เทศน์เช้า วันที่ ๑๖ พฤศจิกายน ๒๕๖๘

พระอาจารย์สงบ มนสฺสนฺโต

ณ วัดป่าสันติพุทธาราม (วัดป่าเขาแดงใหญ่) ต.หนองกวาง อ.โพธาราม จ.ราชบุรี

ตั้งใจฟังธรรมะ ตั้งใจฟังธรรม ธรรมะเป็นสัจธรรมที่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าขุดคุ้ยค้นคว้าขึ้นมาในหัวใจของท่าน ฆ่าพญามาร ฆ่าพญามาร เวลามารมันตายไปในหัวใจขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าไง

ทนทรมานอยู่ ๖ ปีนะ ฝึกหัดปฏิบัติขึ้นมาเพื่อจะพ้นจากทุกข์ๆ เวลาพ้นจากทุกข์ขึ้นมา เสวยวิมุตติสุขๆ ไง วิมุตติสุขนั้นมันเป็นสัจจะเป็นความจริงในหัวใจขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

แต่พวกเรา เราคิดได้ เราพลิกแพลงได้ เราก็เป็นความพอใจของเราไง

เวลาคนเกิด เห็นไหม มีกายกับใจๆ ไง

ใจเป็นนาย กายเป็นบ่าว

กายเป็นบ่าว เจ็บไข้ได้ป่วยไปหาหมอ เวลาผิดปกติ เราก็ไปหาหมอเหมือนกัน หาหมอจิตแพทย์ไง แต่ถ้าไปวัดไปวา ไปฟังธรรมๆ ฟังธรรมขึ้นมาเพื่ออบรมบ่มเพาะให้หัวใจ ให้เจ้านายที่ดีงาม

เจ้านายที่มันกดขี่ข่มเหง มันทำทารุณกับร่างกายนี้ไง เวลามันทะเลาะเบาะแว้งกัน มันพลัดพรากจากกันไป ร่างกายเข้าไปอยู่ในโลง จิตใจนี้เวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะ

ถ้ามันเป็นสัจจะเป็นความจริงขึ้นมา ให้กายกับหัวใจมันรักกัน มันผูกพันกัน มันเอื้อเอ็นดูต่อกัน ถ้าเอื้อเอ็นดูต่อกัน เขาถนอมรักษาของเขา เวลาถนอมรักษาของเขา เวลาไปเผชิญกับกิเลสตัณหาความทะยานอยาก เห็นไหม

หลวงตาท่านมหาบัวท่านสู้กับเวทนาไง นั่งพิจารณาทั้งวันทั้งคืน นั่งพิจารณาทั้งวันทั้งคืน

ความผูกพัน เวลามันเป็นสัจจะเป็นความจริงขึ้นมาแล้ว เวลามันทำลายพญามาร ทำลายความไม่รู้ ทำลายอวิชชา ทำลายเจ้านายที่มันกดขี่ข่มเหงบีบคั้นร่างกายนี้ ถนอมรักษาไว้ขนาดไหน มันก็เป็นสัจจะเป็นความจริงอย่างนั้น

แต่ถ้ามันเป็นการใช้ภาวนามยปัญญา ปัญญาพิจารณาของมันไป มันพิจารณาไป มันพิจารณาเพื่อสำรอก เพื่อคายกิเลส ไม่ใช่พิจารณากายว่ามันเป็นเพชรเป็นพลอยขึ้นมา มันไม่เป็นเพชรเป็นพลอยขึ้นมาแน่นอน แต่การพิจารณา พิจารณาเพื่อถอดเพื่อถอน

ถอดถอนอะไร

ถอดถอนความเข้าใจผิดไง แล้วความเข้าใจผิด เราก็รู้ อ๋อ! มันเข้าใจผิด ก็ให้มันเข้าใจถูกก็จบไง แล้วมันจบไหม

ศึกษาธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าภาคปริยัติ รู้หมดน่ะ นี่เข้าใจถูก แล้วมันถูกไหม มันถูกอยู่ภายนอกไง มันไม่เป็นจริงกับตัวของ อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ ตนเป็นที่พึ่งแห่งตนไง

ถ้าตนเป็นที่พึ่งแห่งตน ตนมันถอดมันถอนแล้ว มันไม่มีใครต้องมาชี้บงการ ไม่มีใครมาครอบงำ ไม่มีใครมาชักมาจูง มันเป็นอิสระของมันไง

แล้วเป็นอิสระอย่างไร

ที่มันมีการผิดพลาดกันอยู่นี่ เพราะทำความสงบของใจนี่แหละ ทำสัมมาสมาธิๆ ไง

ดูทางวิชาการ สมาธิแก้กิเลสไม่ได้ สมาธิแก้กิเลสไม่ได้

ก็เอ็งทำสมาธิไม่เป็นไง มันถึงไม่เกิดภาวนามยปัญญา เพราะเอ็งทำสมาธิไม่เป็นไง สมาธิๆ ก็นั่งหลับไง ว่างๆ ว่างๆ

ว่างๆ ใครเป็นคนบงการ ใครเป็นคนชี้ให้

ว่างๆ มันก็สบายใจนะ เวลาอารมณ์ดีๆ โอ้โฮ! มีความสุขใจ มีความสบายใจ แล้วนั่นแก้กิเลสหรือยังน่ะ

ไอ้นี่ว่างๆ ว่างๆ มันก็พอใจมันไง เวลามันจะเกิดภาวมยปัญญา มันเกิดขึ้นมาได้อย่างไร เพราะอะไร เพราะจิตมันไม่มีกำลัง จิตมันไม่คงที่ของมัน

ถ้าจิตมันคงที่ของมันนะ ไม่มีเวทนาอีกแล้ว ทำสัมมาสมาธิได้ โอ้โฮ! มีความสุข มีความว่าง อ๋อ! นิพพานเป็นอย่างนี้เอง

ไม่เห็นมีอะไร แล้วเข้าใจผิดไง ธรรมะมีอยู่โดยดั้งเดิม เจอธรรมะแล้ว

ฟังแล้วเศร้า

ข้อเท็จจริงมันเป็นอย่างนี้ไง เวลามันบากบั่นๆ บากบั่นมาเพื่อความสงบสุข บากบั่นมานี่มันเป็นปัญญาอบรมสมาธิ สมาธิแก้กิเลสไม่ได้ไง แล้วมันก็แก้ไม่ได้ด้วย แก้ไม่ได้เพราะอะไร เพราะไม่รู้ ไม่เห็น ไม่เป็น พอไม่รู้ ไม่เห็น ไม่เป็น มันก็เข้าใจว่าธรรมะมีอยู่โดยดั้งเดิม เพราะนี่เป็นธรรมแล้วไง

สมาธิแก้กิเลสไม่ได้ แล้วมันติดสมาธิด้วย แล้วถ้ามันติดสมาธิ มันเข้าใจผิดอีกด้วย

ถ้ามันมีครูบาอาจารย์ที่ดีงาม เห็นไหม กายกับใจๆ ไม่ให้มันกดขี่ข่มเหงกัน กายกับใจๆ ไม่ให้มันทะเลาะเบาะแว้งกัน

ทะเลาะเบาะแว้งกันนะ ร่างกายอยู่ในโลง หัวใจมันไปนู่นน่ะ นรกอเวจีที่ไหนก็ไม่รู้ เพราะมันทะเลาะเบาะแว้ง มันทำลายกันไง

แต่ถ้ามันเป็นบุญกุศล ร่างกายก็อยู่ในโลง จิตใจก็ขึ้นเป็นเทวดา อินทร์ พรหมนู่นไง แล้วมันจบไหม มันไม่จบหรอก พราหมณ์ มันเป็นอาตมัน อัตตะ การเกิดแล้วเกิดเล่า แต่ถ้าเป็นพระพุทธศาสนาไม่ใช่ พระพุทธศาสนาไม่ได้สอนอย่างนั้น

พระพุทธศาสนาสอนนะ พุทธะ ผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน

แล้วรู้จริงหรือเปล่า

สมาธินะ มันจะมีสติสัมปชัญญะของมัน ธาตุรู้ไม่พาดพิงอารมณ์ใดๆ ทั้งสิ้น

ฟังสิ

ธาตุรู้ ธาตุรู้ไม่พาดพิงอารมณ์ใดๆ ทั้งสิ้น

การพาดพิงอารมณ์ใดๆ มันเสวยอารมณ์ไง ว่างๆ ว่างๆ มันเสวยแล้ว เพราะอะไร เพราะธาตุรู้ไม่ใช่เป็นธาตุรู้ชัดเจนของมัน เพราะอะไร เพราะมันขาดสติ มันส่งออก มันเสวยแล้ว มันไม่รู้สึกตัว

สมาธิแก้กิเลสไม่ได้ แต่ที่มึงไม่มีสมาธิ ศีล สมาธิ ปัญญา สิ่งที่เกิดขึ้นมันเป็นจินตนาการทั้งนั้น มันเป็นสิ่งที่ไร้สาระในพระพุทธศาสนา เพราะนี่เป็นตัวติด ติดให้รู้ให้เห็น ติดให้ยึดมั่นถือมั่น ติดให้เป็นไป ติดไง ติดโดยว่ามันว่างไง ติดโดยว่ามันไม่มีไง ติดแล้วก็ว่าธรรมะมีอยู่โดยดั้งเดิมไง

ทุกข์ เหตุให้เกิดทุกข์ ทุกข์ดับ นิโรธ ขณะดับทุกข์ มันดับอย่างไร มันมีเหตุมีผลของมัน ถ้าไม่มีเหตุของมัน มันไม่มีที่มาที่ไป

นี่ไง ใจเป็นนาย กายเป็นบ่าว

ไอ้บ่าวแบกหามภาระไว้เพราะยังมีชีวิตนี้ไง คนยังมีชีวิตอยู่ มีหัวใจใช่ไหม ใจเป็นนาย กายเป็นบ่าว ไอ้บ่าวมันก็แบกรับไว้เพราะยังไม่ตาย ไอ้นายที่ไปวัดไปวา ไปฟังธรรมเพื่อขัดสีฉวีวรรณไง ทำจิตใจของคนให้ดีงาม

เริ่มต้น ความกตัญญูกตเวทีเป็นเครื่องหมายของคนดี แล้วกตัญญูกตเวทีกับใคร พุทธะ ผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน เอ็งกตัญญูกับหัวใจเอ็งหรือไม่ ถ้าเอ็งกตัญญูกับหัวใจของเอ็งนะ เอ็งไม่ต้องให้พญามารมันข่มขี่ข่มเหงอย่างนี้

พญามารมันข่มขี่ข่มเหงอย่างนี้ มันข่มขี่ข่มเหงไปด้วยความไม่รู้ ไม่รู้ จินตนาการไปไง มันก็เลยเตลิดเปิดเปิงไปหมดไง แล้วเตลิดเปิดเปิงโดยบังเงาไง อ้างธรรมะ มันเป็นธรรมทั้งนั้นน่ะ

โอ้โฮ! ถ้าเป็นธรรมนะ สาธุ

หลวงตาพระมหาบัวท่านสิ้นกิเลสไง กราบแล้วกราบเล่า กราบใครน่ะ

ความรู้มหัศจรรย์ที่มันละเอียดลึกซึ้งเข้ามาไง

ไอ้นี่ โอ้โฮ! แบกไว้เต็มบ่าเลยนะ ปัญญาเยอะ ปัญญามาก พอนั่งแล้วจดเลยนะ กลัวจะไปอธิบายเขาไม่ถูกไง แบกหามไว้

ต้องแบกหามไว้อย่างนั้นหรือ อย่างนั้นหรือเป็นปัญญา

ปัญญาเป็นความจริง มันละ มันทิ้งหมดน่ะ

นี่ไง พระอรหันต์ลืมในอะไร

ลืมในสมมุติบัญญัติ พระอรหันต์ สมมุติบัญญัติลืมได้เพราะอะไร เพราะชื่อเปลี่ยนไง สมมุติ สมมุติว่าอย่างนั้นๆๆ ชื่อมันเปลี่ยนมันแปลงได้ตลอดน่ะ

พระอรหันต์ไม่ลืมในอะไร

อริยสัจ ทุกข์ เหตุให้เกิดทุกข์ ทุกข์ดับ แล้วมันข้อเท็จจริง วิหารธรรม มันสัจจะความจริงอันนั้น ไม่ต้องมีปัญญา ไม่ต้องมีอะไรมาเป็นภาระทั้งสิ้น

ไอ้ปัญญาๆ มันเป็นภาระทั้งสิ้น เพราะอะไร

ศีล สมาธิ ปัญญา เวลาภาวนามยปัญญามันเกิดธรรมจักร จักร มรรคสามัคคี สมุจเฉท เวลามันสิ้นไป แล้วมันเหลืออะไร รู้อะไร เห็นอะไร อะไรอยู่ อะไรไป เหลืออะไร

เหลือสิ่งที่เป็นจริงในพระพุทธศาสนา

ถ้าพระพุทธศาสนา เห็นไหม สิ่งที่ว่า ใจเป็นนาย กายเป็นบ่าว จิตที่เวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะ เกิดในไข่ ในครรภ์ ในน้ำครำ ในโอปปาติกะ

กำเนิดโดยน้ำครำ จุลินทรีย์นั่นน่ะ มหัศจรรย์ มันไม่เห็นด้วยตา ไม่เห็น ต้องใช้กล้อง สิ่งที่ใช้กล้อง มันรู้ได้เพราะมันมีของมันไง

แล้วใจมีหรือเปล่า ความจริงมันมีหรือเปล่า

ถ้ามันมีขึ้นมา สิ่งที่เราไปวัดไปวา อบรมบ่มเพาะ อบรมบ่มเพาะขึ้นมา เริ่มต้นเข้ามา ทำความสงบของใจเข้ามาให้ได้ก่อน ถ้าใจสงบระงับแล้ว ถ้ามันเป็นสมาธินะ พอเป็นสัมมาสมาธิ หากิเลสไม่เจอหรอก แล้วไม่รู้จักด้วย เพราะไม่เห็นตัวตนตามความเป็นจริงไง เพราะอะไร เพราะพญามาร มันบิดมันพลิ้ว มันพลิกมันแพลงไง

อ้าว! มึงเห็น เห็นที่กูทำให้เห็น เห็นที่ทำให้เอ็งออกนอกลู่นอกทางนั่นน่ะ เห็นให้เอ็งเห็นอย่างนั้นน่ะ แต่กูหลบอยู่ข้างหลัง แล้วหลอกอยู่อย่างนั้นน่ะ แล้วก็ทำอยู่อย่างนั้นน่ะ แล้วถ้าไม่มีครูบาอาจารย์ที่เป็นจริงๆ มันเป็นข้อเท็จจริงขึ้นมาได้อย่างไร

นิวรณธรรม ๕ ความลังเลสงสัย มันมีความสงสัย มีความสนเท่ห์ มันมีความไม่เข้าใจ มันมีเยอะแยะไปหมดเลย

แต่ถ้าเป็นความจริงนะ ความจริงมันไม่มีสิ่งใดที่จะมาขัดมาแย้ง มาคัดมาค้านกัน ธรรมและวินัยขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าไม่มีขัดและไม่มีแย้ง มีแต่หยาบ กลาง ละเอียด ละเอียดสุด

หยาบๆ ไง หลวงตาพระมหาบัวขึ้นไปหาหลวงปู่แหวน เริ่มต้นเข้าประตูให้ถูก เข้าทางให้ได้ ถ้าถูกอันแรก ๒ ๓ ๔ มาเลย ถ้าเข้าทางไม่ถูก เห็นไหม ที่เราเป็นกันอยู่อย่างนี้เพราะหาซอยเข้าบ้านตัวเองไม่เจอ หาประตูบ้านไม่ได้ เข้าตามตรอก ออกตามประตูไม่เป็น แล้วมันไม่มีที่มาที่ไปทั้งสิ้น แต่จินตนาการได้ทั้งนั้นน่ะ

ไอ้เรื่องจินตนาการ แล้วมันก็เป็นธรรมะจินตนาการไง แล้วถ้าจินตนาการเป็นตรรกะอีกเรื่องหนึ่งเลย หยาบกว่า จินตนาการไปเพริศแพร้ว เพราะจินตนาการได้คนเดียวไง ตรรกะยังต้องมีคนยอมรับนะว่าตรระกะเอ็งถูก ตรรกะเอ็งผิดนะ ตรรกะเอ็งนอกลู่นอกทาง ตรรกะเอ็งขาดตกบกพร่อง ถ้าเป็นจินตนาการ เราคนเดียวได้ทั้งสิ้น แต่เป็นธรรมหรือไม่ล่ะ

เวลาเป็นจริงเป็นจังขึ้นมานะ มันเป็นจริงในหัวใจของตน

นี่ไง ใจเป็นนาย กายเป็นบ่าว

กายเป็นบ่าว บ่าวเราก็ดูแลรักษา เพราะเราเกิดเป็นมนุษย์พบพระพุทธศาสนา เกิดเป็นมนุษย์เป็นอริยทรัพย์นะ สิ่งที่ดูแลรักษาร่างกายให้สุขภาพกาย สุขภาพจิต สุขภาพกายแข็งแรง ทำอะไรก็ได้ ยิ่งสุขภาพจิตที่ดีนะ โอ้โฮ! มันกตัญญูกตเวที มันทำคุณงามความดี

แล้วทำคุณงามความดีให้ใคร

ถ้าร่างกายมันก็ได้แค่อาหาร ถ้าหัวใจ บุญและบาป ทำคุณงามความดี ทำคุณงามความดีฝังลงที่หัวใจทั้งสิ้น พันธุกรรมของจิตๆ ถ้าทำจนเป็นสัจจะเป็นความจริงขึ้นมานะ ทำความชั่วไม่ได้

คนสวดมนต์ๆ ทุกวัน ขาดวันสวดมนต์ไปมันแปลกเลยนะ คนออกกำลังกาย ออกกำลังกายทุกวัน มันออกกำลังกายแล้วร่างกายมันแข็งแรง

จิตถ้ามันดีงามขึ้นมา ถ้ามันผิดพลาดไป มันบิดเบี้ยวเลยนะ มันสะกิดใจเลย มันไปไม่ได้ มันสะเทือนใจ

แต่ถ้ามันเคยชินกับมันนะ โอ้โฮ! มันไหลไปเลย ห้ามอย่างไรก็ไม่อยู่

แต่ถ้ามันห้าม ห้ามด้วยอะไร

สติ ยับยั้งแล้วทบทวน

กิเลสนี้ร้ายนัก กิเลสในหัวใจคนมันครอบครองมาไม่มีต้นไม่มีปลาย แล้วมาฟังธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า มีศรัทธาความเชื่อในพระพุทธศาสนา แล้วก็ฝึกหัดปฏิบัติขึ้นมา มันจะเป็นจริงเป็นจังขนาดนั้นจริงๆ หรือ

ถ้าจริงๆ ถ้าครูบาอาจารย์ที่ดีงามท่านคุ้มครองดูแลเรา แล้วให้ตรวจสอบ ทำซ้ำ ทำซ้ำ ทำซ้ำ ให้มันเป็นจริงขึ้นมา ถ้าเป็นจริงขึ้นมานะ อ๋อ!

ถ้ามันพลาดไปนะ มันออกนอกลู่นอกทาง จรวดไปอวกาศ เขาไม่ให้คนจับเลยนะ ไม่ให้คนแตะเลย เขาตั้งโปรแกรมไว้หมดน่ะ มันเร็ว แพล็บๆ แล้วความคิดมันขนาดไหน แล้วมันจะพลิกแพลงขึ้นมาขนาดไหน แล้วเราจะเป็นนักปราชญ์ราชบัณฑิตหรือ เราจะมีปัญญามากน้อยขนาดไหน

ถ้ามันเป็นจริงขึ้นมา ชำนาญในวสี คือมันต้องทำได้ คนทำเป็นต้องทำได้ แล้วพิสูจน์ได้

แต่ถ้ามันเป็นหนเดียวแล้วทำอีกไม่ได้เลย นั่นน่ะส้มหล่น นั่นน่ะฟลุก เป็นบุญและบาปไม่ใช่มรรค

มรรคมันต้องตรวจสอบได้ มันต้องทำได้

โรงงาน ถ้าสินค้าเราผิดพลาด เขาย้อนกลับโรงงานเลย มันผิดขั้นตอนไหน ขั้นตอนไหนทำให้สินค้านี้เสียหาย

นี่ไง การปฏิบัติตรงไหนที่มันทำให้ผิดพลาด ถ้ามันถูกต้อง มันต้องถูกต้องตลอด แล้วถูกต้อง ตรวจสอบได้ พิจารณาได้ ทำซ้ำได้ แล้วเป็นจริงได้

ถ้าเป็นข้อเท็จจริงในพระพุทธศาสนาไง

อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน

กาลามสูตร ไม่ให้เชื่อใครทั้งสิ้น

ธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าบอกเลย อานนท์ เราเอาของเราไปเท่านั้น พระสารีบุตร พระโมคคัลลานะก็ของท่านทั้งนั้น ปัจจัตตัง สันทิฏฐิโก เฉพาะตนเท่านั้น จิตแก้จิต จิตดวงนั้นมหัศจรรย์

พระพุทธศาสนามีพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์เท่านั้น ไม่เชื่อสิ่งใดเลย แล้วฝึกหัดปฏิบัติขึ้นมา ถ้าเป็นข้อเท็จจริงในหัวใจของตน เห็นไหม พุทธะ ผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน พุทธะนั้นมหัศจรรย์ เอวัง