ช้างสาร

พระอาจารย์สงบ มนสฺสนฺโต

เทศน์พระ วันที่ ๑๗ กันยายน ๒๕๖๗

ณ วัดป่าสันติพุทธาราม (วัดป่าเขาแดงใหญ่) ต.หนองกวาง อ.โพธาราม จ.ราชบุรี

ตั้งใจฟังธรรมะ ตั้งใจฟังธรรมะ ธรรมะเป็นสัจธรรมขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

ธรรมะของเราคือตอแหล ธรรมะในใจเราตอแหล ตอแหล ตอแหลทั้งนั้นเลย

ธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแวววาว สะอาดบริสุทธิ์ ความสะอาดบริสุทธิ์นั้นมีการกระทำมาโดยความตรัสรู้เองโดยชอบ ความชอบธรรม ความชอบธรรมเป็นความสะอาดบริสุทธิ์ถูกต้องชอบธรรม

ธรรมะของเราดัดจริต ตอแหล คิดเอาเอง พูดข้างเดียว เอาชนะกิเลส เป็นธรรมะตอแหลของพญามาร

ฟังธรรมๆ ธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้านะ จะเล็กจะน้อยไง

หลวงตาพระมหาบัวท่านพูดถึงหลวงปู่มั่นไง หลวงปู่มั่นเป็นพระอรหันต์ เก็บเล็กผสมน้อย อาบัติเล็กอาบัติน้อยไม่ก้าวข้ามทั้งสิ้น นั้นคือพระอรหันต์ที่เป็นแบบอย่าง เป็นตัวอย่าง

ถ้าตอแหลๆ มันพลิกมันแพลง มันปลิ้นมันปล้อน มันกะล่อน มันพลิกมันแพลงตลอดไป แล้วมันพลิกมันแพลง มันพลิกมันแพลงโดยพญามาร แล้วโลกนี้มีแต่มารเป็นเจ้าวัฏจักร มารมันครอบงำหัวใจ

เราเกิดเป็นมนุษย์พบพระพุทธศาสนา เห็นภัยในวัฏสงสารมาบวชเป็นพระ เวลาบวชเป็นพระขึ้นมา นักปฏิบัติอยู่ใต้มารทั้งนั้นน่ะ มารมันบีบบี้สีไฟ ไม่รู้จักมาร

กำลังของมัน เห็นไหม กำลังของช้างสาร

องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าบอกว่า กิเลสอยู่ในหัวใจของสัตว์โลกเหมือนช้างสารที่ตกมัน

ช้างสารที่ตกมัน เห็นไหม คนเลี้ยงช้างเขารู้ของเขา ถ้ามันตกมัน เขาเห็นน้ำมันที่หูมัน เขาจะผูกไว้ เขาจะมัดไว้กับต้นไม้ของเขา เขาจะไม่เข้าใกล้เขา คนเลี้ยงช้างเขารู้จักนิสัยของช้าง

เวลาสมัยโบราณรบทัพจับศึก กองทัพช้าง กองทัพม้า มันเป็นกำลังสำคัญของชาติ สิ่งที่มันมีกำลังของมัน มีกำลัง มันเป็นกองทัพ มันเป็นการรบทัพจับศึก มันเป็นการปกป้องชาติ ปกป้องแว่นแคว้น มันเป็นสิ่งสำคัญ มันเป็นสิ่งความมหัศจรรย์

แต่เขามีแม่ทัพ แม่ทัพช้าง แม่ทัพม้าของเขา เขาคุ้นชินกับสัตว์ของเขา เขาเลี้ยงดูของเขาด้วยสติด้วยปัญญาของเขา เขาเอาช้างเอาม้ามาเป็นกำลังของชาติ กำลังที่ปกป้องแว่นแคว้นของเขา ปกป้องประเทศชาติของเขา เขาจะทำของเขาได้ เขาต้องมีสติมีปัญญา เขาต้องคุ้นเคยกับมัน เขาต้องรู้จักมัน

นี่ช้างสาร มันมีกำลังของมัน แต่เราใช้มันเป็นหรือเปล่า ถ้าเราใช้มันได้ มันก็เป็นประโยชน์กับเราไง

นี่ก็เหมือนกัน พญามาร พญามารในหัวใจของสัตว์โลกไง เวลามารเหมือนช้างสารที่ตกมันอยู่ในท่ามกลางหัวใจ มารมันบีบบี้สีไฟ มันเท่าทันกับมันหรือไม่ ถ้าไม่เท่าทันมัน ฟังธรรมๆ ฟังธรรมเพื่อเตือนสติไง ให้รู้จักสติปัญญาของเราไง

ความผิดของคนอื่นเห็นทั้งนั้นน่ะ แต่ความผิดของตนไม่รู้จักมันไง ทุกคนชี้นิ้วได้ ว่าเขาได้ทั้งนั้นน่ะ อีกสี่นิ้วชี้เข้าตัว ไม่มีสติสัมปชัญญะระลึกได้เลย ถ้ามันระลึกได้ขึ้นมามันเศร้าใจ

ครูบาอาจารย์เราทุกๆ องค์นะ ทำไมเราโง่ได้ขนาดนี้ๆ

คำว่า “โง่ได้ขนาดนี้” แสดงว่าเขาจับกิเลสในหัวใจของเขาได้ไง ถ้าจับกิเลสในหัวใจของเขาได้คือเขาเห็นพญามารท่ามกลางหัวใจของเขาไง ถ้าเขาเห็นมารๆ เขาจับต้องมารได้ไง มารที่ในหัวใจที่มันแวววาว ที่มันปกป้องไว้เพื่อคุ้มครองตัวมัน แล้วบีบบี้สีไฟจิตใจของเรา เห็นไหม

เราศึกษาธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าว่ามันเป็นธรรมๆ นั่นมันเป็นธรรมขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า นั่นมันเป็นความจำ ความจำ กิเลสมันพลิกแพลงเอามาเป็นอาวุธของมันน่ะ

ธรรมดามันก็บีบบี้สีไฟอยู่แล้วนะ มันเหยียบย่ำทำลายหัวใจของเรานะ แล้วเอาธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นง้าวเป็นหอกทิ่มตำเข้าไปอีก โอ้โฮ! สองชั้นสามชั้นเลย มารทั้งนั้น

ถ้าเป็นธรรมๆ ธรรมมาจากไหน

ถ้าเป็นจริงเป็นจังของมันขึ้นมา มันเป็นจริงเป็นจังขึ้นมา ดูสิ ฤดูกาล ฤดูฝน ฤดูหนาว อากาศมันเย็นมันหนาวเพราะอะไร เพราะความกดอากาศมันกระจายมา เวลาฤดูฝน มรสุมมันเข้ามา ฝนตก นี่ธรรมชาติ

ธรรมชาติเรายังต้องปกป้องตัวของเรา อุตุมันประกาศเลยนะ พืชไร่ให้รีบเก็บนะ เดี๋ยวฝนตกนะ ถ้าฝนตกแล้วพืชไร่จะเสียหายหมดนะ พยากรณ์ล่วงหน้าเลย ข้าวก็เกี่ยวซะ ข้าวไม่เกี่ยวเดี๋ยวเน่าหมดล่ะ นี่พยากรณ์อากาศเขายังรู้ได้ในธรรมชาติไง

แล้วกิเลสทั้งตัว กิเลสในใจของตนให้มันเหยียบย่ำทำลายอยู่อย่างนั้นแหละ กิเลสมันเอาง้าว เอาหอก เอาดาบ ฟาดฟันหัวใจของตน กิเลสมันพลิกแพลง เขาเรียกกิเลสบังเงา กิเลสบังเงานะ มันบอกมันบรรลุธรรม มันมีดวงตาเห็นธรรม มันเป็นธรรม

ตาเถ่ออยู่นั่นน่ะ สติสตังหายไปไหนก็ไม่รู้จัก นี่บรรลุธรรม

ถ้าเป็นจริงเป็นจังของเรา ถ้าเรามีสติมีปัญญาของเรา ปุถุชน กัลยาณชน ปุถุชนคนหนาทำสมาธิได้ยากมาก ถ้ากัลยาณชนๆ ไง รูป รส กลิ่น เสียงเป็นบ่วงของมาร เป็นพวงดอกไม้แห่งมาร ถ้ามีสติปัญญาเท่าทันมัน มันสักแต่ว่าไง

ฤดู ฝนฟ้าตกต้องตามฤดูกาล ฤดูฝน ฤดูหนาว ฤดูร้อน ฤดูกาลของมัน มันเป็นฤดูกาล มันเป็นธรรมชาติของมัน

นี่ก็เหมือนกัน สิ่งที่ความรู้สึกนึกคิดในหัวใจของตน ถ้ามันมีสติมีปัญญาเท่าทันของมันแล้วนะ มันจะมีฤทธิ์มีเดชขึ้นมาตรงไหน มันมีฤทธิ์มีเดชขึ้นมาเพราะเราไม่เท่าทันมัน เรามีฤทธิ์มีเดชเพราะว่าเราหลงใหลได้ปลื้มไปกับมัน มันมีฤทธิ์มีเดชขึ้นมาเพราะอะไร เพราะมันมีหอกมีดาบฟาดฟันในหัวใจของตน แล้วก็พลิกแพลง “บรรลุธรรมๆ” บรรลุธรรมมาจากไหน

ทำความสงบของใจเข้ามา ใจสงบระงับแล้วมันมีสติปัญญาเท่าทันมัน สิ่งที่มีฤทธิ์มีเดชในหัวใจของตนคือกิเลสตัณหาความทะยานอยาก มันมาโดยความโลภ ความโกรธ ความหลง เวลามันโกรธขึ้นมามันก็แสดงฤทธิ์แสดงเดช เวลามันลุ่มมันหลง แหม! เคลิบเคลิ้ม หลับเลยนะ เวลามันหลง โอ้โฮ! มันปลิ้นมันปล้อน โอ้โฮ! ไหลลื่นไปกับมันเลยล่ะ ซับซ้อน

มันมาจากไหน นี่ไง ช้างสาร มันมาในรูปแบบใดล่ะ

ถ้ามาในรูปแบบย่ำยี บีบบี้สีไฟ เออ! อันนี้กิเลสนะ โอ๋ย! ถ้ามันมาเป็นพรรคเป็นพวก มันเป็นพวกเป็นพ้อง โอ้โฮ! มันนุ่มนวลน่ะ นี่มันเป็นกิเลสทั้งนั้นน่ะ

ช้างสาร ช้างสารจากภายนอก ช้างสารจากภายในไง มันมีกำลังมากน้อยขนาดไหน มันน่ากลัวน่าเกรงขนาดไหน ถ้ามันน่ากลัวน่าเกรง เราอยู่ใกล้มัน เราต้องระมัดระวังทั้งนั้น

ดูสิ กองทัพช้าง กองทัพม้า เขามีแม่ทัพของเขา เขามีคนเลี้ยงช้างของเขา เขามีคนดูแลของเขา ออกรบทัพจับศึก ช้าง ช้างศึก เท้าช้าง เขาต้องมีทหารคุมเท้าละ ๔ คน เพราะเขากลัวข้าศึกเขาจะมาฟันขามันไง เท้าช้างๆ ถ้าเขาฟาดฟันแล้วมันพาแม่ทัพของเราเข้าไปในวงล้อมของข้าศึกไม่ได้ไง

แม้แต่เท้าช้างเขายังต้องมีคนประกบเลย เขารักษา มีทหารรักษาเท้าละ ๔ คน

แล้วของเราล่ะ มีแต่มันกระทืบเอา

ช้างสาร ช้างสารมันเป็นผลของวัฏฏะ เขาเกิดเป็นสัตว์ ถ้าเป็นสัตว์ใหญ่ เวลาธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าไง ไม่ฆ่าสัตว์ใหญ่

เวลาสัตว์ที่มีคุณ ชาวไร่ชาวนาของเขา โคควายของเขาเวลาเสียชีวิต เขาไม่แตะต้อง เขาทำพิธีศพให้ด้วย แล้วฝังไว้ เขาไม่แตะต้องเลย เขาเคารพบูชาของเขาว่าเป็นสัตว์มีคุณ มีคุณกับเขา มีคุณกับครอบครัวของเขา มีคุณกับชีวิตเขา สัตว์มีคุณไง สัตว์มีคุณเขาไม่เบียดไม่เบียน ไม่ทำลายเขา

ถ้าคนมีสติปัญญา เห็นไหม ช้างสารเป็นสัตว์ประจำชาติ เป็นสัตว์ที่กู้ชาติ เขาเชิดชูบูชา แล้วของเราล่ะ

ของเรา เห็นไหม เวลาธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธไง พญามาร พญามารเหมือนช้างสารที่ตกมันอยู่ในหัวใจของสัตว์โลก แต่เราไม่เข้าใจมันเอง เราไม่รู้จักดูแลมันเอง เราไม่รู้จักรักษาเอง

ถ้ารู้จักดูแลรักษา ก็ศึกษามามีความรู้ ธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ธรรมและวินัยเป็นศาสดาของเรา สั่งสอนเอาไว้แล้ว สั่งสอนเอาไว้แล้วเราก็จำมาเต็มสมองเลย เต็มหัวเลย นักปราชญ์ราชบัณฑิตเลยล่ะ แต่ไม่รู้ไม่เห็นนะ

เวลาภาคปริยัติ ปฏิบัติ ปฏิเวธ ปริยัติมันไม่เสียหายอะไรหรอก เพราะปริยัติ ถ้าไม่มีปริยัติเลย ศาสนาจะส่งต่อกันมาอย่างไร ศาสนาส่งต่อมามีการศึกษาทางวิชาการ ทางโลก ศิลปวัฒนธรรมสองพันปีสามพันปีมา เขาศึกษาค้นคว้าขึ้นมาแล้วเขาปลาบปลื้ม เขาชื่นชม ชื่นชมขึ้นมาแล้ว แล้วในปัจจุบันนี้ธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามาไม่ให้ชื่นชม ธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้ฝึกหัดขึ้นมาในหัวใจของตน

ตั้งแต่ปริยัติ ปฏิบัติ เวลาปฏิบัติขึ้นมาให้มันทำเป็นจริงเป็นจังขึ้นมา สติก็เป็นสติขึ้นมา เป็นตัวจริงสติ สติธรรม สมาธิธรรม ปัญญาธรรม มันเป็นธรรมๆ นะ

ถ้าเป็นความจำๆ นะ กิเลสมันปลิ้นมันปล้อน มันพลิกมันแพลงไง มันปลิ้นมันปล้อน มันพลิกมันแพลงแล้วนะ ธมฺมสากจฺฉา เอตมฺมงฺคลมุตฺตมํ

นักวิชาการเวลาโต้เวลาแย้งกัน นั่นน่ะหมากัดกัน เวลาศึกษามาแล้วทิฏฐิมานะของตนก็บวกเข้าไป ทิฏฐิมานะของตนมีมากน้อยขนาดไหนก็ว่าของตนชอบธรรมๆ

มันจะชอบธรรมๆ ไปตรงไหน

เวลาธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ครูบาอาจารย์ หลวงปู่เสาร์ หลวงปู่มั่นท่านปฏิบัติมาแล้วไง มันเป็นที่จริตเป็นนิสัยของคน ถ้าจริตของคนมันจริตอย่างนั้น มันทำความสงบของใจเข้ามาได้ มันเป็นประโยชน์ของมันขึ้นมา ถ้ามันไม่ใช่จริตนิสัยของเขา อบรมบ่มเพาะอย่างไรไปมันก็ไม่ได้ประโยชน์ ถ้ามันไม่ได้ประโยชน์

นั่นธรรมะวินัยขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า มันจะใช้กับใคร ประโยชน์กับใครไง

ขิปปาภิญญา ผู้ที่ปฏิบัติง่ายรู้ง่าย ผู้ที่ปฏิบัติยากรู้ยากไง เวลาปฏิบัติขึ้นมามันจะเป็นสมบัติของใคร สาธุ เป็นสมบัติของเขา ไอ้ของเราทุกข์เจียนตาย ช้างสารมันกระทืบเอา จมฝ่าเท้ากิเลส

กิเลสเหยียบย่ำทำลายอยู่นี่ ไม่รู้จักว่าเป็นกิเลส สมอ้าง โอ๋ย! บรรลุธรรม มันเป็นธรรม

มันเป็นธรรมอะไร จมดินอยู่นั่นน่ะ

ถ้ามันเป็นจริงเป็นจังขึ้นมานะ คนที่มีสติปัญญาเขาพยายามทดสอบของเขา ตรวจสอบของเขา มันเป็นจริงเป็นจังหรือไม่

องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้เองโดยชอบ ความชอบธรรมไง เวลาองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแสดงธรรมๆ ไง เวลาเทวทัต เทวทัตแอบอ้าง“องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นผู้ชราคร่ำคร่าแล้ว เราจะปกครองสงฆ์ๆ เอง”

ปกครองสงฆ์ คำว่า “ปกครอง” เห็นไหม ดูในปัจจุบันนี้ กึ่งพุทธกาลศาสนาเจริญอีกหนหนึ่ง ฝ่ายปกครองๆ กฎหมายปกครอง การปกครองก็ปกครองให้อยู่ในศีลในธรรม แล้วในศีลในธรรมของใครไง

เวลากรรมฐานๆ เจ้าคุณจูม ธรรมเจดีย์ ท่านบอกเลย “เราไม่อยากเป็นหรอก เจ้าคณะภาคแต่ที่เราเป็นๆ เราเป็นอยู่นี่ เราเป็นเพื่อคุ้มครองพระกรรมฐาน คุ้มครองผู้ที่ฝึกหัดประพฤติปฏิบัติบุกเบิกมา”

แล้วเจ้าคุณจูม ธรรมเจดีย์ เป็นลูกศิษย์ของหลวงปู่มั่นเอง หลวงปู่มั่นเป็นคนส่งไปเรียนเอง ส่งเรียนขึ้นมาในภาคปริยัติ เป็นภาควิชาการ เป็นการศึกษา

เคยอยู่กับหลวงปู่มั่นมา เคยเห็นกรรมฐานมา ท่านถึงรู้จักกรรมฐานไง

ฉะนั้น คำว่า “ปกครองคุ้มครอง” เพราะกรรมฐานเขาไม่มีโทษ เขาไม่ทำลายเสื่อมเสียพระพุทธศาสนาหรอก แต่เขาฝึกหัด เขาจะปราบปรามกิเลสในใจของเขา ถ้าปราบปรามกิเลสในใจของเขา

ในภาคปริยัติๆ ต้องนุ่มนวล ต้องอ่อนหวาน

ไอ้นั่น ช้างสาร กิเลสมารูปแบบใดไง จะมาในรูปแบบพระกรรมฐานที่ไม่เอาไหน พระกรรมฐานที่ปฏิบัติแล้วทำสมาธิไม่เป็น ทำสมาธิไม่เป็น เสขิยวัตร ข้อวัตรปฏิบัติขึ้นมา มันไม่รู้จัก ถ้ามันรู้จักขึ้นมา มันสิ่งที่มีค่าไง

ไก่ได้พลอย ไก่ไม่รู้จักว่าพลอยมีคุณค่า ขอข้าวสารเม็ดเดียวพอ ข้าวสาร ๑ เม็ดมีคุณค่ามากกว่าพลอย ๑ เม็ด นี่ไง ไก่ได้พลอยๆ มันไม่รู้จักไง

สติธรรม สมาธิธรรม ปัญญาธรรม ถ้าสติธรรม สติธรรมมันมีของมันจริง มันมองมาที่ตัวเราแล้วแหละ เฮ้ย! เราเป็นพระนะมึง แล้วเป็นพระปฏิบัติเสียด้วย เสขิยวัตรไง สมณสารูป เฮ้ย! นี่มันพระปฏิบัติ นี่มันเป็นพระกรรมฐาน กรรมฐานจะฝ่าดงเลย ธุดงค์เลย ดั้นด้นทำลายฝ่าดงไปเลย นักรบ ช้างสารๆ ช้างสารกำลังหูตั้งแล้วนะ มันจะฝ่าดงกิเลสน่ะ

เจ้าคุณจูม ธรรมเจดีย์ ท่านเป็นลูกศิษย์หลวงปู่มั่น หลวงปู่มั่นท่านนุ่มนวลขนาดไหน เวลามันเข้มแข็ง มันเข้มแข็งด้วยสติด้วยปัญญาของเรานี่ มันเข้มแข็ง เข้มแข็งที่ว่าอารมณ์ความรู้สึกที่มันบ้าบอคอแตกในใจนี่ ถ้าอารมณ์ความรู้สึกบ้าบอคอแตก สติปัญญามันทันหรือไม่

ไม่ใช่ว่า แหม! พอห่มผ้าสีกรักเข้าไป พระกรรมฐานนะ นักรบแล้ว ลุยแหลก

ไม่รู้อะไรแหลก

เสขิยวัตร สมณสารูปแหลกลาญ

แต่ถ้าเป็นครูบาอาจารย์นะ ถ้าจะลุยแหลก ลุยแหลกในใจของตน ทำไมมันดื้อขนาดนี้ จิตทำไมมันดื้อขนาดนี้ จะทำความสงบของใจบ้าง มันสงบลงไม่ได้ ถ้ามันสงบลงไม่ได้ ปัจจัตตัง สันทิฏฐิโกไง เรารู้อยู่เต็มอก เราห่มผ้ากาสาวพัสตร์ ห่มผ้าสีกรัก เป็นพระกรรมฐาน แต่จิตทำไมมันไม่สงบล่ะ จิตทำไมไม่อยู่กับเราเสียที

ช้างสารมันดิ้นพราดๆ อยู่ในใจน่ะ ถ้าจะเป็นนักรบ สติมันต้องต่อสู้กันสุดฤทธิ์สุดกำลังอยู่นี่ ช้างสารตัวนี้มันดื้อนัก จิตมันวุ่นวายนัก

กิริยาภายนอก โอ๋ย! นักรบ ช้างสาร ห่มผ้ากาสาวพัสตร์ ผ้าสีกรัก ธงชัยพระอรหันต์ จะสู้กับกิเลส ส่งออกหมดเลย บ้าบอคอแตก

เวลาเราฟังคำพูดของหลวงตาพระมหาบัวท่านเทศน์ เวลาท่านชื่นชมเจ้าคุณจูม ธรรมเจดีย์ เราไม่เคยเห็นท่านเลย เราไม่รู้จักท่านหรอก แต่ชื่นชมในวุฒิภาวะที่ท่านคุ้มครองดูแลคณะสงฆ์ ปกครองสงฆ์ คุ้มครองให้สงฆ์ได้ปฏิบัติ

แล้วคนภาคปฏิบัติ ไอ้ที่ว่านักรบๆ นักรบๆ เอ็งจะไปรบกับใคร เซ่อ โง่ จะไปรบกับใคร จะไปโอเวอร์ จะไปแสดงตัวแสดงตนกับสังคม เขารู้อะไรกับเอ็ง

ธรรมและวินัย ศาสดา องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า สติธรรม สมาธิธรรม ปัญญาธรรมในหัวใจอันนั้นต่างหาก นี่ไง คุณธรรมมันอยู่ที่วุฒิภาวะ อยู่ที่สติ อยู่ที่ปัญญาที่เอ็งจะทวนกระแสกลับเข้ามาในใจของตน

แล้วท่านเจ้าคุณจูม ธรรมเจดีย์ ท่านรู้ท่านเห็น ท่านอยู่กับฝ่ายปกครอง ท่านอยู่กับการปกครอง ปกครองคือสังคม ปกครองคือมนุษย์ บริษัท ๔ ปกครองคือปกครองทั้งพระทั้งโยม ปกครอง แล้วพระกับโยมที่เวลาเผยแผ่ธรรม ในการประพฤติปฏิบัติ มันไฟต์กัน มันมีปัญหาอะไรมากน้อยขนาดไหน แล้วความรู้ความเห็นต่างๆ มันร้อยแปดพันเก้าไง

ทางโลกบีบบี้สีไฟนะ โลกามิส ความชื่นชมของสังคม มันเป็นเรื่องบ้าบอคอแตกทั้งนั้นน่ะ มันบ้าบอคอแตกมาจากไหน มันบ้าบอคอแตก

เพราะหลวงปู่เสาร์ หลวงปู่มั่นท่านอยู่ในป่าในเขาของท่าน ท่านไม่สนใจกับเรื่องบ้าบอคอแตกอย่างนี้เลยนะ เวลาท่านประพฤติปฏิบัติขึ้นมา เวลามีคุณธรรมขึ้นมาในหัวใจไง ช้างสาร เอามันอยู่ เอาใจของตนอยู่ได้ พุทธะ ผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน ช้างสารที่มันฟาดงวงฟาดงากลางหัวใจของคน มันสงบตัวลงด้วยสติธรรม ด้วยคำบริกรรม ด้วยปัญญาอบรมสมาธิ

ช้างสารที่สงบ ช้างสารที่ได้ฝึกดีแล้ว แม่ทัพนายกองเขาฝึก ช้างฝึกม้า เป็นกองทัพช้าง กองทัพม้า เขาทำประโยชน์กับชาติ เขากู้ชาติ เขาคุ้มครองชาติ

จากการเขาฝึกหัดสัตว์ป่าให้มันมีวินัยของมัน ให้รู้การบุก การรุก การรับ การถอย นี่ในการรบทัพจับศึก ถ้าหัวใจของตน ช้างสารตกมันที่อยู่ท่ามกลางหัวใจของปุถุชน เรามีสติเรามีปัญญาคุ้มครองดูแล เรามีสติปัญญา เห็นไหม สมณสารูป สิ่งที่ธุดงค์ๆ ไป ธุดงค์ไปเพื่อหาหัวใจดวงนี้

เราเกิดเป็นมนุษย์พบพระพุทธศาสนาไง เกิดมาบวชเป็นพระ บวชเป็นพระ เป็นพระปฏิบัติ เวลาปฏิบัติ ธุดงค์ๆ ไป เจียนอยู่เจียนตายก็เพื่อความสงบระงับของใจนี้

ถ้าสงบระงับของใจนี้ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้อยู่ที่โคนต้นโพธิ์ ครูบาอาจารย์มีความสงบระงับที่โคนต้นไม้ไหน ท่านมีความสุขจากโคนต้นไม้ไหน มีคุณธรรมโคนต้นไม้ไหน ใจมันระลึกถึง มันขอบบุญขอบคุณ นี่กตัญญูกตเวทีเป็นเครื่องหมายของคนดี คนที่ดี คนที่เขามีอำนาจวาสนา เขาได้ดื่มน้ำ ได้รับความร่มเย็นจากหลังคาที่ไหน มีความร่มเย็นเป็นสุขจากที่ไหน เขาจะระลึกถึงบุญถึงคุณไง

ช้างสารที่มันเข้ารูปเข้ารอย พอจิตสงบระงับแล้ว ที่มันสงบระงับเข้ามา สุขอื่นใดเท่ากับจิตสงบไม่มีไง ถ้าจิตสงบระงับแล้ว กองทัพช้าง กองทัพม้าจะกู้ชาติ มันจะกู้ชาติมันน่ะ ภพชาติ ภพชาติของจิตดวงนั้นไง จิตดวงนั้นจะจับช้างป่า

ป่าเถื่อน พระป่า ป่าราบเลย

มีคำบริกรรม ปัญญาอบรมสมาธิ กิเลสจะศิโรราบ ความศิโรราบ ราบลงกับหัวใจของตน หัวใจของตนเป็นอิสระ เห็นไหม

เวลาธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า หัวใจของสัตว์โลกมันมีช้างสารตกมันท่ามกลางหัวใจ นั่นคือพญามาร มารอยู่ที่ท่ามกลางหัวใจของสัตว์โลก แล้วไม่มีใครดูแล ไม่มีใครศึกษา ไม่มีใครค้นคว้า จะปริยัติเรียน ๙ ประโยคก็เรียนมาเถอะ เรียนมาแล้ว นั่นมันภาคความจำ ไม่เคยรู้ ไม่เคยเห็นภาคความจริงเลย

ถ้าภาคความจริง เรามีสติมีปัญญาจะต่อสู้กับมันนะ มันจะไปไหน ไม่ไป มันจะกิน ไม่กิน มันจะนอน ไม่นอน สู้กับมันคือสู้กับกิเลส สู้กับกิเลสในใจนี้ด้วยสติยับยั้งมัน ด้วยคำบริกรรมของมัน

เวลามันสงบตัวลง เห็นไหม สุขอื่นใดเท่ากับจิตสงบไม่มี จิตที่มันสงบระงับขึ้นมา

มันสงบระงับมาจากอะไร

ไอ้นั่นมันแค่สมาธิ ทำความสงบของใจ

พระกรรมฐานทำสมาธิไม่เป็น แปลก แหม! โลกของเรานักรบๆ นะ ลูกศิษย์หลวงปู่มั่นนี่นักรบทั้งนั้นเลย มีคุณธรรมในใจ เฮ้ย!

เจ้าคุณจูม ธรรมเจดีย์ หลวงตาพระมหาบัว ท่านอยู่ในท่ามกลางครอบครัวของกรรมฐาน ท่านรู้ ถ้าทำสมาธิเป็น จิตมันสงบระงับ มันเคารพธรรม มันเคารพครูบาอาจารย์ มันเคารพสิ่งที่ถูกต้องชอบธรรม

เด็กมันทำถูกก็ว่าถูก ผู้ใหญ่ทำผิดต้องผิด ไม่ใช่เด็กมันทำถูก ผู้ใหญ่ทำผิด ว่าผู้ใหญ่ถูก ไม่ใช่

ถ้ามันเป็นธรรมๆ มันเป็นธรรมออกมาจากหัวใจดวงนั้น ถ้าหัวใจดวงนั้นเป็นธรรมขึ้นมา ทำความสงบของใจเข้ามาให้ได้ ถ้าทำความสงบของใจให้ได้ สาธุ

ธรรมและวินัยขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นศาสดา เป็นศาสดาจริงๆ ไม่ใช่ตีตัวเสมอนะ ไม่ใช่อวดเก่งนะ ไม่มีใครหรอกที่จะมาอวดเก่งแล้วดีไปกว่าครูบาอาจารย์ ดีกว่าองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ในสามโลกธาตุนี้ไม่มี ไม่มีหรอก แล้วไอ้ขี้หมาอย่างเราจะไปอวดเก่งตีตนเสมอ มันเป็นไปไม่ได้

ฉะนั้น สิ่งที่เคารพบูชา ธรรมและวินัยขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ภาคปริยัติ จริงๆ แต่มันสงบ มันสงบของเรา มันจะตายอยู่นี่ แล้วมันสงบ พระพุทธเจ้าก็สาธุ แต่ใจเรามันเป็น มันคนละเรื่อง มันเป็น ปัจจัตตัง สันทิฏฐิโกไง เวลาปัญญามันเกิด เห็นไหม เวลาปัญญามันเกิด พอมันเกิดขึ้นมา นี่ไง นี่ภาคปฏิบัติไง

แล้วภาคปฏิบัติๆ ไม่ใช่ปฏิบัติแล้วจะดื้อด้าน จะอวดดี จะฟาดงวงฟาดงา ไม่ใช่

สาธุ ธรรมและวินัยเป็นศาสดา ศาสดานี่สาธุ ทำวัตรเช้า ทำวัตรเย็น กราบอยู่ทุกวันนี่ กราบพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ไง เวลาสวดมนต์ นะโม ตัสสะเลย นะโมเลยนะ เคารพบูชา ถ้าไม่เคารพบูชาจะไม่ศรัทธาในพระพุทธศาสนา ถ้าไม่เคารพบูชาจะไม่ได้สละชีวิตมาเพื่อประพฤติปฏิบัติ

คนเกิดมามีสิทธิเสรีภาพ จะทำอะไรก็ได้ เสียสละสิทธิเสรีภาพความเป็นฆราวาสมาบวชเป็นพระ บวชเป็นพระเพราะมีศรัทธาความเชื่อในพระพุทธศาสนา ตั้งใจจะประพฤติปฏิบัติ เวลาประพฤติปฏิบัติขึ้นมา ถ้ามันเป็นความเป็นจริงเป็นจังขึ้นมาในหัวใจของตน นี่ข้อเท็จจริง แล้วมันจะไปลบหลู่ ไปตีตัว มันเป็นไปไม่ได้ แต่มันข้อเท็จจริงว่า ธรรมและวินัยเป็นศาสดา

สติไม่มี สมาธิไม่มี ปฏิบัติธรรมทำความสงบของใจไม่ได้ มันจะรู้จักอะไร มันก็รู้จักแต่ภาคความจำทั้งนั้น ภาคความจำทั้งนั้น เห็นไหม ช้างสาร ช้างสารที่ตกมันอยู่ในท่ามกลางหัวใจ มันฟาดงวงฟาดงาไง อันนี้พระพุทธเจ้าสอนผิด

โอ๋ย! มันแทงใจ

พระพุทธเจ้าสอนผิด ความถูกมันต้องเป็นอย่างนี้

โอ้โฮ! มันสะเทือนใจ สะเทือนใจมากนะ พระพุทธเจ้าสอนผิดเชียว

ช้างสารน่ะ มันฟาดงวงฟาดงานั่นน่ะ มึงยังไม่รู้ สมาธิยังทำไม่เป็น

ถ้าสมาธิทำเป็น มันเศร้าแล้วล่ะ

พุทธะ ผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบานนะ มันจะจัดกระบวนความคิด เริ่มต้นจากพุทธะ เริ่มต้นจากหัวใจเราเข้ารูปเข้ารอย ถ้าเข้ารูปเข้ารอย สัมมาสมาธิ จิตตั้งมั่น จิตมีกำลัง จิตเข้าสมาธิได้ ส้มหล่น ฟลุกได้เป็นครั้งเป็นคราวเท่านั้นน่ะ ฟลุกได้เป็นครั้งเป็นคราว ส้มหล่นเป็นครั้งเป็นคราว ธรรมทั้งหลายมาแต่เหตุ มันจัดรูปแบบกระบวนเหตุไม่ได้

ถ้ามันจัดรูปแบบกระบวนเหตุนะ ธรรมทั้งหลายมาแต่เหตุ มันได้เพราะอะไร

อ๋อ! สติมันตั้งอย่างนี้เนาะ เราพุทโธๆ อย่างนี้ ถ้ามันแฉลบ นี่ไง ธรรมทั้งหลายมาแต่เหตุ ถ้าเหตุเราจัดกระบวน จัดรูปเหตุที่ดีงาม สมาธิมันจะไปไหน

ชำนาญในวสี เห็นไหม คนที่เขามีความชำนาญ หลับตาทำยังได้เลย คนชำนาญในงาน ล้างถ้วยล้างจานเอามือลูบๆ สะอาดแล้ว ไอ้เราถูเกือบตายนะ เช็ดแล้วเช็ดอีก โอ้โฮ! แม่งคลักเลย ไม่สะอาดสักที ไอ้คนชำนาญเขาหมุนๆ ผัวะ! เสร็จแล้ว

ธรรมทั้งหลายมาแต่เหตุ

สมาธิทำไม่เป็นเพราะมันไม่มีเหตุไม่มีผล มันเลยโต้แย้ง มันเลยพาออกนอกลู่นอกทาง ช้างสาร ช้างสารตกมันในหัวใจของปุถุชน มันฟาดงวงฟาดงา แล้วมันฟลุก มันส้มหล่น มันจินตนาการ พระพุทธเจ้าสอนผิด

เศร้า เศร้าจริงๆ เศร้ามากๆ ด้วย มันเป็นเรื่องที่ไร้สาระ มันเป็นเรื่องที่แสนจะกระอักกระอ่วน มันเป็นได้อย่างไร

แต่ถ้าเราเกิดเป็นมนุษย์พบพระพุทธศาสนา เราบวชเป็นพระไง ฟังธรรมๆ ฟังธรรมฟังตามข้อเท็จจริง แล้วหัวใจเราเป็นจริงไหม ถ้าหัวใจเราเป็นจริงขึ้นมา เอาข้อเท็จจริงนั่นแหละ ข้อเท็จจริงนั่นน่ะ ผู้เทศน์เทศน์จากใจ จากใจดวงหนึ่งสู่ใจอีกดวงหนึ่ง งัดให้หงายท้องไปเลย ถ้ามันไม่จริงให้มันหงายท้องไปเลย

แต่นี่มันไม่จริงมาตั้งแต่ต้นไง ถ้ามันจริงมาตั้งแต่ต้น เริ่มต้นจากตรงนี้ ช้างสารที่ตกมันอยู่ในหัวใจของสัตว์โลก แล้วมันสงบลงอย่างไร ถ้ามันสงบลงนี่สัมมาสมาธิ

เวลาครูบาอาจารย์ท่านบอกว่า สมาธิยังทำกันไม่เป็น

พระกรรมฐานนี่แหละสมาธิทำไม่เป็น บรรลุธรรมทั้งนั้นน่ะ บรรลุธรรมเลย บรรลุธรรมโดยช้างสารไง ฟาดงวงฟาดงาไปตลอด เวลาไปแล้ว โอ้โฮ! ทางนี้โล่งหมดเลย มันเอางวงมันฟาดหมดเลย พระพุทธเจ้าสอนผิด หลวงปู่เสาร์ หลวงปู่มั่นสอนนอกลู่นอกทาง ครูบาอาจารย์ตัวเองไร้สาระเลย โง่เง่าเต่าตุ่น ตัวเองยอดเยี่ยม

มันเอามาจากไหนน่ะ

นี่ไง แต่ถ้ามันเป็นข้อเท็จจริง ช้างสารตกมันท่ามกลางหัวใจของสัตว์โลก ใครทำความสงบของใจของตัวเองได้ ผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน แล้วชำนาญในวสี ถ้าชำนาญในวสี ทำความสงบได้บ่อยครั้งเข้า พอบ่อยครั้งเข้าจนมีกำลัง เพราะอะไร

โลกียะกับโลกุตตระ ปากเปียกปากแฉะ กะล่อนกันอยู่นั่นน่ะ สัมมาสมาธิแล้วยกขึ้นสู่วิปัสสนาไม่ได้ จะไม่รู้จักภาวนามยปัญญา

ภาวนามยปัญญา ปัญญาเกิดจากการภาวนา ไม่ใช่เกิดจากการจบ ๙ ประโยค ๑๐ ประโยค ไม่ใช่ปัญญาจากนักวิชาการ จากผู้รู้ได้รางวัลโนเบลด้วย ไม่มี

ภาวนามยปัญญาเกิดจากสัมมาสมาธิ ศีล สมาธิ ปัญญา

ศีล สมาธิ ปัญญา ปัญญาอันนั้นน่ะจะเป็นภาวนามยปัญญา

ช้างสารที่มันตกมัน มันกระทืบราบเรียบไปหมด ไม่มีอะไรเป็นชิ้นเป็นอัน เป็นสมบัติของใจดวงนั้นเลย ถ้าจิตมันสงบระงับเข้ามาจนชำนาญในวสี ชำนาญในการรักษาสมาธินี่ไง ชำนาญในการรักษาสมาธิมันเป็นสมถกรรมฐาน ฐานที่ตั้งแห่งการงาน

แล้วถ้าสมถกรรมฐาน สัมมาสมาธิเห็นกาย เห็นเวทนา เห็นจิต เห็นธรรมตามความเป็นจริง ถ้าตามความเป็นจริง เห็นโดยข้อเท็จจริง เห็นปัจจัตตัง สันทิฏฐิโกจากใจดวงนั้น จากพุทธะนั้น จากจิตดวงนั้น จากจิตที่ช้างสารตกมันกระทืบพญามาร เหยียบย่ำบีบบี้สีไฟนั่นน่ะ แล้วทำสมาธิไม่เป็น แล้วก็เคลิบเคลิ้ม “บรรลุธรรมๆ ไม่ต้องมีขณะ พวกเราไม่ต้องมีขณะก็ได้” นี่ไง ไม่มีขณะก็ได้

ทุกข์ เหตุให้เกิดทุกข์ ทุกข์ดับ วิธีการดับทุกข์ อริยสัจ

ไม่มีขณะ มึงจะเอาอะไร เป็นศาสดาใหม่ใช่ไหม แล้วอ้างทำไมว่าเป็นชาวพุทธ แล้วอ้างทำไมว่าเป็นลูกศิษย์กรรมฐาน แล้วอ้างทำไมว่าเป็นลูกศิษย์หลวงปู่มั่น เป็นลูกเป็นหลานหลวงปู่มั่น อ้างทำไม มึงก็ตั้งศาสนาใหม่สิ ตั้งกรรมฐานของมึงเลย มันไม่เห็นมีสักคนที่ยอมรับความจริง

มันไม่จริงไง เพราะมันไม่จริง นี่ช้างสารที่ตกมัน แล้วกระทืบเหยียบย่ำทำลาย จมปลักอยู่ในภวาสวะ ในภพ ในหัวใจของตน กิเลสยิ้มเลย พญามารบอก กูไม่ต้องทำอะไรเลยนะ พวกนี้มันทะเลาะกันเอง

กิเลสมันยังไม่ได้ออกฤทธิ์เลยนะ เออ! มันทะเลาะกันเอง ในหัวใจมันทะเลาะกันเอง เออ! ยังไม่ได้ปฏิบัติเลย ยังทำสมาธิไม่เป็นเลย มันทะเลาะเบาะแว้งกันเอง มันศิโรราบจากภายใน มันศิโรราบจากใจของมันเอง มันทำความสงบของใจของมันเป็นไม่ได้

ถ้ามันทำความสงบของใจมันได้นะ ศีล สมาธิ ปัญญา

ทำความสงบของใจเกือบเป็นเกือบตาย ถ้าเกือบเป็นเกือบตาย เขาก็จะรักษาศีล คุ้มครองดูแลของเขาเพื่อการเข้าสู่สมาธิให้มีความชำนาญมากขึ้น พอมีความชำนาญแล้ว ถ้ามันเห็นสติปัฏฐาน ๔ ตามความเป็นจริงนั่นน่ะ เห็นสติปัฏฐาน ๔ มันเห็นเลย ช้างสารที่ตกมันมันเป็นอย่างไร ช้างสารที่มันสงบเสงี่ยมเป็นอย่างไร ช้างป่า ช้างบ้านไง แล้วช้างเขาควบคุมดูแลอย่างไร กองทัพช้าง กองทัพม้าออกรบทัพจับศึกอย่างไร

ในสมัยปัจจุบันนี้ไม่ใช่ มันเป็นปางช้าง ให้ฝรั่งมานั่ง เอาเงินจากฝรั่งไง ช้างเศรษฐกิจเป็นเงินเป็นทอง นี่เวลาโลกเจริญไง มันก็เป็นเรื่องธุรกิจ มันเป็นเรื่องโลก

แต่เรื่องกิเลสเป็นนามธรรม กิเลสเป็นนามธรรม แสดงธรรมๆ ธรรมาธิษฐาน เปรียบเทียบรูปแบบของมันว่ามันแสดงตนแสดงตัวอย่างนั้น มันเปรียบออกมาเป็นช้างสาร

นี่ไม่ใช่ว่าช้างสาร เดี๋ยวเราไปจับช้างฆ่าให้หมดเลย ช้างประเทศไทยฆ่าแม่งหมดเลย กิเลสไม่มีในประเทศไทย กิเลสในประเทศไทยไม่มีแล้วเพราะช้างมันตายหมด

ธรรมาธิษฐาน โดยธรรม ความเป็นธรรม แต่กิเลสมันบีบบี้สีไฟในหัวใจของเอ็งนั่นน่ะ กิเลสน่ะ กิเลสดั่งช้างสารที่ตกมันอยู่ในหัวใจของสัตว์โลก

แค่ทำความสงบของใจได้ ช้างสงบเสงี่ยม ช้างที่ดีงาม จะทำสิ่งใด เห็นไหม ศีล สมาธิ ปัญญา ภาวนามยปัญญาเกิดขึ้นมา มันจะรู้จักภาวนามยปัญญา

ไม่ใช่ที่ขี้เท่ออยู่อย่างนี้ แหม! นักปราชญ์ราชบัณฑิต แหม! ปัญญาปราดเปรื่อง ไม่มีอะไรเป็นชิ้นเป็นอันเลย สมาธิก็ทำไม่เป็น ปัญญาก็ไม่ได้เป็นชิ้นเป็นอัน

กรรมฐานอยู่ที่ไหนวะ กรรมฐานมันจะกุดจะด้วนไปใช่ไหม กรรมฐานกุดด้วน ไม่มีใครสืบต่อ จากอำนาจวาสนา จากการกระทำที่ไม่ได้มรรคได้ผล เอวัง