีค่ามากนะ ชีวิตนี้มีค่ามาก ชีวิตมีค่ามาก ทีนี้พอเราเกิดมีค่ามาก มันเวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะๆ การเวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะ เราทําบุญกุศลของเรา

องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าไม่ได้สอนเฉพาะชาตินี้หรอก องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าสอนตั้งแต่มันมา มาอย่างไร แล้วอยู่ในปัจจุบันนี้อย่างไร เวลาตายไปแล้วจะไปไหน

เวลามา มาอย่างไร เวลาพระเราประพฤติปฏิบัติแล้ว ฟังองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทีเดียวสําเร็จเป็นพระอรหันต์ แล้วไปถามองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า “ทําไมเป็นอย่างนั้น”

องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าบอก “เขาทําบุญกุศลมาอย่างนั้นๆๆ”

“แล้วบางคนปากกัดตีนถีบ เขาทุกข์ยากขนาดนั้น ทําไมเขาเป็นอย่างนั้น”

“เพราะเขาทํามาอย่างนั้นๆๆ”

แล้วเกิดมาในชาติปัจจุบันนี้เรามีสติปัญญาไหม ถ้าเรามีสติปัญญา ถ้าวันปีใหม่ๆ ถ้าปีใหม่ เราต้องมีศีล มีสมาธิ มีปัญญา อันนี้มีค่ามากที่สุดเลย เพราะอะไร เพราะศีล ศีลคือความปกติของใจ เพราะศีลธรรม เพราะเรามีศีล เรารักษาหัวใจของเรา ถ้าเรามีคุณค่าขึ้นมา ถ้าเราทําประโยชน์ของเรา ศีลคุ้มครองไง นี่เวลาถือศีลๆ

เราไปขอกัน ไปไหนก็ไปเข้าทรงทรงเจ้าว่าจะทําอะไรดีๆ ไง จะไปเชื่อเขาหมดเลย

จิตหนึ่ง เขาก็จิตหนึ่ง เราก็จิตหนึ่ง เรามีสติมีปัญญา เรามีสมอง เราสามารถคิดได้ ทําไมเราไม่สามารถควบคุมชีวิตของเราได้ ทําไมเราต้องไปถามเขา จิตหนึ่ง เจ้าคือใคร ก็มาจากจิตวิญญาณนั่นน่ะ แล้วจิตหนึ่ง เราไปเชื่ออะไรล่ะ

เราเกิดมาเป็นชาวพุทธ เราเชื่อในรัตนตรัย พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ใช่ไหม ถ้าพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์สอน พระพุทธเจ้าสอนให้เสียสละทาน คําว่า “เสียสละทาน” ทานของเรา เราไม่ต้องเสียสละวัตถุ ไม่ต้องปากกัดตีนถีบอย่างนี้หรอก เราเสียสละคือเราเสียสละความตระหนี่ถี่เหนียว เราเสียสละความเศร้าหมองในหัวใจ เราเสียสละอย่างนี้ปั๊บ เราทําอะไรก็ทําได้ แต่ถ้าเวลาคนเรามันเก็บกด มันเหยียบยํ่าหัวใจ คนเรามันทําอะไรก็ทําไม่ได้เลย

แต่ถ้าเราถือศีล ศีลคือความปกติของใจ ถ้ามันปกติของใจ ผู้ใดปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม เราถือศีล ๕ ศีล ๕ จะคุ้มครองเรา ศีล ๕ คุ้มครองเรานะ เราไม่เบียดเบียนใคร เราไม่ทําชีวิตสัตว์ให้ตกล่วงใช่ไหม เราไม่เบียดเบียนใคร

เราไม่ลักของใคร ของของใคร ดูสิ ผู้ที่หัวใจงามเห็นของสิ่งใดตกแล้วเก็บไปคืนเจ้าของ เพราะเจ้าของเขาก็ต้องเสียดายของเขาเป็นธรรมดา เราเห็นแล้วเราเก็บของได้ เราไปคืนเจ้าของเขา

กามคุณเราก็มีเฉพาะในคู่ครองของเรา

เราจะไม่โกหก คนที่ไม่พูดโกหก คนที่มีสัจจะ พูดคําไหนคนเขาก็เชื่อ

เราไม่ดื่มสุราเมรัย ของมึนเมาเราไม่ยุ่งเกี่ยว

นี่มันคุ้มครองเรา ศีลคุ้มครองเรา ศีลคุ้มครองเรา เราถือศีล ศีลคุ้มครองเรา เรามีศีลมีธรรม แล้วเรามีธรรม เราประพฤติปฏิบัติ ผู้ใดปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม ธรรมะย่อมคุ้มครองเรา ถ้าคุ้มครองเรา ถ้าธรรมะคุ้มครอง ธรรมะมันคืออะไรล่ะ

ธรรมะคือสัจธรรม สัจธรรมขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทําดีได้ดี ทําชั่วได้ชั่ว เราทําคุณงามความดีของเรา แต่เวลาทําคุณงามความดีของเรา สิ่งที่มันโต้แย้งขึ้นมาคือกิเลสตัณหาความทะยานอยาก “ทําไมคนนู้นเป็นอย่างนู้น ทําไมคนนี้เป็นอย่างนี้”

ไอ้คนนู้นเป็นอย่างนู้น คนนี้เป็นอย่างนี้มันเรื่องของเขา เรื่องของเราก็เรื่องการกระทําของเรา ถ้าเราทําของเรา ถ้าเราทําของเรา เรามีสติมีปัญญา เราทําของเรา จะมีมากมีน้อยไม่สําคัญหรอก มันไม่สําคัญ มันสําคัญว่าเรามีความสุขหรือเปล่า

ดูสิ เวลาครอบครัวนะ ลูกจะเป็นอะไรก็ได้ ขอให้มีความสุข ขอให้ลูกเรามีความสุข

ฉะนั้น ถ้าจิตใจมันมีปัญญา มันคิดได้นะ มันไม่น้อยเนื้อตํ่าใจเลย เรามีหน้าที่การงานของเรา เรามีปัจจัยเครื่องอาศัย มีการดํารงชีพได้นี่พอแล้ว เวลาคนสมัยก่อน ชนบท คนอยู่ชนบท โอ๋ย! มีแต่ความสุขของเขา เขามีสภาวะแวดล้อมที่ดี เดี๋ยวนี้คนเขาปากกัดตีนถีบ เขาก็ต้องไปหาสถานที่ทํางานของเขาใช่ไหม พอทํางานเสร็จ เกษียณแล้วอยากจะไปทําสวนทําไร่ เขาก็อยากจะมีสภาวะแวดล้อมที่ดี

ถ้าสภาวะแวดล้อมที่ดี ทีนี้คําว่า “สภาวะแวดล้อมที่ดี” ผู้แก่ผู้เฒ่าเขามีความสุขในชีวิตของเขา นั่นเขามีความสุขน่ะ เขามีความสุขของเขา เขาอยู่ในสภาวะแวดล้อมอย่างนั้น ไอ้เราสิ สภาวะแวดล้อมเรามันต้องเป็นโลกใช่ไหม เราก็ต้องปากกัดตีนถีบเป็นเรื่องธรรมดา ทีนี้เรื่องธรรมดาแล้ว เราอยู่ในสังคม เรามีศีลมีธรรม ศีลธรรมคุ้มครองเรา แล้วถ้ามีสติปัญญานะ เราไม่เป็นเหยื่อไง

ในปัจจุบันนี้ ดูสิ เวลาเขามาในเมืองไทย ตอนนี้เขาพยายามชักนํากัน พวกเราเข้าวัดเข้าวา พวกชาวพุทธมีระดับของทาน คนที่เขามีปัญญาเขามาทําการตลาด ไปหมดเลยนะ อันนี้มันเรื่องของโลกไง เรื่องการประชาสัมพันธ์ เรื่องความน่าเชื่อถือ มันเป็นเรื่องของโลก มันเป็นเรื่องเครดิต แต่เรื่องอย่างนี้ทางโลกเขาสร้างกันได้ใช่ไหม แต่ถ้าเรื่องเป็นความจริงๆ มันเป็นเรื่องเป็นจริงในใจของเราใช่ไหม ถ้าเรื่องจริงของเรา เรารักษาที่นี่ เราดูแลหัวใจเราที่นี่

มงคลชีวิต มงคลชีวิตมันมาจากไหน มงคลชีวิต องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าบอกไว้แล้วตั้ง ๒,๐๐๐ กว่าปี ไอ้นี่ปีใหม่ปีเก่ามันเป็นปฏิทิน ทีนี้เป็นปฏิทิน มันเป็นปฏิทิน มันเป็นวัฒนธรรม เพราะวัฒนธรรมทําให้เราเริ่มต้นได้ คนเราถ้าเราเหลวไหลใช่ไหม “เออ! ปีใหม่กูจะเป็นคนดีแล้วเว้ย” นี่มันมีประโยชน์ตรงนี้ ปีใหม่ปีเก่ามันมีประโยชน์ตรงนี้

แต่ถ้าเรามีสติปัญญา เรามีลูกมีหลาน เรามีลูกมีหลานเราก็ดูแลเขา เราให้ของขวัญเขา ให้อะไรเขา ให้เขาเป็นคนดี เราจะส่งต่อ ส่งต่อคุณงามความดีของเราไปเรื่อยๆ ถ้าส่งต่อคุณงามความดีของเราไปเรื่อยๆ ถ้าเรามีสติปัญญา มีสติปัญญา องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าสอนที่นี่ ศีล สมาธิ ปัญญา

ศีล สมาธิ ปัญญา ทีนี้ปัญญาของใคร ถ้าปัญญาของเรานะ ปัญญาของเรา เรารักษาตัวเราเองได้มันก็ประเสริฐแล้ว แล้วประเสริฐ ดูสิ กระแสโลกเขารุนแรงมาก ทําไมพวกเรา เราอยู่ของเราได้นะ

เราบวชใหม่ๆ สมัยหลวงปู่ฝั้น ผู้ที่ลูกศิษย์ของท่านนะ ไม่ดูหนังดูละคร ศีล ๘ บริสุทธิ์ เวลาเรานั่งคุยกันอยู่นี่ ที่วัดอุดมสมพร เวลาวัดข้างเคียงเขามีมหรสพ มีหนังกัน นั่งคุยกันขําๆ เห็นเขาไปแล้วมันขําๆ ขําๆ เพราะอะไร ขําๆ เพราะว่าเขามีอุดมการณ์ เขามีอุดมคติของเขา เขาไม่ตื่นเต้นไปกับมหรสพสมโภช

สิ่งนั้นน่ะ อบายมุขมันก็พาไปสู่อบายภูมิ เราปฏิเสธกันนะ เราไม่อยากตกนรกอเวจี เราอยากจะไปที่ดีๆ ทั้งนั้นน่ะ อบายมุขมันก็พาเราไปสู่อบายภูมิ แล้วทุกคนเวลาถือศีล ๕ ก็บอกว่าจะปิดอบายภูมิ จะไม่ลงตํ่าๆ แต่อบายมุขนั่นล่ะมันจะพาไปสู่อบายภูมิ แล้วถ้าอบายมุข เราเห็นอย่างนั้น นี่ไง คนที่มีสติปัญญาเขาพูดกันแล้วเขาขําๆ นะ เพราะอะไร เพราะคนมันมีอุดมคติเดียวกัน คุยกันมันน่าชื่นใจ

เรานั่งฟังอยู่นะ เราบวชใหม่ๆ เราไปนั่งฟังอยู่ อู้ฮู! แม้แต่ฆราวาสเขา เขายังมีอุดมการณ์ มีอุดมการณ์เพราะอะไรล่ะ เพราะหลวงปู่ฝั้นท่านสอนน่ะ ท่านสอนของท่าน ท่านมีความสุขของท่าน แล้วท่านทําตัวท่านให้มีความสุขจริงๆ เพราะหลวงปู่ฝั้นท่านร่มเย็นนะ “พุทโธผ่องใส พุทโธสว่างไสว” แค่ฟังแค่นี้ ปลื้ม เพราะอะไร เพราะมันไม่มีใครพูดไง

ท่านมีเมตตาของท่าน ท่านมีเมตตา ท่านคุ้มครองดูแลเรา ถ้าคุ้มครองดูแลเรา ท่านแผ่เมตตาคุ้มครองดูแลเรา ในปัจจุบันนี้ท่านก็ยังคุ้มครองดูแลเราอยู่ไง แต่โลกมันเจริญๆ โลกมันจะมีการแข่งขันใช่ไหม พอมีการแข่งขัน ความแข่งขันนั้นน่ะ แล้วเราจะต้องมีสติมีปัญญา มีใครคุ้มครอง นี่ไปเชื่อเขาไปหมด

โดยสถิติเขาบอกเลย ตั้งแต่ปีใหม่ไปแล้ว เริ่มต้นแล้วปีนี้จะมีวิกฤติอะไรร้อยแปด...ปีกลายก็พูดแล้ว แล้วมีอะไรเกิดขึ้นบ้าง ปีนี้ก็พูดอีก แล้วก็ให้พวกเราหัวใจสั่นไหว

องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าบอกกึ่งพุทธกาลศาสนาจะเจริญอีกหนหนึ่ง โลกนี้จะมั่นคงมีความสุขของเรา นี่กึ่งพุทธกาล แล้วศาสนาขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามีอายุ ๕,๐๐๐ ปี อีก ๒,๐๐๐ กว่าปี โลกยังอยู่มั่นคง โลกยังอยู่อย่างนี้ ไม่ต้องไปตื่นเต้น พระพุทธเจ้าพยากรณ์ไว้แล้ว พระพุทธเจ้าอนาคตังสญาณบอกไว้หมดแล้ว แล้วเราจะไปเชื่ออะไร เราจะไปเชื่อเขาทําไม

ไม่ต้องไปเชื่อใคร เราเป็นชาวพุทธ มันเสียศักดิ์ศรีของชาวพุทธ ชาวพุทธถือพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ ต้องให้มั่นคงในรัตนตรัยของเรา แก้วสารพัดนึก แล้วแก้วสารพัดนึก เรามีสติปัญญาขึ้นมา เราก็มาที่นี่ ไอ้นั่นมันนอกศาสนาทั้งนั้น แล้วบอกว่าเป็นชาวพุทธๆ

ดูสิ เวลาเขามาเมืองไทย เขาเห็นศรัทธาไทย เขาทึ่งนะ แต่ศรัทธาอย่างนี้ ศรัทธาอย่างนี้แล้วแต่เขาทําการตลาด เขาชักนําไปได้หมดเลย แล้วเขาชักนําไปได้หมดเลย มานั่งหลับตาเข้าหน่อยเดียวเท่านั้นน่ะ เพิ่งออกมาจากป่า เพิ่งสําเร็จมาเดี๋ยวนี้เอง สดๆ ร้อนๆ เลย...ไปหมดเลย มันสําเร็จจากอะไร ออกมาจากป่า

ตอนนี้หน่วยรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาต้องมีพวกฝ่ายอนุรักษ์ เขาป้องกันพวกนายพรานยิงสัตว์ ยิงเสือยิงสางส่งออกนอก ถ้าเราออกจากป่า เสือมันมีราคาเป็นล้านนะ เอ็งออกจากป่า มันมีอะไรมา นี่ไง ออกจากป่ามามันต้องมีสติมีปัญญา เราออกจากป่ามา เราเข้าป่าเข้าเขาไปเพื่อเหตุใด ดูสิ เขาอยู่ในป่าในเขา เขาต้องหาอยู่หากินของเขา เขาทุกข์เขายากของเขา เราบิณฑบาตที่ไหนก็ได้ อยู่ที่ไหนเราก็สุขสบายของเรา ทําไมเราต้องเข้าป่าไปล่ะ

เพราะเข้าป่าไป ไปควบคุมกิเลสไง พอเข้าป่าเข้าเขาไปแล้วมันอยู่ความสงบสงัด กลางคืนขึ้นมามันอยู่ที่วิเวก จิตใจเรารับสภาพอย่างนี้ได้ไหม จิตใจของเราก็อยากจะอยู่ในที่ชุมชนใช่ไหม คนนู้นก็คอยอุปัฏฐาก คนนี้ก็คอยอุปัฏฐาก นู่นก็อาจารย์ใหญ่ นี่ก็อาจารย์สุดยอด อุปัฏฐากกัน สุมหัวกันอยู่นั่นน่ะ

ครูบาอาจารย์ที่ท่านมีสติปัญญาท่านก็หลีกเร้น หลีกเร้นเข้าป่าเข้าเขาไป ท่านอาศัยชัยภูมิ ท่านอาศัยชัยภูมิขึ้นมาเพื่อหาความสงบสงัด เพื่อหาหัวใจของท่าน ถ้าท่านหาหัวใจของท่านได้แล้ว ท่านใช้ปัญญาของท่านวิปัสสนา วิปัสสนาคือสติปัญญาของท่าน ถ้าสติปัญญาของท่าน วิปัสสนาของท่านในใจของท่าน ท่านเกิดมรรคเกิดผลขึ้นมา เขาไปธุดงควัตร เขาธุดงค์กัน เขาธุดงค์อย่างนี้ ครูบาอาจารย์ท่านบอก แบกบริขารไป แบกไปทําไม หาหัวใจของตน

โยมมาประพฤติปฏิบัติคือโยมมาหาความสุดยอดของใจ สิ่งที่มีค่าที่สุดคือความรู้สึกของมนุษย์ คือจิตใจของคน แต่จิตใจอยู่กับเรา เราเกิดมาเป็นมนุษย์ มนุษย์มีกายกับใจ เราก็อยู่ในความรู้สึกจากผิวหนัง ความรู้สึกจากประสาทสัมผัส แต่เราไม่เคยรู้จักหัวใจของเราเลย

แล้วพอเราไม่รู้จักหัวใจของเราเลย เราหาหัวใจของเราไม่พบ เราก็ตื่นกลัว เราก็วิตกกังวล เราก็ต้องหาที่พึ่งจากข้างนอก ที่พึ่งจากข้างนอก คนเขาพูดสิ่งใดก็ไปเชื่อเขา เพราะอะไร เพราะเราไม่มีจุดยืน ถ้าเรามีจุดยืนนะ เราทําความสงบของใจเข้ามา ดูสิ ผู้ที่ประพฤติปฏิบัติเข้าป่าเข้าเขาไป เขาเข้าป่าเข้าเขาไปเพื่อชัยภูมิอันนั้น เขาไม่ได้เข้าป่าเข้าเขาไปอยู่เป็นสัตว์

เราเป็นมนุษย์ เป็นสัตว์ประเสริฐ ทําไมตีค่าเราเท่ากับสัตว์ป่า แต่เราเข้าไปอยู่ป่าอยู่เขา เราเป็นมนุษย์ เป็นศากยบุตร เป็นพุทธชิโนรส เราเข้าไปเพื่อหามรรคหาผล เราเข้าไปชัยภูมิอย่างนั้นเพื่อหามรรคหาผล แล้วถ้าได้มรรคได้ผลออกมาแล้ว ได้มรรคได้ผล มรรคผลอันนั้นมันมีคุณค่า ออกจากป่ามาจะสงบเสงี่ยม ออกจากป่ามา พระที่มีคุณธรรมเหมือนพระธรรมดาสามัญติดดิน ไอ้ออกมาแล้วถือฉัตรออกมา ถือร่มออกมา ไอ้นั่นมันจะออกบวช มันไม่ใช่

ฉะนั้น เวลาออกจากป่ามา ถ้าออกจากป่ามา ออกมาเพื่ออะไร ถ้าออกมานะ ครูบาอาจารย์เราท่านอยู่ในป่าของท่าน ท่านมีความสุขความสงบของท่าน เพราะความหามรรคหาผล มรรคผลนั้นมีค่ามากนะ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้ากราบธรรมๆ

ที่เราว่าหามงคลชีวิตๆ ถ้าเราหาจิตของเราเจอได้ เราเห็นจิตของเรา เราจะเห็นคุณธรรมของเรา ถ้าใครทําความสงบของใจได้นะ ถ้าใจมันสงบระงับเข้ามา มันจะเชื่อมั่น มันจะเห็นคุณธรรม เชื่อมั่นในเรื่องภพเรื่องชาติ เชื่อมั่นในเรื่องมรรคผล มรรคผลเพราะอะไร เพราะแค่จิตสงบมันยังมีความสุขขนาดนี้ เพราะจิตสงบมันยังมหัศจรรย์ขนาดนี้ ของที่มหัศจรรย์อยู่กับหัวใจของเรา แต่ที่เราอยู่กันอยู่นี่ เราอยู่ในสภาพของสัญญาอารมณ์ มันเป็นอารมณ์ความรู้สึก

เพราะกําเนิด ๔ กําเนิด เกิดในไข่ เกิดในครรภ์ เกิดในนํ้าครํา เกิดในโอปปาติกะ กําเนิด ๔ จิตมันเวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะ เรากําเนิดอะไร ถ้าเกิดเป็นเทวดา เทวดาก็มีทิพย์สมบัติของเขา ถ้าเกิดเป็นพรหม พรหมก็ผัสสาหารเป็นพรหม แล้วถ้าเกิดเป็นมนุษย์ มนุษย์ก็มีธาตุ ๔ และขันธ์ ๕ เกิดในนรกอเวจี อบายภูมิ ถ้าตกนรกอเวจีไปมันเป็นโลกของจิตวิญญาณเหมือนกัน แต่เป็นโลกของอบายภูมิ

นี่เกิดในสถานะไหน กินอาหารอะไร กวฬิงการาหาร วิญญาณาหาร ผัสสาหาร มโนสัญเจตนาหาร เกิดในกําเนิดอะไร มีอาหารอะไรเป็นที่ดํารงชีพ

นี่ก็เหมือนกัน ฉะนั้น เราเกิดเป็นมนุษย์ไง พอเกิดเป็นมนุษย์ สถานะของมนุษย์ ความรู้สึกเราเป็นอย่างนี้ เราถึงเข้าสู่ความสงบของจิตคือจิตล้วนๆ ไม่ได้ไง แต่ถ้าเข้าไปสู่จิตล้วนๆ ได้ ไอ้ตัวจิตปฏิสนธิอันนั้นน่ะ เราจะทึ่งอันนั้น นี่มงคลชีวิต มงคลชีวิตคือความรู้สึกเรา แต่เพราะพวกเราหวังพึ่งข้างนอกกัน หวังให้ใครพยากรณ์ให้ที หวังให้ใครชักจูงที

องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเวลาพูด หลวงตาท่านบอกประจํา ธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทุกข้อทุกกระทงชี้เข้าไปสู่ใจของเรา ทวนกระแสกลับมาที่ใจของมนุษย์ เพราะใจของมนุษย์เป็นผู้พ้นกิเลส ใจของมนุษย์เป็นผู้ที่มีสติปัญญา ใจของมนุษย์จะยกตนเองขึ้นเป็นอริยภูมิ

นางวิสาขาเป็นอุบาสิกา ทําไมเป็นพระโสดาบันล่ะ นางวิสาขาเป็นพระโสดาบัน เป็นที่ไหน ก็เป็นในหัวใจไง เป็นในอริยภูมิจากภายในนี้ไง ถ้ามันยก มันยกขึ้นที่นี่ มงคลชีวิต มงคลชีวิตหาที่นี่ มงคลชีวิต นี่พูดถึงหลักเกณฑ์ในหลักพระพุทธศาสนา

แต่เวลาพวกญาติโยม “หลวงพ่อ เอาแค่รวยๆ ก็พอ มงคลชีวิตขอให้มันสุขสบาย”

คําว่า “สุขสบาย” แบบนั้น เราจะบอกว่ามันเป็นความคิดนะ มันเป็นความพอใจของเรานะ ถ้าเราพอใจ เรารับได้ เราก็มีความสุข ถ้าเราไม่พอใจ จะรํ่ารวยขนาดไหนมันก็จน คนเรานะ แม้จะมีมากมีน้อย ถ้าหัวใจมันมีสติมีปัญญาดูแลหัวใจของเรา มันรํ่ารวย รํ่ารวย มันพอใจไง มันพอใจ มันมีความสุขอยู่ได้ นี่ถ้ามีสติปัญญา มีสติปัญญา นี่คุณธรรม คุณธรรมอันนี้มันหล่อเลี้ยงหัวใจ ถ้าคุณธรรมอันนี้หล่อเลี้ยงหัวใจ หัวใจที่ประเสริฐ นี่ไง มงคลชีวิตนี้ไง

ถ้าเราคิดได้ เราทําได้ มันก็เป็นอย่างนี้ เราจะรํ่ารวยไปมากกว่านี้อีกเท่าไรก็แล้วแต่ เราก็เป็นอย่างนี้ เราก็เป็นคนเดิมนี่ จะปีใหม่ปีเก่าก็คนเดิมนี่ เมื่อวานอยู่คนหนึ่งมันอยู่ปี ๒๕๕๘ วันนี้เรามาอยู่ปี ๒๕๕๙ คนละคนหรือเปล่า คนเดียวกัน นี่ไง จิตเหมือนกัน

ถ้ามีสติปัญญา นี่คุณธรรม ธรรมอันนี้มันจะเข้าไปหล่อเลี้ยงหัวใจ แล้วจะมีความสุข แล้วเราจะไม่ต้องทุกข์ยากขนาดนี้ไง แต่หน้าที่การงานก็หน้าที่การงาน จะบอกว่าให้วาง

ศาสนาพุทธไม่ได้ปฏิเสธเรื่องเงินทอง ศาสนาพุทธไม่ได้ปฏิเสธถึงผลที่ได้รับ คนขยันหมั่นเพียรเขาต้องหาของเขาได้ เพราะเป็นบุญของเขา ถ้าปฏิเสธมันก็เท่ากับปฏิเสธบุญน่ะสิ ถ้าปฏิเสธความทุกข์ความยากก็เท่ากับปฏิเสธบาปน่ะสิ

องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าสอนให้เชื่อบุญและบาป ให้เชื่อกรรม ให้เชื่อการทําความดี ถ้าทําความดีถูกต้องดีงามแล้ว ผลมันต้องได้ ช้าหรือเร็วต้องได้ ถ้าใครประพฤติปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม ๗ วัน ๗ เดือน ๗ ปี อย่างน้อยต้องเป็นพระอนาคามี เอวัง

เทศน์เช้า
วันที่ ๘ มกราคม ๒๕๕๙

ณ วัดป่าสันติพุทธาราม (วัดป่าเขาแดงใหญ่)
ต.หนองกวาง อ.โพธาราม จ.ราชบุรี

ตั้งใจฟังธรรมะเนาะ ตั้งใจฟังธรรม ฟังธรรม เราขวนขวายนะ คนที่มาอยู่วัดน่ะขวนขวาย ขวนขวายประพฤติปฏิบัติเพื่อมีคุณธรรม เราเกิดมาเป็นชาวพุทธไง เวลาองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าสอน พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์

สัจธรรมขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้ธรรมขึ้นมาเป็นรัตนะ ๒ มีองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับพระธรรม เวลาองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแสดงธัมมจักฯ พระอัญญาโกณฑัญญะมีดวงตาเห็นธรรม พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์หมายถึงอริยสงฆ์ หมายถึงแก้วสารพัดนึกของเรา

ทีนี้พอพระสงฆ์ เราเป็นชาวพุทธนะ ชาวพุทธเราปรารถนา ปรารถนาเพื่อจะประพฤติปฏิบัติให้ถึงที่สุดแห่งทุกข์ คนเรามีเป้าหมายที่นั่น ทีนี้มีเป้าหมายที่นั่น ในชีวิตชีวิตหนึ่ง เวลาเราเกิดมาแล้วเราต้องขวนขวายเพื่อดํารงชีวิตๆ ชีวิตนี้มีค่ามาก ชีวิตนี้มีค่ามาก แต่เกิดมาในกําเนิด ๔ เกิดในพรหมต้องมีผัสสาหาร เกิดในเทวดาต้องมีวิญญาณาหาร เกิดในมนุษย์ ในสัตว์เดรัจฉานต้องมีกวฬิงการาหาร อาหารเป็นคําข้าว มโนสัญเจตนาหาร มโนคือความระลึกถึงกันในวัฏจักรเลยล่ะ เพราะอะไร เพราะว่าจิตหนึ่ง จิตหนึ่งเวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะ มโนสัญเจตนาหารๆ มโนเข้าถึงกันได้หมด

เวลาองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้ธรรมขึ้นมา สิ้นสุดแห่งทุกข์ไปแล้ว พ้นไปจาก ๓ โลกธาตุ พอพ้นออกไปแล้ว พ้นออกไปทั้งหมด มโนก็ต้องทําลายทิ้งทั้งหมด ถ้าทําลายทิ้งไปแล้วนั้นคือว่าสิ้นสุดแห่งทุกข์

แต่เราประพฤติปฏิบัติขึ้นมา เราปรารถนาของเรา เราจะประพฤติปฏิบัติของเราเพื่อให้เห็นคุณธรรมในใจของเรา เราขวนขวายของเรา ขวนขวายของเรา เวลาเราเกิดมา ทุกคนเกิดมาแล้วก็อยากให้สุขภาพสมบูรณ์ ไม่เจ็บไข้ได้ป่วย การสุขภาพสมบูรณ์ๆ สุขภาพแข็งแรง ทุกคนอวยพรกันๆ ขอให้สุขภาพแข็งแรงนะ ถ้าสุขภาพแข็งแรง เราทําสิ่งใดเราก็ทําได้ใช่ไหม ถ้าคนอาการครบ ๓๒ จิตใจสมบูรณ์ ทําสิ่งใดก็ทําด้วยความถนัด แต่ถ้าคนเราเกิดมาเจ็บไข้ได้ป่วย ทําสิ่งใดมันทําด้วยไม่ทันเขา แต่คนเราถ้ามีกําลังใจขึ้นมา ทําได้ทั้งนั้นน่ะ นี่พูดถึงว่าสุขภาพสมบูรณ์ สุขภาพแข็งแรง

ถ้าสุขภาพแข็งแรง สุขภาพแข็งแรง เราก็ต้องมีปัจจัยเครื่องอาศัย พอปัจจัยเครื่องอาศัยนะ ดูพระเราสิ เวลาพระเราบวชมาแล้วยังต้องมีปัจจัย ๔ เวลาบวชขึ้นมา บวชเป็นพระ เวลาไปหาอุปัชฌาย์นะ นี่บาตรของเธอหรือ ปตฺตํ บาตรของเรา บาตรนี้คืออาหาร เครื่องนุ่งห่ม ไตรจีวร เสร็จแล้วเวลาอยู่ในเรือนว่าง แล้วฉันนํ้าดองมูตรเน่า นี่คือปัจจัย ๔

ถ้าปัจจัย ๔ ปัจจัย ๔ เลี้ยงอะไรล่ะ ก็เลี้ยงร่างกายนี้ไง สุขภาพสมบูรณ์ๆ เราก็แสวงหาสิ่งนั้นเพื่อสุขภาพของเราใช่ไหม ถ้าหาเพื่อสุขภาพของเรา เราทําหน้าที่การงานขึ้นมาก็เพื่อรักษาสุขภาพของเรา ถ้าสุขภาพของเรา ถ้าสุขภาพของเราแข็งแรง แต่เวลาชราครํ่าคร่า โลกนี้มีการพลัดพรากเป็นที่สุด คนเราถึงที่สุดแล้ว ชีวิตนี้ต้องมีการพลัดพรากไป จิตนี้มันต้องพลัดพรากไป มันต้องเวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะ มันต้องหมุนของมันไป ถ้าหมุนของมันไป ธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าสอนตรงนี้

เวลาองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าสอนตรงนี้ เวลาเวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าบุพเพนิวาสานุสติญาณ อดีตชาติมาจากไหน ถ้าไม่ถึงที่สุดแห่งทุกข์ จุตูปปาตญาณ ญาณหยั่งเห็นว่าจิตดวงนี้มันเกิดอย่างใด อาสวักขยญาณ ถึงที่สุดแห่งทุกข์ ทําลายอวิชชาในหัวใจขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

ถึงว่าจิตเวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะๆ ชีวิตนี้มีการพลัดพรากเป็นที่สุด ชีวิตมีการพลัดพรากเป็นที่สุดในสถานะภพชาตินี้ ถึงบอกว่าชีวิตนี้เป็นสมมุติ ภพชาตินี้เป็นสมมุติ ถ้าสัจจะความจริง จิตเวียนว่ายตายเกิดในสัจจะความจริง ชีวิตนี้เป็นสมมุติ เพราะสมมุติคือภพชาติหนึ่ง มันเวียนว่ายตายเกิด ภพชาติหนึ่งเกิดมาให้เราสร้างคุณงามความดีของเรา สร้างคุณงามความดีของเราเพื่อให้บุญพาเกิดไง

ถ้าบุญพาเกิด คนเราบุญพาเกิด เกิดมาด้วยกัน คนที่เกิดมามีบุญกุศล เขาจะทุกข์จนเข็ญใจอย่างไร แต่จิตใจเขามีคุณธรรมของเขา เราเกิดมา เราขวนขวายของเราเพื่อความมั่นคงของเรา จิตใจของเรามันว้าวุ่น เพราะอะไรล่ะ เพราะเราไม่มีสัจธรรม ไม่มีธรรมะในหัวใจของเราไง

ถ้ามีธรรมะในหัวใจนะ ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม ธรรมะย่อมคุ้มครอง มีศีล ศีลเป็นความปกติของใจ ถ้ามีศีลเป็นความปกติของใจ มีศีล เราไม่เบียดเบียนใคร เราไม่รังแกใคร เราไม่ทําร้ายใคร ใครจะมาทําอะไรเราล่ะ ถ้าเราไม่ทําอะไรใครแล้วจิตใจเราอบอุ่นไหมล่ะ จิตใจเรามีความอบอุ่น เห็นไหม ถ้ามีศีล มีสมาธิ โอ้โฮ! ชีวิตนี้มีค่าอย่างนี้เอง ชีวิตมีค่าเพราะจิตใจเวลาจิตมันทําความสงบของใจได้ มันมีความสุข มีความสุขอย่างนี้ นี่ความสุขขนาดนี้นะ แล้วถ้ามันสิ้นสุดแห่งทุกข์ไป มันวิมุตติสุขมันจะสุขขนาดไหน ถ้ามันสุขขนาดไหน สุขสิ สุขที่มันคงที่ตายตัวของมัน มันไม่เปลี่ยนแปลงอะไรอีกแล้ว

ทุกคนต้องการความมั่นคงของชีวิต ทุกคนต้องการความแน่นอน แล้วแน่นอนมีที่ไหนล่ะ โลกนี้มีแต่อนิจจัง สิ่งใดเป็นอนิจจัง สิ่งนั้นเป็นทุกข์ สิ่งใดเป็นทุกข์ สิ่งนั้นเป็นอนัตตา มันไม่มีอะไรคงที่หรอก ความเปลี่ยนแปลงคือความจริงจัง ความเปลี่ยนแปลงคือความจริง มันมีความเปลี่ยนแปลงของมันตลอดเวลา นี่ผลของวัฏฏะไง ผลของวัฏฏะมันเวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะ มันพัดไป นี่กระแสของโลกไง แต่หัวใจของเราถ้ามันมีสิ่งนั้นกระทบกระเทือนแล้วมันไปกับเขา มันก็ไปกว้านเอาความทุกข์ความยากมาในหัวใจ แล้วเราก็เรียกร้องไง เกิดมาเป็นชาวพุทธ เกิดมาพบพระพุทธศาสนา พระพุทธศาสนาบอกทําบุญกุศลแล้วเราจะได้บุญๆ

ได้บุญแน่นอน ทําดีได้ดี ทําชั่วได้ชั่ว มีการกระทํา มีการกระทําแล้วมันไม่มีผลได้อย่างไร มันมีแน่นอน มันมีแน่นอน แต่มันมีแล้วเราไม่เข้าใจบุญนั้นเอง

บุญไง บุญคือความสุขใจ บุญคือความอบอุ่นในหัวใจ สิ่งที่เป็นวัตถุเสียสละไป เสียสละเพราะเจตนาของหัวใจนี้มันมีการกระทําของมัน ถ้าทําของมันแล้วมันสํารอกมันไปคายความตระหนี่ถี่เหนียว มันไปคายความยึดมั่นถือมั่นในหัวใจอันนั้น ถ้ามันไปคายความยึดมั่นถือมั่นในหัวใจอันนั้น มันอยู่ที่ไหนมันก็อยู่ได้ มันจะอยู่ที่ไหน มันจะเผชิญสิ่งใดก็เผชิญได้ แต่นี่มันเผชิญไม่ได้เพราะอะไร เพราะข้างในมันหวั่นไหวไง มันหวั่นไหว มันระแวงไปหมด ทําอะไรไม่แน่ใจสักอย่างหนึ่ง แล้วบุญเป็นอย่างไรก็ไม่รู้

วัตถุพึ่งไม่ได้ สิ่งที่เราเสียสละ เสียสละวัตถุทั้งนั้นน่ะ สิ่งนี้วัตถุทั้งนั้นน่ะ แต่วัตถุนี้เราเสียสละ วัตถุมันทําอะไรสิ่งใดไม่ได้ แต่เพราะหัวใจคนๆ เจตนาของเรา เราเสียสละสิ่งนี้ไป จิตใจที่เป็นนามธรรม เสียสละสิ่งที่เป็นวัตถุ แต่นามธรรมนั้นได้เสียสละไป นามธรรมนั้นได้ซักฟอกตัวเอง นามธรรมนั้นได้ซักฟอกตัวเองนะ ความตระหนี่ถี่เหนียว ความอึดอัดในหัวใจของเรา ใครไปซักฟอกมัน ใครจะไปซักฟอกมัน

เจตนา การกระทําของเราซักฟอกมัน ซักฟอกมัน เพราะมันได้กระทํา มันรู้ของมันนะ นี่ความลับไม่มีในโลกไง ใครทําสิ่งใด ใครรู้อย่างนั้น ใครคิดสิ่งใด ใครรู้อย่างนั้น ใครทําอะไรในหัวใจรู้หมด ตัวเองนี่รู้ แล้วการกระทําอันนี้ เสียสละทาน เสียสละวัตถุนั้น แต่หัวใจเป็นผู้เสียสละ หัวใจเป็นผู้กระทํา หัวใจ การกระทําอันนั้น กิริยาอันนั้น กิริยาการกระทําอันนั้นมันไปซักฟอกอันนั้น ถ้าซักฟอกอันนั้นขึ้นมา นี่ไง ความตระหนี่ถี่เหนียว ตัวตนของเรามันเบาบางลงๆ

นี่ไง บอกเกิดมาเราจะหาความสุขของเราๆ

ความสุขมันหาที่ไหน ความสุขทางโลก ความสุขนั้นเป็นสุขเวทนา ทุกขเวทนา ถ้ามันพอใจมันก็มีความสุข เราปรารถนาสิ่งใด หาสิ่งใดสมความปรารถนา เออ! มีความสุข แล้วพอไหม เดี๋ยวมันก็ปรารถนาต่อไป เพราะโลกนี้เป็นอนิจจัง เราต้องอยู่ต้องใช้ ต้องอาศัยตลอด ชีวิตนี้มันต้องอาศัยสิ่งนี้ ของมันต้องอาศัยของมัน แต่อาศัยด้วยมีสติ มีคุณธรรมในหัวใจ มีคุณธรรมในหัวใจ เราก็มี เราก็ได้อาศัย เราก็ได้ใช้สอยมันนี่แหละ การใช้สอยอย่างนั้นแล้ว ชีวิตนี้มีการพลัดพรากเป็นที่สุด คนอื่นก็จะมาใช้สอยต่อไป สังคมก็ใช้สอยกันอยู่อย่างนี้ เราก็จะใช้สอยอยู่กับเขา นี่เรื่องโลก

ทีนี้พอเรื่องโลก เราเป็นชาวพุทธใช่ไหม พระพุทธศาสนาสอนถึงหัวใจของเราไง เวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะๆ แล้วอะไรเวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะ เราก็บอก “ศาสนาพุทธเขียนเสือให้วัวกลัว นรกสวรรค์ไม่มีหรอก เกิดมาแล้วก็ชาติเดียว”

ถ้าไม่มีนรกสวรรค์ คนมันมาจากไหน คนนี้มันมาจากไหน การเวียนว่ายตายเกิด จิตมันไปพัก จิตเวลาถึงวาระของมัน มันก็ไปพักตามสถานะของมัน มันเหมือนรถเมล์ รถเมล์ก็จอดตามป้ายนั่นน่ะ ป้ายที่ไหนนะ สุดท้ายแล้วเข้าอู่ พรุ่งนี้เช้าออกวิ่งอีกแล้ว

จิตก็เวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะของมันไป แล้วเวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะของมันไป สิ่งที่เวียนว่ายตายเกิด อะไรพาให้เวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะล่ะ ก็บุญกุศล บาปอกุศลนี่ไง ถ้าบุญกุศล บาปอกุศล องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าสอนให้ทําทานไง ทําทาน เราเสียสละวัตถุ แต่หัวใจเป็นผู้กระทํา หัวใจเป็นผู้รับรู้ หัวใจนี้เป็นผู้ได้ หัวใจนี้เป็นผู้ได้ ผู้ให้อิ่มเอิบ ไปไหนมันพอใจหมดแหละ แล้วมันจะไปไหนล่ะ สบายใจ มันไปไหนล่ะ ตายไปมันก็เบาของมันนะ

แต่มีแต่ความกดถ่วงหัวใจ มีแต่ความหนักหน่วงหัวใจ จิตใจที่มันอึดอัดขัดข้อง ไปไหนล่ะ มันก็ตกตํ่าไปน่ะสิ นี่ไง ถ้ามันตกตํ่าไป ทําไมถึงตกตํ่าล่ะ ตกตํ่าเพราะเราอึดอัดขัดข้อง เพราะเราบีบคั้นหัวใจของเราเอง แล้วใครมันบีบคั้นล่ะ โลกมันบีบคั้นหรือ ฝ่ายตรงข้ามบีบคั้นหรือ ไม่มีใครบีบคั้นเลย กิเลส

เพราะเขาทําอะไรเขายังไม่รู้ว่าเขาทําเราหรือเปล่า เห็นไหม เราเข้าใจผิด เราไม่รู้เรื่อง เราไปกว้านมาเอง เขาจะโจมตี เขาจะทําอย่างไรมันก็เรื่องของเขา เรื่องของเขานะ ธรรมะของเราคือในหัวใจของเรา เรามีสติปัญญา เสียงมันอยู่ข้างนอก เราไปหยิบไปฉวยมันมาทําไม

สิ่งที่เราจะหยิบจะฉวยต่อเมื่อเรามีสติปัญญานะ เรามีสติปัญญานะ เสียงสิ่งใดที่เกิดขึ้น โลกธรรม ๘ เป็นอย่างนั้นหรือเปล่า ถ้าเป็น ถ้ามันเป็นสิ่งที่ไม่ดีงาม สิ่งที่มันทําให้ความเสียหาย เราก็แก้ไขของเรา เราก็แก้ไขของเรา เพราะเรามีสติปัญญาสามารถที่จะจับต้อง สามารถที่จะวินิจฉัยได้ว่ามันถูกหรือผิด

ครูบาอาจารย์ท่านสอนประจํานะ โลกนี้คนโง่มากหรือคนฉลาดมาก คนโง่มากกว่าคนฉลาด คนโง่ไม่มีเหตุผล ดูสิ ข่าวลือ มึงกระซิบไปสิ ไปเลย มันไม่ได้คิดเลยว่าถูกหรือผิดน่ะ มันไม่ได้คิดเลย

แต่ถ้ามันมีข่าวนะ มันจริงหรือเปล่า มันจริง เป็นไปได้ไหม นี่ไง ถ้าเรามีจุดยืนของเรา นี่โลกธรรม ๘ ถ้าสิ่งใด เราก็แก้ไขของเราสิ เราอยู่กับโลก เราไม่ขวางโลก ธรรมะไปขวางโลกที่ไหน ธรรมะส่งเสริมตลอด ธรรมะมีคุณค่าทั้งนั้นน่ะ คุณค่าตรงไหน คุณค่าที่มีสติมีปัญญาแยกแยะได้ว่าถูกหรือผิด แยกแยะได้ว่าควรหรือไม่ควร ถ้าไม่ควร เราก็ไม่ทํา ถ้ามันสมควร คุณงามความดีเราสมควร เราเหยียบคันเร่งเลย เราทําคุณงามความดีกับเราเลย

นี่ไง ผลของวัฏฏะๆ บุญและบาปมันติดหัวใจเราไป หัวใจเรานี่ หัวใจเรานี่ หัวใจเราเป็นคนกระทํา ถ้าไม่มีหัวใจ ไม่มีสติปัญญา ใครคิด ใครทํา เหยื่อทั้งนั้น กิเลสมันชักลากไปทั้งนั้น แล้วให้กิเลสในหัวใจเราชักลากไป แล้วก็ไปโทษคนนู้นโทษคนนี้ โทษใครไปหมดเลย

มันโทษความโง่ของตัวเอง โทษสติปัญญาเรา ถ้าเรามีสติปัญญา ทําบุญๆ ทําบุญอย่างนี้ ทําบุญแล้วให้มันพัฒนาไง จิตใจเราพัฒนา เราทําบุญแล้ว เกิดมาเป็นมนุษย์นะ อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน จะพึ่งใคร พ่อแม่ก็ให้ชีวิตนี้มา พ่อแม่ก็เลี้ยงดูมา กตัญญูกตเวที พ่อแม่เป็นพระอรหันต์ของเรา หมู่คณะเพื่อนฝูงก็อยู่ด้วยกัน สังคมก็อยู่ด้วยกัน เจ็บไข้ได้ป่วย เราก็เจ็บไข้ได้ป่วยเอง ถ้าฉลาดก็ฉลาดเอง ถ้าโง่ก็โง่เอง ถ้าตายก็ตายเอง ถ้ามีความทุกข์ก็ทุกข์ในหัวใจเอง ถ้ามีความสุขก็ความสุขในหัวใจเอง อ้าว! ใครช่วยใครล่ะ มันก็แค่พึ่งพาอาศัยกันเท่านั้นน่ะ

แต่ถ้ามีคุณธรรมในหัวใจ เรามีคุณธรรมในหัวใจ อภิชาตบุตร บุตรดีกว่าพ่อกว่าแม่ พ่อแม่ก็เลี้ยงดูเรามา พ่อแม่ก็ส่งเสริมเรามา แต่ถ้าเรามีสติมีปัญญา อภิชาตบุตร อภิชาตบุตรนะ เข้าใจตั้งแต่โลกนี้ไง โลกนี้มีคุณค่าแล้ว พ่อแม่เราจะตํ่าต้อยสูงส่งขนาดไหนก็พ่อแม่เรา ก็พ่อแม่ให้ชีวิตนี้มา ให้ชีวิตนี้มา ก็พ่อแม่ของเรา เราก็ดูแลพ่อแม่ของเรา ชีวิตนี้มีค่าที่สุด เพราะเราได้ชีวิตนี้มา เราถึงได้มีหูฟังเสียงอยู่นี่ เราถึงได้อายตนะ ๖ ได้รับรู้สิ่งต่างๆ เพราะเรามีชีวิตมาไง

หน้าที่การงาน สถานะต่างๆ เราก็ได้มาเพราะชีวิตนี้ แล้วได้ชีวิตนี้แล้วเรามาศึกษาธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ชีวิตนี้มีค่าๆ มีค่าที่ไหน มีค่าที่หัวใจนี้ หัวใจนี้เป็นผู้บรรลุธรรม ไม่มีสิ่งใดบรรลุธรรมหรอก หัวใจนี้ ถ้าสุขมันก็สุขที่หัวใจนี้ ทุกข์ก็ทุกข์ที่หัวใจนี้ ถ้าหัวใจนี้มีสติปัญญาขวนขวายกันมาวัดมาวา

มาวัดมาวา มาเสียสละทําไม เสียสละให้ผู้ทรงศีลไง ท่านไม่มีอาชีพ ท่านไม่มีปัจจัยเครื่องอาศัย เรามาเสียสละของเราเพื่อประโยชน์กับเราไง ถ้าเสียสละไปแล้ว สิ่งที่เราเสียสละไปแล้วท่านฉันของเรา ท่านใช้สอยของเรา ท่านทําความสงบของใจของท่าน ท่านมีคุณธรรมในใจของท่าน ของเราทั้งนั้นน่ะ เพราะท่านเอากําลังไปจากปัจจัย ๔ ที่เรายื่นให้ เรายื่นปัจจัย ๔ ให้ท่านไปแล้ว ท่านใช้สอยแล้วท่านเอาหัวใจของท่านไปทํางานของท่าน แล้วท่านไปรู้ไปเห็นอะไร เราได้หมดแล้ว นี่ไง เรามาวัดมาวาเพื่อเหตุนี้ไง

ถ้าเราทําของเรา ทําบุญกุศล ถ้าเรามีสติมีปัญญา เราทําของเรา ทําของเราเพื่อบุญกุศลของเรา ถ้าบุญกุศลเกิดที่ไหนล่ะ เกิด เราทําสิ่งใด เราขาดตกบกพร่องสิ่งใดก็มีคนช่วยเหลือดูแล กลิ่นของศีลหอมทวนลมไง คนดีจะทําสิ่งใดนะ มันจะขาดตกบกพร่องทั้งนั้นน่ะ โลกนี้พร่องอยู่เป็นนิจ ไม่มีอะไรเต็มๆ หรอก โลกนี้จะพร่องอยู่เป็นนิจ แต่ถ้าคนที่มีบารมี กลิ่นของศีลกลิ่นของธรรม เขาทําคุณงามความดี ใครรู้ใครเห็นเขาก็อยากช่วยนะ อยากช่วย ถ้าช่วยไม่ได้ก็เห็นใจ เห็นใจ นํ้าใจนี่เห็นใจนะ คนคนนี้เขาเป็นคนดี คนคนนี้เขาดี แต่ถึงวาระของเขา เขาเป็นอย่างนั้น นี่นํ้าใจ

เขามีนํ้าใจ เราก็อุ่นใจแล้ว เราต้องการแค่นี้ เราต้องการคนมีนํ้าใจกับเราไง เราไม่ต้องการคนเหยียบยํ่า เราไม่ต้องการคนมายกย่องจนไม่สมกับความเป็นจริง เราต้องการนํ้าใจจากเขา นํ้าใจ ถ้ามีนํ้าใจต่อกัน เราอยู่ด้วยความไว้วางใจ เพราะเราขาดนํ้าใจต่อกันไง ระแวงไปหมดเลย ไอ้หวาดระแวง อยู่กันด้วยความหวาดระแวง ทุกข์มากนะ แต่ถ้ามันอยู่ด้วยกันด้วยความอบอุ่น มีนํ้าใจต่อกัน นี่ไง ถ้าธรรมะแล้วมันอยู่ที่ใจ หัวใจมันมีคุณค่า ถ้ามีคุณค่าอย่างนี้ปั๊บนะ อบอุ่นไปหมด ปัจจัยเครื่องอาศัยเลยกลายเป็นของรองไปเลย ถ้าไม่อย่างนั้นนะ อู้ฮู! อัดอั้นตันใจ นู่นก็ไม่มี นี่ก็ไม่ได้ โอ๋ย! ทุกข์ไปหมดเลย

แต่ถ้ามันมีความอบอุ่น มันมีนํ้าใจต่อกัน มันมีอยู่เยอะแยะ จะใช้สอยอะไรกันนักหนา อยู่ด้วยกัน กินก็อิ่มเดียวเท่านั้นน่ะ ของใช้สอยมันเยอะแยะ แต่ถ้าหัวใจมันทุกข์มันยากนะ อู้ฮู! มันขาดแคลน มันระแวง มันจะแสวงหามากักตุนไว้ กักตุนไว้แล้วไม่ได้ใช้ แต่ถ้าหัวใจเป็นธรรมเนาะ เราใช้ของเราเพื่อประโยชน์กับเรา ใจมันมีคุณค่าอย่างนี้ แล้วคิดดูสิ ถ้ามีคุณค่าอย่างนี้ เราจะปากกัดตีนถีบขนมาสะสมไว้ไหม ขนมา ขนมาถ้าเรามีปัญญา เราก็เสียสละของเราเพื่อประโยชน์กับเรา เพื่อประโยชน์กับหัวใจดวงนี้

ไฟไหม้บ้าน ถ้าใครเอาสมบัติออกจากบ้านได้เท่าไรก็ของเรา ชีวิตนี้เราเก็บสะสมไว้เต็มที่เลย แล้วตายไป เขาเผาศพ เผาหมดเลย ทรัพย์สมบัติเป็นของโลก เราไปแค่นั้นแหละ ไฟไหม้บ้านจะไม่ได้อะไรไปเลย

ถ้าเราเสียสละออกไป เวลาเราตายไป เขาเผาเราไปนั่นแหละ ไฟไหม้บ้านก็ไหม้บ้านเราไปนี่แหละ แต่ที่เราสละออกไปแล้วเขาเผาไม่ได้ ที่เราเสียสละออกไป เขาเผาไม่ได้หรอก นั่นแหละของเรา เพราะอะไร เพราะเราเป็นคนเสียสละเอง ใจเป็นคนรู้ว่าเสียสละเอง ความลับไม่มีในโลก ใจมันจําได้เอง เวลาตายไปแล้ว ที่ทํามาแล้วเป็นทิพย์สมบัติๆ ทิพย์สมบัติตรงนี้ไง ทิพย์สมบัติที่มันฝังไปกับใจไง ใจมันจําได้ ใจมันระลึกได้ นี่ทิพย์สมบัติ แต่เวลาเวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะ ขณะภพชาติหนึ่งมันลืม มันนึกไม่ได้หรอก แต่อันนี้มันมีผลกับจิตดวงนี้

ถ้าไม่มีผลกับจิตดวงนี้ พระโพธิสัตว์ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าสละชีวิตมากี่ภพกี่ชาติถึงได้มีอํานาจวาสนา ทําให้ใจมีอํานาจวาสนาบารมี ถึงได้ตรัสรู้ธรรมเองโดยชอบ เพราะด้วยการทําทานอันนี้มา องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทําอย่างนี้มา แต่ถึงที่สุดแล้ว ถึงที่สุดเวลามาตรัสรู้ ตรัสรู้ด้วยมรรคญาณ ตรัสรู้ด้วยศีล สมาธิ ปัญญา แต่ก็ต้องมีอํานาจวาสนามาจากการเสียสละมาอย่างนั้น จิตใจถึงเข้มแข็ง จิตใจถึงมีสติปัญญาค้นคว้าเอาใจขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าพ้นจากทุกข์ไป เอวัง

เทศน์เช้า
วันที่ ๑๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๙

ณ วัดป่าสันติพุทธาราม (วัดป่าเขาแดงใหญ่)
ต.หนองกวาง อ.โพธาราม จ.ราชบุรี

เวลาโยมมาทําบุญๆ ไง พระก็มาจากคน เพราะคฤหัสถ์มาบวชเป็นพระ มาบวชเป็นพระ พระก็มนุษย์นี่แหละ แต่พระมีศีล มีศรัทธามีความเชื่อ มีความเชื่อมั่น พระถึงขวนขวาย ขวนขวายด้วยหัวใจไง

พูดถึงไฟป่าๆ นะ เวลาประวัติหลวงปู่มั่น หลวงปู่มั่นท่านไปติดไฟป่า แล้วเวลาติดไฟป่า ท่านเป็นผู้เฒ่า พอผู้เฒ่า ไฟป่ามันโหมมา หนีไม่ทัน แล้วมหาทองสุขๆ เก็บบริขารของท่าน แล้วบริขารของมหาทองสุข มหาทองสุขผูกไว้ แล้วก็พยายามจูงหลวงปู่มั่นหนีจากไฟป่า ฉะนั้น เวลาล่วงเลยมาแล้ว หลวงปู่มั่นจะบอกเลย นี่เพื่อนตายๆ เวลาท่านชี้ถึงมหาทองสุข รอดตายเพราะมหาทองสุข รอดตายเพราะมหาทองสุข

แต่เวลาหลวงปู่มั่นท่านอยู่เชียงใหม่ เวลากลางคืนขึ้นมา ท่านบอก ๓ ทุ่ม ๔ ทุ่มมาแล้ว เทวดา อินทร์ พรหมมาแล้ว มาฟังเทศน์หลวงปู่มั่นๆ ตลอดเลย ไอ้นี่มันเรื่องสภาพของหัวใจ เรื่องของคุณธรรม พอคุณธรรมมันเทศนาว่าการ เทศนาว่าการ แม้แต่เทวดา อินทร์ พรหม เขาไม่รู้ของเขาได้

แต่มนุษย์ มนุษย์ก็มีร่างกาย ร่างกาย แล้วผู้ชราภาพเวลาชราภาพขึ้นไป เวลาไฟป่ามันมา หนีไม่ทัน หนีไม่ได้ นี่เทศน์สอนเทวดา อินทร์ พรหมนะ เหาะเหินเดินฟ้าด้วย ในประวัติหลวงปู่ตื้อบอกเลย สงสัยมากว่าทําไมหลวงปู่มั่นท่านไม่บิณฑบาตพร้อมหมู่ ก็ไปแอบซุ่มอยู่ พอแอบซุ่มอยู่ เห็นลอยมาเลย ลอยมาเลย เหาะมาเลย หลวงปู่ตื้อก็เห็น หลวงปู่สิมก็เห็น

ครูบาอาจารย์มันสงสัยไง สงสัยว่าอาจารย์เราทําไมทําหงิมๆ แอบซุ่มมองเลยนะ เหาะมาเลย แต่เวลาไฟป่ามา มันเป็นเรื่องสามัญสํานึก เรื่องของสังคมที่เห็นกัน คนที่มีคุณธรรมคุณงามความดี เขามีคุณงามความดีในหัวใจ มีคุณธรรมขนาดไหน ท่านก็เก็บไว้ในหัวใจของท่าน ท่านทําประโยชน์กับท่านโดยที่ไม่มีใครรู้ไง

เวลาหลวงตาท่านพูดถึงว่า หลวงปู่มั่นท่านพูดถึงประสบการณ์ของท่าน ท่านหันหน้าเข้าข้างฝาแล้วร้องไห้ แต่หลวงปู่มั่นท่านพูดด้วยเป็นคติธรรมเฉยๆ ท่านพูดถึงประสบการณ์ของท่าน ชีวิตของท่านสมบุกสมบันมาขนาดไหน ทุกข์ยากมาขนาดไหนถ้าพูดถึงทางโลก

เวลาหลวงตาท่านพูดถึง ถ้าชีวิตทางโลกนะ หลวงปู่มั่นเหมือนเศษผ้าขี้ริ้ว เพราะมันไม่มีค่าทางสังคมไง แต่ถ้าเวลาพูดถึงธรรมะๆ หัวใจท่านสูงส่ง หัวใจท่านเป็นพระอรหันต์ ท่านเป็นผู้ฟื้นฟู ท่านเป็นผู้ที่วางข้อวัตรปฏิบัติ สร้างศาสนทายาท หลวงปู่แหวน หลวงปู่ขาว ลูกศิษย์หลวงปู่มั่นทั้งนั้น ลูกศิษย์หลวงปู่มั่นทั้งนั้นน่ะ ท่านทําคุณงามความดี แต่ท่านทําคุณงามความดีโดยที่ไม่ได้ประชาสัมพันธ์ ไม่ทําให้โลกรู้

ฉะนั้น เวลาหลวงปู่มั่นท่านนิพพานไปแล้ว ท่านก็มีชื่อเสียงคับฟ้าอยู่แล้วแหละ แต่เวลาหลวงตาท่านมาเขียนประวัติหลวงปู่มั่น พวกเราถึงได้รู้ พวกเราถึงได้เห็นไง

นี่ไง เวลาทางโลกก็เป็นทางโลก ทางโลก คนเรา มนุษย์ พระก็มาจากคน มันก็มีร่างกายเหมือนกัน แต่มันชราภาพ ชราครํ่าคร่าไปแล้วมันก็ชราครํ่าคร่า ชราครํ่าคร่าขึ้นไป มันก็พยุงธาตุขันธ์นี้ไป ภารา หเว ปญฺจกฺขนฺธา ขันธ์นี้เป็นภาระอย่างยิ่ง แต่เป็นภาระแล้วก็ยังต้องดูแลมัน เพราะดูแลมันเพื่ออะไร เพื่อดํารงชีวิตนี้ไว้

ที่เราจะประพฤติปฏิบัติ เราหาเงินหาทองกัน หาเพื่อเป็นปัจจัยเครื่องอาศัย เพื่อดํารงชีวิตๆ ดํารงชีวิตไว้ทําไม ดํารงชีวิตไว้เพื่อทําคุณงามความดี เราเสียสละทานกัน เราเสียสละ คนที่ได้รับผลทานของเรา เขาก็อบอุ่นของเขา เขาก็มีนํ้าใจของเขา เขาเห็นว่าคนยังเห็นคุณค่าของเขา นี่ทางโลกช่วยกันได้อย่างนี้ไง

แต่เวลาครูบาอาจารย์เรา ดูสิ เวลาหลวงปู่มั่นท่านเทศนาว่าการ “ฟ้าผ่าๆ” หลวงปู่เจี๊ยะท่านพูดประจํา “เฮ้ย! ฟ้าผ่าเว้ย ฟ้าผ่า” หลวงปู่มั่นท่านแสดงธรรม มันฟาดฟันเข้าไปในหัวใจ กิเลสมันอยู่ในหัวใจ กิเลสมันอยู่ภายในนะ มันไม่มีอะไรเข้าไปทํามันได้หรอก

ฉะนั้น เวลาคุณธรรมอย่างนั้น “ฟ้าผ่าๆ” มันผ่าเปรี้ยงลงกลางหัวใจ ถ้าผ่าเปรี้ยงลงกลางหัวใจ หลวงปู่เจี๊ยะท่านพูด “เฮ้ย! ฟ้าผ่าเว้ย ฟ้าผ่าเว้ย” ต่างคนต่างหาภาชนะไปรองนํ้าฝน คือคุณธรรมของท่าน ท่านแสดงออกมา แต่พวกเราไม่รู้ พวกเราไม่รู้ เราเห็นได้ เห็นได้แต่วัตถุไง แต่เราไม่เห็นด้วยหัวใจอันนั้นไง

เวลาท่านแสดงธรรม ท่านปกป้องดูแลพระ ฟ้าผ่า ผ่าลงกลางหัวใจนั่นน่ะ ถ้าลงกลางหัวใจนะ ทิฏฐิมานะอันนั้นมันได้จางคลายลง มันได้ปล่อยวางลง ทิฏฐิมานะอันนั้นน่ะ

ทุกคนว่าความรู้ความเห็นของตนพิเศษสุดทั้งนั้นน่ะ ใครๆ ก็ว่าเรามีปัญญาๆ แต่ปัญญาของเรา เราไม่รู้ตัวเลย เราไม่รู้ตัวเลย นี่ไง เวลาธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เวลาตรัสรู้ธรรมขึ้นมา “จะสอนใครได้หนอ จะสอนใครได้หนอ”

สอนเขา เขาไม่รู้ สอนเขา เขาหาว่าจับผิดเขา สอนเขา เขาว่าไปติเตียนเขา แต่เวลาหลวงปู่มั่นท่านฟาดฟันลงกลางหัวใจ แล้วฟาดฟันกลางหัวใจแล้วลูกศิษย์ลูกหาชื่นบาน

ดูสิ ภัยแล้งๆ ดูสิ ดินแตกระแหง ทําสิ่งใดก็ไม่ได้ เราภาวนากัน เดินจงกรม นั่งสมาธิภาวนา กิเลสมันปกครองในหัวใจ เราทําได้ไหม ภัยแล้งๆ มันแตกระแหง ไม่มีสิ่งใดที่จะมาเพื่อการกสิกรรมเลย เดินจงกรม นั่งสมาธิภาวนาขึ้นมา ทําสิ่งใดแล้วมันมีแต่จนตรอกไง ทําสิ่งใดมีแต่ความคับแค้นใจไง ถ้ามันได้นํ้าอมตะธรรมอันนั้นมันชุ่มชโลมมา เวลามันชุ่มชโลมมา ถ้าคนที่มีคุณธรรม ท่านปรารถนาอย่างนั้นน่ะ

เวลาเข้าไปใหม่ๆ ทุกคนก็ไม่รู้หรอก โอ้โฮ! ท่านดุ ท่านรุนแรง แต่เวลาพอเข้าไปอยู่คุ้นเคยกับท่าน ถ้าวันไหนมันไม่ฟาดฟันลงกลางหัวใจ กิเลสมันไม่ยอม ถ้ากิเลสไม่ยอม นี่ท่านช่วยเหลือท่านเจือจาน คนที่เข้าไปคุ้นเคยแล้ว พอเอะอะขึ้นมา วิ่งไปเลย จะไปรองรับภาชนะ จะไปรองรับอันนั้นน่ะ นี่ไง ถ้ามันผ่าลงหัวใจ มันผ่าลงหัวใจ คุณธรรมอันนั้นมันประเสริฐไง ถ้ามันประเสริฐ

ดูสิ ในทางโลกๆ สมัยก่อน สมัยหิน สมัยสัมฤทธิ์ สมัยยุคนํ้าแข็งยังไม่มีไฟ ยังไม่มีไฟ เขาก็กินอาหารดิบๆ กัน พอเริ่มมีไฟ เริ่มพัฒนากันขึ้นมา มันพัฒนาขึ้นมา ไอ้นี่มันทางโลก โลกมันเจริญ ยิ่งพลังงาน ดูสิ มันให้คุณให้โทษทั้งนั้นน่ะ ให้ความสว่าง ให้พลังงาน แต่ถ้ามันลัดวงจรมันก็เผาไหม้ไปหมดเลย

ก็ย้อนกลับมากิเลสเรานี่ไง ย้อนกลับมาในความคิดเราที่ว่าเก่งๆ ทั้งนั้นน่ะ ถ้ามันฟาดฟันมา ดูสิ เวลามันลัดวงจรขึ้นมา ถึงกับทําลายตัวเอง เวลาคนทําลายตัวเอง มันทําลายตัวเองเพราะอะไรล่ะ เพราะกิเลสมันลัดวงจร มันทําให้ขาดสติ มันทําคิดว่าเป็นประโยชน์กับมันไง

แต่ถ้าตบะธรรมๆ ดูทําสัมมาสมาธิ ทําคุณงามความดีของเรา ถ้ามันจะทําคุณงามความดีของเรา ถ้าเราทําแล้วเราทําของเราไม่ไหว มีศรัทธามีความเชื่อทั้งนั้นน่ะ ทุกคนปรารถนาดีทั้งนั้นน่ะ แต่ไปแล้วไปไม่รอด ล้มลุกคลุกคลานทั้งนั้นน่ะ มันไม่รู้จักกิเลสไง แต่เวลาหลวงปู่มั่น องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ดูสิ ท่านได้เปิดหน้ากิเลส ท่านรู้จักกิเลส ท่านรู้ว่ามันขนาดไหน เวลาหลวงตาท่านพูดประจํา แก่นของกิเลสๆ ไม่มีอะไรเหนียวแน่นเท่ากับกิเลสของคนหรอก

มันพิจารณาอย่างไร เวลาภาวนากันไปก็ “ว่างๆ ว่างๆ” ภาวนาไปกิเลสมันซุกอยู่นั่นน่ะ มันหลอกทั้งนั้นน่ะ มันบังเงา มันอ้างอิง แล้วเราก็ภูมิใจกันทั้งนั้นน่ะ “คนมีคุณธรรมๆ ทําไมมันทุกข์ยากขนาดนี้” นี่เวลามันหลอกอยู่ชั่วคราว หลอกชั่วคราว พอภาวนามีสติมีปัญญาขึ้นมา โอ๋ย! โล่งโถงไปหมด

นี่ไง มันหลอกไง มันหลอกให้ประมาทไง พอประมาทขึ้นไป เดี๋ยวมันเสื่อมหมด พอเสื่อมหมด นี่ไง เวลาผู้ที่ประพฤติปฏิบัติ คนที่ประพฤติปฏิบัติมหาศาล แล้วมันเหลือมากี่องค์ วันนี้กว่าจะได้ตามความจริงมันเหลือเท่าไร เพราะอะไร เพราะคนที่ปฏิบัติจริงเห็นจริง ถ้าเห็นหน้ากิเลส เขาถึงกลัวไง

ดูสิ เวลาหลวงตา ครูบาอาจารย์ของเราท่านมีข้อวัตรปฏิบัติ ท่านจะยํ้าตรงนี้มากเลย ยํ้าตรงนี้ๆ ยํ้าตรงนี้เพราะอะไร เพราะไม่ให้กิเลสมันโงหัวขึ้นมาไง ถ้ามันเผลอเมื่อไหร่ เสร็จมัน

เวลาปฏิบัติโอ่อ่าผ่าเผย เดี๋ยวก็ไปล้มเอาข้างหน้า ไม่เห็นมันรอดมาสักคน ถ้ามันรอดมาได้นะ รอดมาได้ก็รอดที่ข้อวัตรปฏิบัตินี่ไง รอดมาก็ที่ศีลนี่ไง รอดมาเพราะความละเอียดรอบคอบไง ถ้ามันละเอียดรอบคอบ ดูแลตัวเองให้ดี ถ้าดูแลตัวเองให้ดี ประพฤติพรหมจรรย์เพื่อพรหมจรรย์ ถ้าตัวเองดีแล้วมันดีไปหมด

แต่ตัวเองมันไม่ดีไง พอตัวเองไม่ดีก็ต้องให้คนมานบนอบไง จะต้องให้คนมายกย่องสรรเสริญ ไปไหนล้อมหน้าล้อมหลัง ไอ้นั่นมันไอ้บ้า ครูบาอาจารย์ของเราท่านไปไหนท่านไปของท่านองค์เดียวเท่านั้นน่ะ ไปเพราะความสงัดความวิเวกไง ถ้ามันเป็นความจริง ความจริงมันเป็นแบบนั้น ถ้าความจริงเป็นอย่างนั้น มันย้อนเข้ามา เพราะอะไร เพราะมันทําหัวใจได้ ทําหัวใจได้แล้ว มันมีสิ่งใดที่จะมามีคุณค่าไปกว่าคุณธรรม

องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าบอกประจํา เธอจงมีธรรมเป็นที่พึ่งเถิด อย่ามีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่งเลย

มีธรรมคือมีสติมีปัญญาไง ถ้าสติปัญญา สติธรรม สมาธิธรรม ปัญญาธรรม ถ้าเธอมีธรรมเป็นที่พึ่ง ต้องพึ่งใคร ปัญญามันแก้ไขได้ทุกอย่างเลย ชีวิตก็แก้ไขได้ สรรพสิ่งนี้แก้ไขได้ด้วยปัญญาของเราเลย นี่ถ้าเธอจงมีธรรมเป็นที่พึ่งเถิด

ทีนี้เวลามีธรรมเป็นที่พึ่งเถิด มันก็ตีความ เวลาครูบาอาจารย์ของเรา เช่น หลวงปู่มั่น ครูบาอาจารย์ของเรา ทุกคนพยายามเข้าไปหาท่าน เพราะอะไร เพราะต้องการนํ้าอมตะธรรม ต้องการสัจจะความจริง เพราะเราก็ศึกษามา พอศึกษามาแล้ว ยิ่งศึกษามาขนาดไหนมันก็งงขนาดนั้นน่ะ แล้วทําขึ้นไป กิเลสมันก็บังเงา กิเลสมันก็อ้างธรรมะ หน้าฉาก หลังฉาก หน้าฉากก็ แหม! ทํานุ่มนวล หลังฉากมันจะทําให้ล้มไปนั่นน่ะ ตัวเองยังไม่รู้ตัวเลย ถ้ามันมีความรู้มากๆ แล้วก็บอกเลย อย่าให้ติดบุคคล ให้ติดธรรมะเถิด แล้วศึกษามาท่วมหัว เอาตัวรอดได้ไหม ความรู้ท่วมหัวทั้งนั้นน่ะ ศึกษามาน่ะ

ศึกษามา ศึกษามามีความจําเป็นไหม มีความจําเป็น โลกเจริญได้เพราะการศึกษา การศึกษานี้มันศึกษาเพื่อทางวิชาการ แต่การศึกษาธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ศึกษามาเพื่อเป็นปริยัติ ศึกษามาเพื่อปฏิบัติ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าบอกปริยัติต้องศึกษา ศึกษามาเพื่อปฏิบัติ

ศึกษามาเพื่อเป็นแนวทางเท่านั้น การศึกษานี้เป็นแนวทางเท่านั้น แต่เราศึกษาแนวทาง เราก็ว่าเรารู้แนวทางแล้ว ว่าแนวทางนั้นสุดยอดนะ แต่ผลมันไม่มี มันไม่ถึงผลไง แนวทางเป็นแนวทางเท่านั้น แนวทาง แล้วก็มาวิเคราะห์กัน แนวทาง แล้วมาโต้เถียงกันที่แนวทางนี้ทั้งนั้นเลย

แต่เวลาธรรมะที่เป็นความจริงมันปฏิบัติแล้วมันถึงที่สุดไง ถึงที่สุดมันเป็นความจริงนั้นไง เธอจงมีธรรมเป็นที่พึ่งเถิด ก็ธรรมอันนั้นไง ถ้าธรรมอันนั้นมันอยู่ในหัวใจของครูบาอาจารย์ เขาก็แสวงหา มันจะผิดตรงไหน

เธอจงมีธรรมเป็นที่พึ่งเถิด มีธรรมเป็นที่พึ่งเถิด แต่เวลามีคุณธรรมขึ้นมา มันทําให้หัวใจฮึกเหิม หัวใจฮึกเหิมนะ

เวลาหลวงตาท่านพูดถึงธรรมะนะ ท่านบอกเลย เหมือนคุยกับสัตว์ มนุษย์ไม่รู้เรื่องเลย เหมือนกับเราคุยกับสัตว์ สัตว์ไม่รู้เรื่องหรอก สุนัขมันยังรู้นะ สื่อสารกันยังพอเข้าใจ นี่ก็เหมือนกัน เพราะเราอยู่ในสมมุติไง สมมุติบัญญัติ เรายึดมั่นถือมั่น นี่ธรรมะไง มีธรรมเป็นที่พึ่งก็กอดแน่นเลย ทิ้งไว้ไม่ได้เลย

แต่เวลาหลวงตาท่านไปหาหลวงปู่มั่น มหา มหาศึกษาธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามานี่สาธุ ประเสริฐที่สุด แต่วางไว้ก่อน นั่นเป็นธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า แล้วกิเลสมันบังเงา มันอ้างว่ามันรู้ มันอ้างว่ามันเข้าใจ แล้วทําอะไรมันก็ยึดตรงนั้นไว้ กิเลสมันก็เอาตรงนั้นมาหลอก “นี่เรียกว่าสมาธิ นี่เรียกว่าปัญญา นี่เรียกว่านิพพาน” นี่ๆๆ อยู่นั่นแหละ มันเลยไม่ได้สักที วางไว้ แล้วทําของท่านไป

ฉะนั้น หลวงปู่มั่นท่านถึงบอกไง ถ้าปฏิบัติไปพร้อมกับสัญญาอย่างนั้น มันจะเตะมันถีบ มันจะขัดมันจะแย้ง มันจะหลอกมันจะล่อ เราก็ทุกข์พอแรงแล้วนะ ที่เรามาปฏิบัติ เราก็รู้จักกิเลสมันบีบคั้นหัวใจ เราอยากจะสลัดมันทิ้ง แล้วเราก็ศึกษาธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นปริยัติ เป็นแนวทาง แนวทางก็ทําตามนั้นไปแล้ววางให้หมดไง

ฉะนั้น เวลาหลวงตาท่านไปหาหลวงปู่มั่น มหา มหาศึกษาธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าประเสริฐนะ

ทุกคนเคารพบูชาพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ ศึกษามาก็ศึกษามาด้วยความจํา ศึกษามาด้วยสัญญาของเรานั่นแหละ แต่เวลาหลวงตาท่านปฏิบัติไป พุทธ ธรรม สงฆ์รวมลงเป็นอันหนึ่งเดียว พุทธ ธรรม สงฆ์รวมลงไปในหัวใจนั้น

แล้วหัวใจนี้มันครอบงํา เราสวมถุงเท้า ถุงเท้าไม่ใช่เท้า เพราะเราสวมถุงเท้า เท้าก็เป็นเท้า ถุงเท้าก็เป็นถุงเท้า ศึกษามานั่นล่ะถุงเท้า เท้าเราคือหัวใจนี้ มันสวมมันก็ทับลงไปสิ พอสวมทับลงไป ธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็ทับกิเลสไว้ กดกิเลสไว้ แล้วก็ภูมิใจๆ เอาถุงเท้าสวมใส่ไปในเท้าไง เอาหมวกสวมไว้บนหัวไง

ถอดหมวกออกสิ แล้วก็เปิดกะโหลกด้วย ปัญญามึงอยู่ไหน นี่เวลามรรคมันเกิดไง ถ้ามรรคมันเกิดเป็นความจริงขึ้นมามันถึงเป็นความจริงของเรา นี่ถ้าปฏิบัติ ปฏิบัติอย่างนี้ ครูบาอาจารย์เราทําอาบเหงื่อต่างนํ้านะ โยมก็ต้องหาอยู่หากิน ปฏิบัติก็ทุกข์ก็ยากของโยม พระมาปฏิบัติแล้วก็คิดว่ามาปฏิบัติแล้วหลวงพ่อกันไว้จะปฏิบัติ

อ้าว! ปฏิบัติก็มีเวลาให้ แต่เวลามันเกิดสิ่งใด เพราะอะไร อาวาส ของของสงฆ์ ถ้าภิกษุไม่ดูไม่แล เอาของของสงฆ์ไปใช้ เวลาจะจากไปไม่คืนให้สงฆ์ ไม่ทําความสะอาด เป็นอาบัติปาจิตตีย์

นี่ก็เหมือนกัน สิ่งนี้ ที่นี้เขาถวายหลวงตา หลวงตาบอกให้เราเป็นคนดูแล ดูแลไว้มันก็เป็นของของสงฆ์ มันเป็นของสาธารณะ แล้วเรามาอาศัย เราก็ต้องช่วยเหลือเจือจานกัน ถ้ามันจะทุกข์มันจะยากก็ทุกข์ด้วยกันนี่แหละ เราต้องดูแลรักษาเพื่ออนุชนรุ่นหลัง เพื่อคนต่อไป ถ้าทําได้จริงๆ มันเป็นประโยชน์กับเรา เหนื่อยยากก็รู้ว่าเหนื่อยยาก ถึงเวลาจะทํา ต้องทํา ทําเพื่อหัวใจของเรา ให้หัวใจเรามันหมอบราบ อย่าให้ทิฏฐิมานะมันชูสุดฟ้า

ถ้าทิฏฐิมานะมันยอมลง เขาเรียกลงใจ ถ้าครูบาอาจารย์ลงใจหลวงปู่มั่น ลงใจครูบาอาจารย์ของเรา ถ้าลงใจ มันทําสิ่งใดมันทําด้วยเอาบุญ อยากได้บุญกุศลจากท่าน

เราอยู่กับหลวงตานะ เวลาบิณฑบาตกลับมา รับบาตร ใครๆ ก็อยากจะรับบาตรๆ เพราะอะไร เพราะเวลาภาวนาแล้วมันอั้นตู้ อยากได้บุญได้กุศลเบิกทางบ้าง อยากได้สิ่งใดที่เบิกหัวใจนี้ไป ให้หัวใจมันก้าวหน้า

เวลาพระปฏิบัติ ทุกคนรู้ด้วยกัน เวลาทุกข์เวลายาก ปฏิบัติ ทุกคนเวลาอัดอั้นตันใจ มันพยายามของคนแล้วมันไปไม่รอด แล้วอะไรล่ะที่มันจะเป็นไปได้ มันก็หวังบุญหวังกุศลเพื่อจะให้มันปลอดโปร่ง ให้มันเป็นไปได้ ถ้าเป็นไปได้ เราก็ทําของเราอย่างนั้น

ฉะนั้น เวลาลงใจแล้วหาหนทาง เพื่อให้มีหนทางเพื่อการประพฤติปฏิบัติของเรา เพื่อประโยชน์ในการปฏิบัติของเรา เอวัง

เทศน์เช้า
วันที่ ๗ มีนาคม ๒๕๕๙

ณ วัดป่าสันติพุทธาราม (วัดป่าเขาแดงใหญ่)
ต.หนองกวาง อ.โพธาราม จ.ราชบุรี

ตั้งใจฟังธรรมะเนาะ โยมอุตส่าห์มาไง ขวนขวายมา ขวนขวายมาเพื่อบุญกุศลของเรา คนเราเกิดมา เกิดมา สิ่งที่เป็นที่พึ่งพาอาศัยได้ก็บุญกุศลในหัวใจ บาปบุญนี้ แก่นสารของมนุษย์ๆ มนุษย์ตายแล้วเหลืออะไร เหลือซากศพฝังไว้ที่สุสาน จิตเวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะ คุณงามความดีอันนั้นตกลงที่จิต จิตนี้เป็นผู้ที่ซับไป เห็นไหม แก่นสารของมนุษย์ๆ คือการกระทํา ทําดีทําชั่ว

สมัยโบราณ เวียงวังคลังนา แต่ต้องมีวัดด้วย เพราะวัดนี่สมานไง ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ตัวศาสนา ตัวสมาน ตัวเชื่อมหัวใจให้คนเข้าหากัน การเชื่อมหัวใจคนเข้าหากัน หัวใจๆ ถ้ามีนํ้าใจที่ไหน ที่นั่นมีความอบอุ่นนะ

ถ้าแล้งนํ้าใจ แล้งนํ้าใจที่ไหนมันก็เดือดร้อนไปทั้งนั้นน่ะ ความเดือดร้อน เดือดร้อนเพราะอะไร เดือดร้อนเพราะว่ากิเลสตัณหาความทะยานอยากบีบคั้น มันเอาแต่ความเห็นแก่ตัว มันเอาแต่ตัวเองว่าจะได้ๆ กลับไม่ได้ ที่ว่าจะได้ๆ ไม่ได้ทั้งนั้นเลย ไม่ได้เพราะอะไร ไม่ได้เพราะมันไปทําให้สังคมนั้นเดือดร้อน พอสังคมเดือดร้อน มันจะมีความสุขได้อย่างไรล่ะ

แต่ถ้ามันมีนํ้าใจต่อกัน เหมือนกับเราไม่ได้สิ่งใด เราเสียสละ เราเสียสละของเรา เราทําคุณงามความดี เรามีนํ้าใจต่อเขา เขาจะทุกข์จนเข็ญใจอย่างไร เรามีนํ้าใจต่อเขา เพราะคนเหมือนกัน คุณงามความดีของเขา ดูเวลาองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นถึงกษัตริย์ใช่ไหม สละราชวังมา ดูพระยสะสิ มีปราสาท ๓ หลังเหมือนกัน “ที่นี่เดือดร้อนหนอ ที่นี่วุ่นวายหนอ” มันวุ่นวายจริงๆ น่ะ

องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าบอก “ยสะมานี่ ที่นี่ไม่วุ่นวาย”

ไม่วุ่นวายที่ไหน ไม่วุ่นวายที่ในหัวใจไง ถ้าหัวใจมันไม่วุ่นวายนะ ที่ไหนมันก็ไม่วุ่นวาย ถ้าหัวใจมันวุ่นวาย อยู่ที่ไหนมันก็วุ่นวาย ปราสาท ๓ หลังก็วุ่นวาย จะอยู่ตึกสูงขนาดไหนมันก็วุ่นวาย เพราะมันวุ่นวายในหัวใจไง แล้วความวุ่นวายนี้จะชําระล้างได้อย่างไร

มีธรรมโอสถ ธรรมโอสถจะเข้าไปชําระล้างทําให้จิตใจนี้ผ่องแผ้ว ความผ่องแผ้วอันนั้นต้องมีการกระทํา ถ้ามีการกระทํามาจากไหน

ของอยู่ ดูสิ วางไว้นั่นมันก็สกปรกอยู่อย่างนั้นน่ะ แต่เราเอาเก็บมาทําความสะอาดขึ้นมา มันก็จะสะอาดขึ้นมาไง หัวใจของเราเกิดมา เกิดมาเป็นมนุษย์ เกิดมาพบพระพุทธศาสนา การเกิดเวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะ ต้องมีคุณงามความดีมันถึงเกิดเป็นมนุษย์ มนุษย์เป็นสัตว์ประเสริฐ แล้วประเสริฐที่ไหนล่ะ มนุษย์ประเสริฐที่ไหน

ประเสริฐตรงที่นํ้าใจ ตรงมีค่านํ้าใจ คนมีนํ้าใจเวลาเกิดสิ่งใดมันเกิดธรรมสังเวช มันเกิดสังเวช มันมีความสลดหัวใจนะ ทําไมเขาทํากันได้ขนาดนั้น ทําไมเขาทําได้ขนาดนั้น เขาทําได้อย่างไรล่ะ เขาทําได้อย่างไร

ที่เขาทําขึ้นมา เขาคิดว่าเขาทํามาเพื่อประโยชน์กับเขา แต่ความจริงเขาสร้างบาปสร้างกรรมในหัวใจของเขา การกระทําอันนั้นมันกว้านมาไง แต่เราไม่เห็นน่ะ เราเห็นว่าเขาได้ๆ ไง เราจะน้อยเนื้อตํ่าใจว่าทําดีไม่ได้ดี ทําดีไม่ได้ดี

ดีมันคืออะไรล่ะ ดีมันคืออะไร ความดีอย่างนั้น ดีต้องการให้เขายกย่องสรรเสริญ ให้เขาชื่นชมเราไง ธรรมะเก่าแก่ไง มีลาภเสื่อมลาภ มียศเสื่อมยศ สรรเสริญนินทามันมีของมันอยู่โดยดั้งเดิม แล้วพอสรรเสริญนินทาก็การตลาดไง การตลาดก็สร้างภาพขึ้นมาๆ สร้างภาพขึ้นมามันสร้างขึ้นมาด้วยการจ้างเขาไง แต่ตัวเองเร่าร้อน เร่าร้อนว่าทําแล้วมันไม่สมความปรารถนาไง พอไม่สมความปรารถนามันก็เดือดร้อนไง นี่มันเรื่องโลกๆ ทั้งนั้นน่ะ ในเมื่อทําดีเพื่อต้องการให้เขายอมรับนับถือ มันก็มีความทุกข์ไปทั้งนั้นน่ะ

แต่ของเราทําความดีทิ้งเหวไง ทําดีก็คือดี ทําดีแล้วก็คือดีของเรา ถ้าดีของเรา เราสบายใจของเรา สุจริต ความสุจริต ความสะอาดบริสุทธิ์ของเรามันคุ้มครองในหัวใจของเรา เขาจะติฉินนินทา เขาจะใส่ไคล้ขนาดไหนมันเรื่องของเขา

เขาใส่ไคล้นะ ไม่มีใครยอมให้ใครเหนือกว่าตนหรอก แต่เวลากิเลสในหัวใจของเรามันยังเหนือกว่า มันเหยียบยํ่าเรา มันไม่ได้คิดเลย มันไม่ได้คิด มันเหยียบยํ่าเราอยู่นี่ มันไม่ได้คิด เหยียบยํ่าเราๆ มันมาจากไหน

ความคิดเกิดจากจิต ไม่ใช่จิต ความคิดเกิดขึ้นมา อารมณ์ สัญญาเกิดขึ้นแต่ละครั้งแต่ละคราวเกิดจากจิต แล้วมันไปไหน เกิดจากจิตแล้วก็เหยียบยํ่าหัวใจดวงนี้ มันเกิดจากจิตแล้วมันก็เหยียบยํ่าเรา มันมาจากไหนล่ะ

ถ้าเราจะมีสติมีปัญญา เราเท่าทันมันไง ถ้าเราเท่าทันมัน เราถึงต้องมีสติ ถ้ามีสติมันยับยั้งได้หมด ความคิดที่มันจะรุนแรงขนาดไหน ที่มันจะกระหนํ่าขนาดไหน ยับยั้งได้หมดเลย

คนเราเวลามันทุกข์ ทุกข์เพราะอะไร ทุกข์เพราะความคิดเราเองทั้งนั้นน่ะ มันทุกข์เพราะความคิดเราเอง ถ้ามันทุกข์เพราะความคิดเราเอง แล้วความคิดมันเกิดขึ้นมาแล้วมันก็ทําลายเรา ทั้งๆ ที่เวลาจิตปฏิสนธิจิตเวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะมันมีบุญกุศลขนาดนี้ มันมีบุญกุศลเพราะมันมีโอกาส มีวาระหนึ่งในชีวิตนี้ไง แล้วก็ให้ความคิดนี้เหยียบยํ่าเราๆ เหยียบยํ่าทําลายนะ เหยียบยํ่าทําลาย เหยียบยํ่าทําลายแล้วมันมีสิ่งใดในหัวใจล่ะ ก็มีแต่ความทุกข์ทั้งนั้นน่ะ

วันนี้วันพระๆ วันพระผู้ประเสริฐ ประเสริฐที่ไหน ประเสริฐที่ในหัวใจไง ถ้าหัวใจประเสริฐ ดูสิ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้อยู่โคนต้นโพธิ์องค์เดียว อยู่โคนต้นโพธิ์นั้น เวลาท่านตรัสรู้ขึ้นมาแล้วสั่งสอน ๓ แดนโลกธาตุ สั่งสอนได้อย่างไร สั่งสอนก็นี่ไง สิ่งที่มันเกิดจากจิตแล้วเหยียบยํ่าจิต เพราะมันเกิดที่จิต จิตมันถึงเกิดความน้อยเนื้อตํ่าใจไง ทําดีของเรา เราก็อยากให้คนอื่นเขายกย่องสรรเสริญไง

แต่เวลาทําดีของเรา เวลาสัจธรรมมันเท่าทันในกิเลสของตน มันทําให้จิตใจมันสงบระงับได้ ถ้าทําสงบระงับไม่ได้ อาศัย อาศัยกรรมฐาน ๔๐ ห้อง กําหนดลมหายใจเข้าและลมหายใจออก

ลมหายใจทุกคนก็มีหมด สัญชาติใด เกิดเป็นสัตว์ เกิดเป็นสิ่งมีชีวิตมีลมหายใจทั้งนั้น แต่ถ้าไม่มีสติปัญญากําหนด มันไม่มีอานาปานสติไง ลมหายใจเข้าและลมหายใจออก หายใจทิ้งเปล่าๆ ไง ถ้ามีสติทัน สติมันทัน มันทันลมหายใจ ทันลมหายใจ สติ สติมันทันลมหายใจ จิตมันกําหนดรู้ พอจิตกําหนดรู้ จิตมันกําหนดรู้ๆ มันดับอย่างอื่นหมด มันอยู่ที่มัน เวลามันสงบเข้ามา มันสงบเข้ามาที่ตัวมัน ถ้ามันสงบเข้ามาๆ พอมันสงบเข้ามา สิ่งที่เกิดขึ้นจากจิต เกิดขึ้นจากจิตมันไปไหน

สิ่งที่เกิดขึ้นจากจิต อารมณ์ความรู้สึกที่เกิดขึ้นจากจิต ไอ้ที่มันหลอกลวง มันไปไหนล่ะ ว่างหมด พอว่างหมดแล้ว ว่างหมดมันก็เป็นสากลไง สากลคือว่าจิตของคนมันเป็นแบบนั้น ถ้าจิตของคนเป็นแบบนั้นแล้ว ถ้ามันเกิดสติปัญญาขึ้นมา ปัญญาในพระพุทธศาสนาไง ปัญญาในพระพุทธศาสนามันถอดมันถอน มันสํารอกมันคายของมัน ถ้ามันคายของมัน

นี่ไง สิ่งที่มีค่าๆ ที่เวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะๆ การเกิดเป็นมนุษย์นี่สัตว์ประเสริฐๆ มันประเสริฐที่ไหน ถ้ามีค่านํ้าใจ นํ้าใจมันอยู่ที่นี่ นํ้าใจมันอยู่ที่นี่ที่ไหน นํ้าใจมันอยู่ที่นี่เพราะเราเห็นใช่ไหม เราเห็นว่าเวลาความคิดมันเกิดขึ้นมา มันบีบคั้นแล้วมันทุกข์ขนาดไหน แล้วใจดวงอื่นล่ะ แล้วใจดวงอื่นล่ะ

มันธรรมชาติของมันน่ะ ธรรมชาติของกิเลสมันเป็นแบบนั้นน่ะ เห็นไหม ธรรมะเป็นธรรมชาติ มันก็ธรรมชาติของมันน่ะ แล้วธรรมชาติทุกดวงใจมันมีอย่างนี้ แล้วมันเกิดขึ้นมามันก็บีบคั้นทุกดวงใจอยู่นี่ แล้วเรารู้เท่าทันมัน เรารู้เท่าทันมัน เรารู้เท่าทันมัน

จากใจดวงหนึ่งสู่ใจดวงหนึ่งไง ถ้าเรารู้เท่าทันมันนะ เอ็งหลอกกูไม่ได้ เอ็งอย่ามาหลอก เอ็งอย่ามาหลอก แต่ทั่วโลกสงสารมันโดนหลอกหมดน่ะ กิเลสมันหลอกทั้งนั้น มันหลอกอยู่ในหัวใจนั้นน่ะ แล้วก็เกิดทิฏฐิมานะ ใครคิดดี ใครคิดว่าตัวเองมีความคิดดีไง ก็เอาทิฏฐิมานะไปฟาดฟันกันไง เอาทิฏฐิมานะในใจนั้นแหละ แล้วก็ไปฟาดฟันกันไง

แต่เวลาธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามันเท่าทัน มันเท่าทัน เอ็งหลอกกูไม่ได้หรอก เอ็งหลอกกูไม่ได้ เอ็งหลอกกูไม่ได้เพราะอะไร เพราะว่ากูรู้เท่าทันเอ็งไง แต่รู้เท่าทันแล้วเวลาจิตมันเจริญแล้วเสื่อม เสื่อมแล้วเจริญ มันก็เป็นแบบนั้นน่ะ แต่ถ้าคนมันเท่าทันขึ้นมา มันต้องสํารอกมันต้องคายของมันออกไป

ตัณหาความทะยานอยากมันล้นฝั่ง ไม่มีสิ่งใดหรอก มันล้นฝั่งอยู่ตลอดเวลา แล้วมันก็ทําลายโอกาสของคนตลอดเวลา มนุษย์เป็นสัตว์ประเสริฐ ประเสริฐที่ไหน ประเสริฐที่ความเพียรชอบ มีความเพียร มีความวิริยะ มีความอุตสาหะ สํารอกคายมันออกไป ก็การสํารอกการคายออก นี่บุคคล ๔ คู่ จากใจดวงหนึ่งมันเปลี่ยนแปลงเป็น ๔ คู่ เพราะมันเปลี่ยนแปลงเป็น ๔ คู่ เทวดา อินทร์ พรหมถึงมาฟังธรรมๆ

ฟังธรรมเพราะเทวดา อินทร์ พรหมเขาก็อยากเป็น แต่เขาเป็นไม่ได้ เขาเป็นเทวดา อินทร์ พรหมเพราะว่าเขามีอํานาจวาสนาของเขา เขาทําบุญกุศลของเขา เขาหมดวาระของเขา เขาไปเกิดเป็นเทวดา อินทร์ พรหมในวัฏฏะ ผลของวัฏฏะ การเวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะ เกิดเป็นเทวดา อินทร์ พรหม ก็ต้องสิ้นชีวิตของเขาไปหมด คนที่มีการเกิดที่ไหนมันต้องดับที่นั่น ที่ไหนมีการเกิด ที่นั่นต้องมีการดับ

ขณะนี้เราเกิดเป็นมนุษย์นะ เรายังมีโอกาสอยู่นะ เรายังมีลมหายใจเข้าและลมหายใจออกนะ เวลาจิตออกจากร่างนี้ไป ร่างกายนี้ทิ้งไว้ ทุกคนไม่เอาเข้าบ้านด้วย เอาไปทิ้งไว้ที่ป่าช้า ไม่มีใครเอาเลย ร่างกายนี้เวลาจิตออกจากร่างไปแล้วหมดค่า แล้วเขายังกลัวผีอีกต่างหาก

แต่ขณะนี้มันมีชีวิตอยู่ มีจิตอยู่ ยังพาอยู่พากินได้ จิตมันยังพาเราอยู่พาเรากินได้ ใครๆ ก็ยังเห็นคุณค่าอยู่ วันไหนจิตออกจากร่างไป หมาก็ไม่มอง อีแร้งมากินเนื้อมัน แล้วมันเป็นสมบัติของใครล่ะ แต่ขณะที่มีชีวิตอยู่นี่ เราคิดอะไร เราทําอะไร เราเพื่อประโยชน์อะไร

ฟังธรรมๆ เพื่อเหตุนี้ไง ฟังธรรมเพื่อเตือนสตินะ เพราะเวลาปัจจุบันธรรม ปัจจุบันคิด อนาคต อนาคต ผลเกิดจากปัจจุบันนี้ อนาคต คิดดี ทําดี ได้ดี คิดผิดพลาด ทําผิดพลาด อนาคต อนาคต อนาคตนั้นจะทุกข์ยาก เพราะปัจจุบันคิดดีหรือคิดชั่ว ถ้าคิดถูกต้องดีงามมันเป็นประโยชน์ ถ้าปัจจุบันนี้คิดไม่ถูกต้อง อนาคต อนาคตนั่นน่ะมันจะมาบีบคั้น มาบีบคั้นเพราะอะไร

นี่ไง ถ้ามันเป็นปัจจุบันที่ดี ครูบาอาจารย์ท่านสอน ถ้าปัจจุบันนี้ดี พรุ่งนี้ก็ต้องดี ปัจจุบันๆ ถ้าปัจจุบันนี้ดี พรุ่งนี้ก็ดี ถ้าปัจจุบันผิดพลาด อนาคตมันจะบีบคั้น ความบีบคั้นนั้นเพราะใคร เพราะกิเลสตัณหาความทะยานอยากของเรา กิเลสมันทําใคร มันหลอกใคร มันหลอกใคร มันหลอกคนที่รู้ไม่เท่าทันมันไง แต่ถ้ามันรู้เท่าทันนะ มันหลอกกูไม่ได้หรอก หลอกไม่ได้ๆๆ ความคิดจะหลอกเราไม่ได้

ความคิดมันเป็นมนุษย์ มนุษย์มีธาตุ ๔ และขันธ์ ๕ มนุษย์มีธาตุ ๔ และขันธ์ ๕ ความคิดมันมีของมันอยู่โดยดั้งเดิม แต่กิเลสตัณหาความทะยานอยากครอบงํามัน พอครอบงํา ทําสิ่งใดเป็นของเราๆ ของกูๆ

ของมึงไม่มีหรอก ของเราๆ เราทํา เราทําดีทิ้งเหว เราทํา ทําแล้วจบ แล้วไม่ต้องการการชื่นชมจากใคร เอ็งจะชื่นชมได้อย่างไร เอ็งมีความรู้อะไรจะมาชื่นชม เอ็งรู้จักจิตหรือเปล่า เอ็งรู้จักสมาธิไหม เอ็งเกิดปัญญาหรือเปล่า เอ็งไม่มีปัญญา เอ็งไม่มีปัญญา เอ็งชื่นชมได้อย่างไร เอ็งไม่มีความรู้ เอ็งจะเอาอะไรมาชื่นชม มันชื่นชมไม่ได้

การชื่นชมของเราคือปัจจัตตัง สันทิฏฐิโก ความเป็นจริงในหัวใจนี้ ถ้าความเป็นจริงในหัวใจนี้มันเป็นจริงของมันขึ้นมา ไม่ต้องมีใครชื่นชม ครูบาอาจารย์ของเราอยู่ในป่าในเขา เทวดา อินทร์ พรหมท่านมาอนุโมทนาๆ เพราะความจริงเป็นความจริงอันนั้น เพราะเทวดาเขารู้เรื่องจิต เขามองเห็น เขารู้ แต่ของเรา เรามองได้แต่เห็นหน้า แต่ไม่รู้ใจ เราเห็นหน้ากัน เราเข้าใจกัน เราเห็นรูปร่างหน้าตา แต่เราไม่รู้หรอกว่าเขาคิดอย่างไร เขามีความฉ้อฉลในใจอย่างไร เรารู้ไม่ได้ เรารู้ไม่ได้ แต่เทวดาเขารู้

นี่ก็เหมือนกัน ถ้าเราประพฤติปฏิบัติตามความเป็นจริงของเรา ถ้ามันเป็นปัจจัตตัง เป็นสันทิฏฐิโกในใจของเรา ใครจะมาชื่นชม เอ็งรู้ได้อย่างไร ไม่มีสิทธิ์ เว้นไว้แต่เอ็งปฏิบัติ ผู้ใดปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม ถ้ามันสมควรมันเท่าทันกันน่ะใช่ เท่าทันกันน่ะใช่

ฉะนั้น เวลาครูบาอาจารย์เทศนาว่าการ ผู้ฟังๆ ครูบาอาจารย์ที่มีคุณธรรมเท่ากัน ท่านเข้าใจได้ ท่านเข้าใจได้ เข้าใจ มันแจ่มแจ้ง เพราะธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าบอกว่าไม่มีกํามือในเรา แบตลอด ไม่มีกํามือในเรา ท่านแสดงธรรมโดยสัจธรรม แต่พวกเราจะขวนขวายได้หรือไม่ได้ พวกเราจะทําจริงหรือไม่ทําจริง ถ้าทําจริง มันก็ต้องได้สัจจะความจริงอันนั้น

ถ้าเราทําไม่จริงไง เราทําไม่จริงนะ มีวาระมากน้อยขนาดไหน เราทําเราก็ทําบูชาองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทําบูชา เราเคยทํา เห็นไหม เวลาคนที่ประพฤติปฏิบัติ ปฏิบัติแล้วท้อแท้ถดถอยก็เลิกไป แล้วพอถึงเวลาแล้ว พอทุกข์ยากก็มาปฏิบัติใหม่ ๑๐ ปี ๒๐ ปีก็ย้อนกลับมาปฏิบัติใหม่ เพราะไม่มีทางไปหรอก ไม่มีทางออก ไม่มี มีอยู่ทางเดียว เพราะอะไร

เพราะองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นผู้พยากรณ์ เป็นผู้ชี้แล้ว องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นผู้ชี้แล้ว ไม่มีทางอื่น ถ้ามีทางอื่น องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าบอกแล้ว องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะพาออกแล้วถ้ามีทางอื่น ถ้ามีทางง่ายกว่า

ในปัจจุบันนี้ลัดสั้น เอาสะดวกเอาสบายกัน ลงเหวทั้งนั้นน่ะ เป็นไปไม่ได้ เป็นไปไม่ได้เพราะมันไม่มีเหตุมีผล เวลาธรรม ธรรมทั้งหลายมาแต่เหตุ ถ้าเหตุผลมันเกิดขึ้นไม่ได้ แล้วเวลาครูบาอาจารย์เราท่านเทศนาว่าการ ท่านพูดถึงเหตุ ถ้าใครทําเหตุได้ ผลไม่ต้องฟังเลย เหตุ นํ้าหนักมันพอ ผลมันเกิดแน่นอน ผลมีแน่นอน

ทีนี้เหตุมันไม่มี เวลาพูดไปก็พูดไปแต่วิธีการ พูดไปก็วิเคราะห์วิจัยกัน เอาแต่วิธีการมาคุยกันโม้กันว่าวิธีของข้าดีกว่าของเอ็ง ของเอ็งดีกว่าของข้า แล้วดีอย่างไรล่ะ ถ้าดี ทําไมเอาตัวรอดไม่ได้ ถ้าดี ทําไมจิตสงบไม่ได้ ถ้าดี ทําไมถอดถอนกิเลสไม่ได้ ถ้ามันดีจริง

ถ้ามันดีจริงมันต้องถอดถอนได้ ถ้ามันถอดถอนได้ มันสัจธรรมอันนั้น ถ้าสัจธรรมอันนั้น เราขวนขวายตรงนี้ไง ความสมดุลของมัน

กิเลสนะ เวลากิเลสมันละเอียดลึกซึ้ง เวลาหลวงตาท่านพูด แก่นของกิเลส ไม่มีสิ่งใดที่ละเอียดลึกซึ้งเท่ากิเลส คนเราจะไม่รู้เท่าทันตัวเองไง เห็นความผิดของคนอื่นไปทั้งหมดเลย แต่ไม่เคยเห็นความผิดของตัวไง ขี้บนหัวคนอื่นเห็นทั้งนั้นน่ะ ปัดให้ๆ แต่ไอ้โสโครกบนหัวตัวเองไม่เคยทํา ไม่เคยเห็น

ทําอยู่ทุกวันๆ ทําอยู่อย่างนั้นน่ะ แล้วบอกคนนู้นผิดคนนี้ผิด แต่เอ็งทําอยู่อย่างนั้นน่ะ นั่นล่ะทิฏฐิมานะ นั่นล่ะอยากใหญ่ แต่ถ้าเมื่อใดสํานึกตน เมื่อใดสํานึกตนแล้วจะแก้ไข นั่นล่ะเขามีโอกาส

เวลาองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าพูดถึงอริยประเพณีนะ ใครทําความผิดพลาดแล้วระลึกรู้ รู้ตัวแล้วขอขมาลาโทษ นี้คืออริยวินัย ทําผิดพลาดแล้ว แต่ส่วนใหญ่แล้วพอผิดแล้วกลบไว้ๆ พยายามไม่ให้ใครเห็น ปิดไว้ๆ มันไม่กล้าสารภาพ ไม่กล้าบอกว่าผิด

อริยวินัยนะ ผู้ใดทําความผิดพลาด มันต้องมีทุกคนแหละความผิดพลาด แต่ผิดแล้วยอมรับผิดแล้วแก้ไข นั่นจะมีโอกาส แต่ถ้าผิดพลาดแล้วกลบไว้ซ่อนไว้ พยายามหลีกเลี่ยงไว้ เพื่ออะไร เพื่อจะกลบเกลื่อนมัน

กรรมจําแนกสัตว์ให้เกิดต่างๆ กัน กรรมคือการกระทํา มโนกรรม คิดแล้ว ความคิดยํ้าคิดยํ้าทําเป็นจริตเป็นนิสัย เพราะนิสัยอันนั้นมันถึงทําให้จิตใจมัวหมอง จิตใจอันนั้นมันไม่ผ่องแผ้ว นี่มันเกิดแล้ว เกิดการกระทํา มโนกรรม มโนกรรมนี้คนไม่เห็นนะ เห็นแต่กายกรรม วจีกรรม มโนกรรม การกระทําอันนั้นมันเกิดแล้ว ถ้ามันเกิดแล้ว สิ่งที่ว่าไม่รู้ ไม่มีใครรู้ไม่มีใครเห็น

กรรมจําแนกสัตว์ให้เกิดต่างๆ กัน กรรมที่การกระทําอันนั้นมันจะเป็นจริตเป็นนิสัย เป็นความครุ่นคิดภายใน แล้วเราก็ทุกข์กันตรงนี้ไง เราทุกข์ที่ไฟสุมขอน ไฟในมันสุมขอน ไฟในนี่ ข้างนอกดูสุขดูสบายทั้งนั้นน่ะ ทุกคนมีความสุข

ในเมื่อมีการเกิด มีอวิชชาคือความไม่รู้ มันจะเอาความสุขมาจากไหน มีการเกิดที่ไหน อวิชชาอยู่ตรงนั้น ในเมื่อมีการเกิดอยู่ จะเอาความสุขมาจากไหน ไม่มีหรอก แต่สังคมก็ปั้นหน้ากัน มีความสุขๆ ความสุขไม่มีหรอก ความสุข มันก็ทุกข์เกิดขึ้น ทุกข์ตั้งอยู่ ทุกข์ดับไป คือทุกข์มันจางลง ทุกข์มันพอผ่อนคลาย เออ! มีความสุขๆ

เอ็งต้องแบกรับชีวิตนี้ไป ชีวิตนี้เหมือนไปอยู่ท่ามกลางทะเลทราย ล้มลงแล้วยังต้องไปต่อ ผลของวัฏฏะ จิตนี้ต้องเวียนว่ายตายเกิดตลอดไป แต่ถ้าเรามีธรรมโอสถ ธรรมโอสถมาแก้ไขมาดัดแปลง มาให้ความชุ่มชื่นกับหัวใจ แล้วเราประพฤติปฏิบัติพยายามค้นคว้าหาหัวใจของเรา เห็นไหม แก่นสารของความเป็นคน จิตดวงนี้ผ่องแผ้ว แก่นสารของความเป็นคน แก่นสารของความเป็นคน ความดีและความชั่วของหัวใจดวงนี้ เอวัง